Tại các sự kiện lớn như lễ hội âm nhạc Coachella ở Mỹ, hình ảnh của những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội xuất hiện dày đặc. Trong số đó có Aitana Lopez, một gương mặt gây chú ý với mái tóc hồng, phong cách thời trang hiện đại và những bức ảnh check in tại sự kiện.
Tuy nhiên, Aitana Lopez không phải là người thật. Đây là nhân vật được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo bởi công ty công nghệ The Clueless, có trụ sở tại Tây Ban Nha.
Dù là nhân vật ảo, Aitana vẫn sở hữu gần 400.000 người theo dõi trên mạng xã hội. Thông qua việc làm người mẫu ảnh và tham gia các hợp đồng quảng cáo, cô mang lại thu nhập khoảng 10.000 USD mỗi tháng, tương đương khoảng 250 triệu đồng.
Điều đáng chú ý là dù tiểu sử đã ghi rõ đây là sản phẩm ảo, nhiều người dùng vẫn tương tác như với một người thật. Một nam diễn viên sở hữu 5 triệu người theo dõi thậm chí đã nhắn tin mời Aitana gặp mặt ngoài đời.
Trên mạng xã hội, nội dung của các KOL ảo được xây dựng với mức độ chi tiết cao, khiến việc phân biệt với người thật trở nên khó khăn. Họ đăng video hướng dẫn trang điểm, chia sẻ thói quen tập luyện, đăng ảnh du lịch hoặc check in tại các sự kiện thể thao.
Một trong những cách phổ biến để tăng tương tác là ghép hình tại các sự kiện nổi tiếng hoặc tạo ảnh chụp chung với người nổi tiếng.
Hiện nay, có hàng nghìn KOL ảo hoạt động trên các nền tảng như Instagram và TikTok. Theo báo cáo thị trường, quy mô lĩnh vực này đạt khoảng 6,33 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến tăng lên 11,78 tỷ USD vào năm 2033.
Khảo sát của công ty phân tích dữ liệu Sprout Social cho thấy 50% người tiêu dùng tại Anh cảm thấy thoải mái khi các thương hiệu sử dụng KOL ảo để quảng cáo, trong khi 41% sẵn sàng theo dõi những nhân vật này.
Việc người dùng mạng xã hội đã quen với hình ảnh được chỉnh sửa bằng bộ lọc được xem là một trong những yếu tố giúp KOL ảo dễ dàng được chấp nhận.
Sự phát triển của lĩnh vực này còn thể hiện qua việc một giải thưởng dành riêng cho nhân vật AI, mang tên WAICA, đã được tổ chức với tổng giá trị giải thưởng 90.000 USD. Hơn 2.000 nhân vật ảo tham gia ở nhiều lĩnh vực như người mẫu, nhà văn, nhạc sĩ và cổ động viên thể thao.
Thực tế, KOL ảo đã xuất hiện từ khoảng 10 năm trước với những nhân vật đầu tiên như Lil Miquela tại Mỹ. Nhân vật này từng được nhiều thương hiệu lớn như Prada và Calvin Klein lựa chọn trong các chiến dịch quảng bá.
Theo ông Rubén Cruz, người sáng tạo Aitana, việc sử dụng nhân vật ảo giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro từ các vấn đề cá nhân của người mẫu thật. Các nhân vật AI có thể hoạt động liên tục, không bị giới hạn về thời gian hay địa điểm, đồng thời không phát sinh chi phí đi lại và sinh hoạt.
Giới chuyên gia truyền thông dự báo đến năm 2030, phần lớn các thương hiệu lớn sẽ sở hữu một gương mặt đại diện ảo riêng.
Tuy nhiên, việc sử dụng KOL ảo cũng tiềm ẩn những rủi ro, đặc biệt khi các chiến dịch cố tình xây dựng câu chuyện liên quan đến bệnh tật hoặc đánh vào cảm xúc người xem, dẫn đến tranh cãi về đạo đức.
Các chuyên gia cho rằng những KOL chỉ dựa vào ngoại hình sẽ là nhóm dễ bị thay thế nhất. Trong khi đó, các lĩnh vực đòi hỏi độ tin cậy và chiều sâu như sức khỏe tâm thần hoặc nuôi dạy con cái vẫn cần yếu tố con người.
Theo nhận định, giá trị cốt lõi của một người có ảnh hưởng nằm ở sự sáng tạo, khả năng đồng cảm và câu chuyện cá nhân, những yếu tố mà AI hiện chưa thể thay thế.
