Các nhà khảo cổ Nga phát hiện một kho báu gồm 409 đồng rúp vàng dưới nền móng của ngôi nhà cổ tại thành phố Torzhok, vùng tây bắc nước Nga. Số tiền được đúc vào cuối thời Đế quốc Nga, hiện ước tính trị giá hơn 500.000 USD, tương đương khoảng 13,1 tỷ đồng.
Theo thông báo công bố tháng 3/2025, các nhà nghiên cứu thuộc Viện Khảo cổ học của Viện Hàn lâm Khoa học Nga và Bảo tàng Lịch sử - Dân tộc học Toàn Nga đã khai quật nền móng một ngôi nhà cổ ở Torzhok. Thành phố này nằm cách St. Petersburg khoảng 420km về phía đông nam.
Trong quá trình làm việc, nhóm khảo cổ phát hiện một hố nhỏ nằm dưới nền móng. Bên trong hố là những mảnh vỡ của một chiếc cốc gốm tráng men, chứa tổng cộng 409 đồng tiền vàng được đúc trong giai đoạn từ năm 1848 đến năm 1911.
Kho báu gồm 387 đồng tiền mệnh giá 10 rúp, 10 đồng mệnh giá 5 rúp, 10 đồng mệnh giá 15 rúp và 2 đồng mệnh giá 7,5 rúp. Hai đồng trong số đó được đúc dưới thời Sa hoàng Nicholas I và Alexander III. Toàn bộ số còn lại thuộc thời Sa hoàng Nicholas II, hoàng đế cuối cùng của Đế quốc Nga trước Cách mạng Nga năm 1917.
Các chuyên gia nhận định số tiền nhiều khả năng được chôn giấu trong hoặc sau thời điểm Cách mạng Nga bắt đầu. Chủ nhân có thể từng dự định quay lại lấy kho báu nhưng cuối cùng đã không thể thực hiện.
Tài liệu lưu trữ cho thấy vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, khu vực này có 24 hộ gia đình sinh sống. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định được chủ nhân thực sự của số vàng bởi số nhà cũ và số nhà hiện tại không còn trùng khớp.
Tổng mệnh giá của 409 đồng tiền là 4.085 rúp. Theo tỷ giá năm 1916, mỗi USD đổi được khoảng 6,7 rúp. Nếu tính cả lạm phát, số tiền này tương đương khoảng 610 USD vào thời điểm đó và hơn 18.000 USD ngày nay.
Dù vậy, giá trị nổi bật của kho báu không nằm ở mệnh giá mà đến từ lượng kim loại quý cùng ý nghĩa lịch sử. Chỉ một đồng 10 rúp chứa 90% vàng hiện đã có giá trị gần 1.300 USD. Vì vậy, toàn bộ 409 đồng tiền được ước tính trị giá hơn 500.000 USD, tương đương khoảng 13,1 tỷ đồng.
Cơ quan khảo cổ cho biết toàn bộ kho báu sẽ được chuyển tới Bảo tàng Lịch sử - Dân tộc học Toàn Nga để bảo quản và phục vụ công tác nghiên cứu.
