“ Tôi vẫn nhớ ánh mắt cuối cùng của bệnh nhân, đó không phải sự hối hận mà là oán hận”. Bác sĩ chuyên khoa lồng ngực và hồi sức tích cực Hoàng Hiên (Huang Xuan) chia sẻ câu chuyện đau lòng về một nam bệnh nhân 30 tuổi nhập viện trong tình trạng nguy kịch do lạm dụng rượu kéo dài.
Theo bác sĩ Hoàng Hiên, vài năm trước, một người đàn ông 30 tuổi được đưa vào khoa hồi sức tích cực (ICU) sau thời gian dài uống rượu nặng mỗi ngày. Bệnh nhân bị viêm tụy cấp, biến chứng suy đa tạng, khiến tình trạng sức khỏe đặc biệt nguy hiểm.
Bên ngoài phòng ICU, người mẹ 66 tuổi đau đớn nắm lấy áo blouse của bác sĩ, khóc nức nở và liên tục tự trách bản thân.
“Từ nhỏ đến lớn, tôi luôn suy nghĩ và sắp xếp mọi thứ cho con. Tại sao nó lại khiến bản thân ra nông nỗi này? Rốt cuộc tôi đã làm sai điều gì?”, người mẹ nghẹn ngào.
Lời tâm sự gây ám ảnh của bệnh nhân
Theo bác sĩ Hoàng Hiên, khi còn tỉnh táo, người con trai từng tâm sự riêng với một điều dưỡng về mối quan hệ với mẹ.
Anh cho biết mẹ kiểm soát gần như mọi khía cạnh trong cuộc sống, từ việc phải đi đôi tất nào đến chuyện yêu đương với ai. Người đàn ông nói: “Điều duy nhất tôi có thể tự quyết định là uống rượu đến chết”.
Câu nói khiến bác sĩ không khỏi đau lòng. Ông cho rằng, khi mọi ranh giới cá nhân đều bị sự lo lắng và kiểm soát của cha mẹ xâm phạm, một số người có thể tìm đến hành vi tự hủy hoại bản thân như cách cuối cùng để khẳng định quyền tự quyết.
Theo bác sĩ, nhiều bậc cha mẹ chỉ nhận ra vấn đề khi con đã trưởng thành nhưng gặp khó khăn trong các mối quan hệ xã hội, phụ thuộc quá mức vào gia đình, hôn nhân đổ vỡ hoặc sa vào các hành vi gây nghiện.
Đằng sau vẻ ngoài trưởng thành đôi khi là một tâm hồn chưa được phát triển đầy đủ về khả năng tự lập và kiểm soát cảm xúc.
Bác sĩ cảnh báo tình yêu thương có thể trở thành sự kiểm soát
Từ câu chuyện trên, bác sĩ Hoàng Hiên đặt ra vấn đề về ranh giới giữa yêu thương và kiểm soát trong quan hệ cha mẹ - con cái.
Ông cho rằng tình mẫu tử vốn thiêng liêng, nhưng nếu đi kèm sự kiểm soát quá mức và lo lắng thái quá, tình yêu thương có thể vô tình trở thành áp lực, khiến con cái mất đi không gian phát triển và quyền tự quyết.
Nhiều người mẹ dành cả cuộc đời để chăm lo, sắp xếp mọi thứ cho con nhưng lại chưa học được cách lùi lại đúng lúc. Thậm chí, họ có thể xem việc con cái luôn nghe lời mình là tiêu chuẩn của một đứa trẻ ngoan.
Theo bác sĩ, cha mẹ cần nhận thức rằng những thất bại, lựa chọn sai lầm hay vấp ngã trong cuộc sống đều là trải nghiệm mà con cái cần tự đối diện. Việc bảo bọc quá mức không giúp trẻ trưởng thành mà còn có thể khiến chúng thiếu khả năng ứng phó với khó khăn.
3 lời khuyên giúp cha mẹ nuôi dạy con đúng cách
Từ kinh nghiệm chuyên môn và những câu chuyện từng chứng kiến, bác sĩ Hoàng Hiên đưa ra 3 lời khuyên dành cho các bậc cha mẹ.
Thứ nhất, hãy kiểm soát lời nói và dành không gian để con được thể hiện suy nghĩ. Khi con đang nói, cha mẹ nên kiên nhẫn lắng nghe, không vội ngắt lời hay áp đặt quan điểm. Ngay cả khi con diễn đạt chưa mạch lạc, đó vẫn là quá trình học cách thể hiện bản thân.
Thứ hai, cần phân biệt nỗi lo của cha mẹ với những vấn đề thuộc về cuộc sống của con. Việc con thi trượt, chọn sai ngành học hay vấp ngã không đồng nghĩa với thất bại trong cách nuôi dạy của cha mẹ. Đó là những trải nghiệm cần thiết để mỗi người học hỏi và trưởng thành.
Thứ ba, hãy chấp nhận sự không hoàn hảo của con. Theo bác sĩ, một đứa trẻ được bảo bọc quá mức sẽ khó hình thành khả năng tự lập và sức chịu đựng trước những biến cố. Cha mẹ cần cho phép con mắc sai lầm, tự đứng lên sau vấp ngã và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Bác sĩ Hoàng Hiên nhấn mạnh, tình yêu thương của cha mẹ dành cho con không nên dừng lại ở việc chăm sóc hay bảo vệ, mà cần hướng đến mục tiêu giúp con có thể sống độc lập và tự quyết định tương lai.
Đừng đợi đến khi con khép chặt cánh cửa tâm hồn hoặc đánh mất khả năng sống theo mong muốn của bản thân mới nhìn lại cách mình đã yêu thương con.
Ông cho rằng, khi còn cơ hội, cha mẹ hãy học cách nới lỏng sự kiểm soát, trao cho con không gian để trưởng thành. Bởi đích đến của tình yêu thương không phải là giữ con bên mình mãi mãi, mà là giúp con đủ vững vàng để tự bước đi trên hành trình của chính mình.
