Thành Vatican nằm gọn trong lòng thủ đô Rome (Ý) không chỉ nổi tiếng là quốc gia nhỏ nhất thế giới về diện tích và dân số, mà còn sở hữu một kỷ lục đặc biệt hiếm có: quốc gia duy nhất có tỷ lệ sinh bằng 0.
Suốt 96 năm kể từ khi hình thành theo Hiệp ước Lateran năm 1929 đến nay, nơi đây chưa từng ghi nhận bất kỳ ca sinh nào trên lãnh thổ chính thức.
Theo The Times of india, sự “im lặng” về mặt dân số này không phải ngẫu nhiên mà xuất phát từ cấu trúc xã hội và pháp lý đặc thù.
Với diện tích chỉ khoảng 0,44 km², phần lớn cư dân Vatican là các giáo sĩ, hồng y và nam tu sĩ – những người sống theo quy định độc thân của Giáo hội.
Dân số thường trú chỉ vài trăm người và chủ yếu là người trưởng thành đến từ nhiều quốc gia, làm việc trong các hoạt động tôn giáo hoặc ngoại giao của Tòa thánh.
Một nguyên nhân quan trọng khiến tỷ lệ sinh tại Vatican bằng 0 là do không có cơ sở y tế dành cho sinh nở.
Bên trong quốc gia này có đầy đủ các cơ quan hành chính, bưu điện, ngân hàng, thậm chí cả ga tàu, nhưng không có bệnh viện sản hay phòng hộ sinh.
Vì vậy, nếu có thành viên trong lực lượng Đội cận vệ Thụy Sĩ lập gia đình và sinh con, họ buộc phải đến các bệnh viện ở Rome (Ý). Trẻ em sinh ra sẽ được tính quốc tịch theo lãnh thổ Ý, chứ không phải Vatican.
Điểm đặc biệt khác là cơ chế quốc tịch của Vatican. Không giống các quốc gia thông thường, quốc tịch tại đây không dựa trên nơi sinh hay huyết thống mà gắn với chức vụ công tác.
Một người chỉ mang quốc tịch Vatican khi đang làm việc cho Tòa thánh và sẽ mất quyền này khi kết thúc nhiệm vụ hoặc nghỉ hưu. Do đó, không tồn tại “thế hệ công dân tự nhiên” kế tiếp qua các thế hệ.
Dù không có trẻ em sinh ra, Vatican vẫn duy trì hoạt động ổn định nhờ dòng nhân sự luân chuyển liên tục từ khắp nơi trên thế giới.
Lực lượng Đội cận vệ Thụy Sĩ là nhóm hiếm hoi có đời sống gia đình. Đội cận vệ Thụy Sĩ hiện đảm nhiệm bảo vệ Giáo hoàng, an ninh Vatican và nghi lễ danh dự tại các sự kiện lớn.
Theo Catholic Review, trước đây, quy định kết hôn trong lực lượng cận vệ cũng khá hạn chế, nhưng hiện đã được nới lỏng, cho phép thành viên lập gia đình sớm hơn.
Con cái của các cận vệ sống cùng bố mẹ trong tường thành Vatican. Tuy nhiên, họ thường học tập tại các trường quốc tế hoặc trường Thụy Sĩ tại Rome (ngoài lãnh thổ Vatican) để đảm bảo chương trình giáo dục theo tiêu chuẩn Thụy Sĩ, thuận tiện cho việc quay về quê hương sau khi bố kết thúc nhiệm vụ.
Điều này khiến nơi đây trở thành một quốc gia đặc biệt, vận hành không dựa trên quy luật dân số truyền thống mà dựa trên hệ thống nhập cư theo chức vụ độc nhất vô nhị trên thế giới.
