Giá đỗ “nước kẹo” gieo hiểm họa gì?

Liên tiếp các vụ phát hiện giá đỗ ngâm hóa chất “nước kẹo” tại Ninh Bình, Đắk Lắk và Nghệ An cho thấy thủ đoạn kích thích tăng trưởng trái phép đang bị nhiều cơ sở sản xuất lạm dụng, tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe người tiêu dùng.

Theo Tiền Phong, ngày 9/2, Công an tỉnh Ninh Bình đã ra quyết định khởi tố bị can, ra lệnh bắt tạm giam đối với Trần Quốc Đại (SN 1998, trú tại phường Nguyễn Úy, tỉnh Ninh Bình) để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”, sau khi phát hiện gần 2,8 tấn giá đỗ trong 362 lu nhựa bị pha hóa chất “nước kẹo” để kích thích sinh trưởng nhanh.

Theo đó, qua công tác nắm tình hình, địa bàn, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Ninh Bình chủ trì, phối hợp với Chi Cục an toàn thực phẩm, Sở Y tế Ninh Bình tiến hành kiểm tra việc chấp hành pháp luật về an toàn thực phẩm đối với cơ sở sản xuất, chế biến giá đỗ của Hộ kinh doanh Thiên Ân có địa chỉ tại phường Duy Hà, tỉnh Ninh Bình. Cơ sở sản xuất giá đỗ này do Trần Quốc Đại làm chủ.

gia-do-1770608919.png
Công an kiểm tra cơ sở của Đại. (Ảnh: Tiền Phong).

Quá trình kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện có gần 2,8 tấn từ 1-6 ngày tuổi, đựng trong 362 lu nhựa.

Theo Vietnamnet, Đại đã pha hóa chất vào nước dùng ngâm ủ, tưới lên giá đỗ để giúp giá đỗ sinh trưởng tốt, rễ ngắn, thân to, mập, tăng trọng lượng, có hình thức đẹp, nhằm tăng lợi nhuận.

Căn cứ kết quả giám định và các tài liệu điều tra, cơ quan chức năng xác định trong thời điểm từ ngày 20 - 24/1, cơ sở sản xuất giá đỗ của Đại sản xuất giá đỗ có chứa chất kích thích sinh trưởng 6 - Benzylaminopurine (thường gọi là nước kẹo, là chất không nằm trong danh mục được phép sử dụng trong sản xuất, chế biến thực phẩm), để sản xuất gần 2,8 tấn giá đỗ, tổng trị giá trên 71 triệu đồng.

Việc sử dụng “nước kẹo” trong sản xuất giá đỗ không phải là thủ đoạn cá biệt mà đã được nhiều đối tượng áp dụng. Họ coi đây là “bí quyết” giúp giá đỗ phát triển nhanh, mẫu mã bắt mắt, từ đó đưa ra thị trường tiêu thụ với số lượng lớn.

Theo Thanh niên, ngày 24/12/2024, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Lâm Văn Đạo (34 tuổi, trú xã Ea Tu), Vũ Duy Tư (33 tuổi), Nguyễn Văn Quynh (51 tuổi), Nguyễn Văn Hảo (36 tuổi, cùng trú P.Tân Hòa, TP.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) để điều tra về hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk đã kiểm tra đồng loạt 6 cơ sở sản xuất giá đỗ trên địa bàn TP.Buôn Ma Thuột. Trong đó, có 2 cơ sở của Lâm Văn Đạo, 2 cơ sở của Vũ Duy Tư, 1 cơ sở của Nguyễn Văn Quynh và 1 cơ sở của Nguyễn Văn Hảo.

Qua kiểm tra, đấu tranh khai thác, các nghi phạm trên khai nhận trong quá trình sản xuất giá đỗ, ngoài việc sử dụng các nguyên liệu như hạt đỗ xanh, vôi cục, nước giếng, thì còn sử dụng thêm một loại chất lỏng không màu, mà nhóm này thường trao đổi tiếng lóng với nhau qua mạng là "nước kẹo".

Thực chất "nước kẹo" là hoạt chất 6-Benzylaminopurine, không thuộc danh mục được phép sử dụng trong sản xuất thực phẩm và danh mục thuốc báo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam. Đây là chất kích thích tăng trưởng tế bào (cytokinin), nếu đưa vào cơ thể sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người, ăn vào lượng lớn có thể gây tử vong.

Quá trình kiểm tra, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk đã phát hiện, thu giữ 20.357 kg giá đỗ mà nhóm này đã ngâm hoạt chất 6 - Benzylaminopurine, với giá bán ra khoảng 400 triệu đồng.

Báo Nhân dân đưa tin, ngày 29/8/2025, Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An xét xử bị cáo Nguyễn Văn Hướng (sinh năm 1998, trú tại phường Trường Vinh, Nghệ An) tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Theo cáo trạng, tháng 4/2024, Hướng đã mua 3 lít “nước kẹo” về cất giấu, sử dụng. Loại hóa chất này có tác dụng kích thích tăng trưởng, làm cho thân giá đẹp, to, mập, mọng nước, trắng bóng, cọng dài, rễ ngắn hoặc rất ít rễ, nặng cân hơn so với giá được sản xuất theo cách truyền thống.

Theo quy trình ủ giá đỗ truyền thống, phải mất 5 ngày giá mới có thể xuất bán, nhưng bằng cách tưới “nước kẹo”, Hướng rút ngắn thời gian ủ giá và giá cũng mập hơn.

Cơ quan chức năng xác định bị cáo Hướng phải chịu trách nhiệm hình sự đối với gần 2,5 tấn giá đỗ thành phẩm (4-5 ngày tuổi) có ngâm, tưới hóa chất mà công an thu giữ.

Xem xét toàn diện vụ án, Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn Hướng 22 tháng tù giam.

Lam Giang (t/h)