Đóng thêm BHXH tự nguyện để nhận mức lương hưu cao nhất, phải làm trước thời điểm nào?

Một trong những vấn đề được nhiều người sắp đến tuổi nghỉ hưu quan tâm là liệu có thể tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện để tăng thời gian đóng, từ đó cải thiện mức hưởng lương hưu hay không.

Muốn đóng thêm BHXH tự nguyện để tăng lương hưu, phải làm trước thời điểm nào?

Khoản 4 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 được nguồn dẫn quy định người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và không phải người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp hằng tháng. 

Do đó, khi người lao động đã được cơ quan BHXH giải quyết chế độ hưu trí và bắt đầu nhận lương hưu hằng tháng thì không còn thuộc đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.

Điều này đồng nghĩa với việc người đang hưởng lương hưu không thể tiếp tục đóng BHXH tự nguyện với mục đích cộng thêm thời gian đóng hoặc nâng mức lương hưu đã được xác định.

Thời gian đóng BHXH cũng như mức hưởng lương hưu được xác định tại thời điểm giải quyết chế độ hưu trí.

Trường hợp người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng chưa làm thủ tục hưởng, nếu tiếp tục tham gia BHXH thì thời gian đóng thêm có thể được tính khi giải quyết chế độ hưu trí sau đó. 

Vì vậy, người có nhu cầu đóng thêm BHXH tự nguyện để cải thiện quyền lợi hưu trí cần cân nhắc thực hiện trước khi nộp hồ sơ và được giải quyết hưởng lương hưu.

Đây là mốc thời gian đặc biệt quan trọng đối với người lao động đang cân nhắc giữa việc nghỉ hưu ngay hoặc tiếp tục tham gia BHXH thêm một thời gian.

Đóng thêm nhiều năm nhưng tỷ lệ lương hưu tối đa vẫn là 75%

Theo Điều 99 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức lương hưu hằng tháng đối với người tham gia BHXH tự nguyện được tính theo công thức: Lương hưu hằng tháng = Tỷ lệ hưởng lương hưu × Mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH. 

Đối với lao động nữ, tỷ lệ hưởng được tính bằng 45% tương ứng với 15 năm đóng BHXH. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được tính thêm 2%.

Đối với lao động nam, nếu đóng từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, tỷ lệ hưởng bắt đầu từ 40% cho 15 năm và mỗi năm tiếp theo được cộng thêm 1%.

Khi lao động nam có từ đủ 20 năm đóng BHXH, tỷ lệ hưởng là 45% tương ứng 20 năm, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 2%. 

Đáng chú ý, tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa không vượt quá 75%.

Do đó, việc tiếp tục đóng thêm BHXH có thể giúp tăng tỷ lệ hưởng trong phạm vi pháp luật quy định, nhưng không có nghĩa tỷ lệ lương hưu có thể tăng không giới hạn.

Theo Điều 100 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người có thời gian đóng BHXH cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa 75% thì được hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu. 

Mức trợ cấp được xác định bằng 2 lần mức bình quân tiền lương hoặc thu nhập làm căn cứ đóng BHXH đối với mỗi năm đóng vượt.

Như vậy, khi đã đạt tỷ lệ lương hưu tối đa 75%, thời gian đóng vượt không tiếp tục làm tỷ lệ lương hưu tăng lên trên mức này mà có thể được tính để hưởng trợ cấp một lần theo quy định.

BHXH tự nguyện năm 2026 đóng bao nhiêu mỗi tháng?

Theo nguồn, mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng được xác định theo công thức: Mức đóng/tháng = 22% × Mức thu nhập lựa chọn làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện – Mức Nhà nước hỗ trợ.

Người tham gia được lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng phù hợp với khả năng của mình.

Trong năm 2026, mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn được nguồn dẫn là 1,5 triệu đồng/tháng. Vì vậy, nếu chọn mức thu nhập thấp nhất này, số tiền đóng trước khi được Nhà nước hỗ trợ là: 1.500.000 đồng × 22% = 330.000 đồng/tháng. 

Mức Nhà nước hỗ trợ theo từng nhóm như sau:

Các mức hỗ trợ trên được tính trên mức đóng BHXH tự nguyện theo chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn, không phải trên toàn bộ mức thu nhập mà người tham gia tự lựa chọn.