Sáng 24/4, với 467/484 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về thực hiện thí điểm chế định luật sư công. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 và được triển khai đến hết ngày 30/9/2028, Báo Chính phủ đưa tin.
Theo nghị quyết, luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan trong lực lượng vũ trang hoặc người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước, được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các công việc pháp lý nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước và các tổ chức thuộc hệ thống chính trị.
Việc thí điểm sẽ được triển khai tại 8 bộ, ngành gồm Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng; cùng 10 địa phương gồm Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Khánh Hòa và Lâm Đồng.
Theo nội dung nghị quyết, luật sư công sẽ đảm nhiệm các nhóm công việc trọng tâm như tư vấn pháp lý, đại diện và tham gia tố tụng, giải quyết tranh chấp trong nước và quốc tế; tham gia xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài; cũng như tư vấn trong quá trình triển khai các dự án kinh tế - xã hội.
Đáng chú ý, phạm vi hoạt động của luật sư công được xác định rõ nhằm tránh chồng chéo với hoạt động trợ giúp pháp lý hoặc công tác pháp chế trong các cơ quan, tổ chức.
Về tiêu chuẩn, người được bổ nhiệm làm luật sư công phải có phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp tốt, đáp ứng đầy đủ điều kiện hành nghề luật sư theo quy định hiện hành, đồng thời có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc xử lý các vụ việc pháp lý phức tạp.
Trình bày báo cáo giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết phạm vi thí điểm được lựa chọn dựa trên tiêu chí các bộ, ngành và địa phương có quy mô quản lý lớn, mức độ phát triển kinh tế - xã hội cao và phát sinh nhiều vụ việc pháp lý phức tạp.
Theo đánh giá của Chính phủ, thời gian thí điểm 2 năm là phù hợp để theo dõi, đánh giá toàn diện hiệu quả của mô hình này. Trường hợp cần thiết, Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội xem xét việc kéo dài thời gian thí điểm.
Nghị quyết cũng quy định cơ chế chính sách đối với luật sư công theo hướng kết hợp hỗ trợ hằng tháng với chế độ bồi dưỡng theo từng vụ việc. Đây được xem là giải pháp nhằm xây dựng đội ngũ luật sư công chuyên nghiệp, ổn định và có chất lượng cao.
Bên cạnh đó, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong việc phân công, bố trí công việc phù hợp cho luật sư công cũng được bổ sung nhằm bảo đảm hiệu quả thực thi.
Theo đánh giá, việc thí điểm chế định luật sư công là bước đi mới trong cải cách thể chế, góp phần nâng cao năng lực pháp lý của khu vực công, đồng thời đáp ứng yêu cầu xử lý ngày càng nhiều các tranh chấp, vụ việc phức tạp trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.
