Theo báo Tiền Phong, Kiểm toán Nhà nước vừa công bố kết quả kiểm toán việc thực hiện các chính sách ưu đãi đầu tư tại khu kinh tế (KKT), khu công nghiệp (KCN) giai đoạn 2022-2024 tại Bộ Tài chính và các địa phương: Quảng Ninh, Bình Thuận, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Đồng Nai, Bắc Ninh, Hà Nội, Quảng Bình.
Qua kiểm toán cho thấy, giai đoạn 2022-2024, trên cơ sở kế thừa những chủ trương, cơ chế, chính sách của các giai đoạn trước, các KKT, KCN trên cả nước đã đóng góp tích cực vào thành tựu tăng trưởng và phát triển kinh tế xã hội của các địa phương nói riêng và đất nước nói chung.
Qua đó, thu hút được lượng vốn đầu tư lớn, bổ sung nguồn lực quan trọng cho đầu tư phát triển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; giải quyết việc làm, chuyển dịch cơ cấu lao động, tăng năng suất lao động và cải thiện chất lượng nguồn nhân lực…
Tuy nhiên, cơ quan kiểm toán cũng chỉ ra nhiều bất cập về cơ chế chính sách. Trong đó, các quy định pháp luật về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với dự án đầu tư tại KCN còn chưa rõ ràng, chưa thống nhất.
Sự khác biệt giữa các quy định hiện hành dẫn đến việc các doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương gặp khó khăn khi áp dụng chính sách, phải xin hướng dẫn trực tiếp từ cơ quan thuế cấp trên.
Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ rõ, chính sách về KKT, KCN còn chưa được quy định đồng bộ tại các văn bản, do khung pháp lý mới chỉ dừng lại ở nghị định và chưa có Luật KKT, KCN. Một số văn bản hướng dẫn theo Nghị định 35/2022 của Chính phủ, chưa được các cơ quan chuyên môn ban hành đầy đủ, gây khó khăn trong quá trình thực thi chính sách, nhất là trong việc phát triển mô hình KCN mới.
Theo Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp, bên cạnh những vướng mắc về chính sách thuế, Kiểm toán Nhà nước cho rằng hệ thống ưu đãi và hỗ trợ đầu tư hiện nay chưa thực sự hiệu quả trong việc định hướng dòng vốn đầu tư. Chính sách ưu đãi đang được áp dụng tương đối đồng đều trên phạm vi cả nước, trong khi chưa tính đến sự khác biệt về điều kiện phát triển giữa các địa phương.
Thực tế cho thấy trong giai đoạn 2022–2024, trong tổng số 73 khu công nghiệp được chấp thuận chủ trương đầu tư, chỉ có 7 khu nằm tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và 23 khu tại địa bàn có điều kiện kinh tế khó khăn.
Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ ra rằng việc đề xuất, thành lập một số KKT, KCN còn dàn trải, thiếu định hướng rõ ràng. Đồng thời, cơ chế khuyến khích đầu tư xây dựng nhà ở, công trình văn hóa, thể thao và cơ sở giáo dục phục vụ người lao động trong KKT, KCN vẫn chưa đủ hấp dẫn.
Từ các kết quả kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị Bộ Tài chính và các địa phương liên quan rà soát, khắc phục những tồn tại, hạn chế trong việc thực hiện chính sách ưu đãi đầu tư tại KKT, KCN; đồng thời tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét, chỉ đạo các bộ, ngành liên quan hoàn thiện hệ thống chính sách trong thời gian tới.
