Vì sao cây trúc đào có thể trở thành nơi trú ẩn của rắn?
Trúc đào thường được trồng làm cảnh nhờ hoa đẹp, tán lá xanh quanh năm và khả năng thích nghi với nhiều điều kiện thời tiết. Dù vậy, những bụi trúc đào có cành lá mọc dày, sát mặt đất có thể hình thành khoảng không gian mát mẻ, kín đáo, giúp rắn tránh nắng nóng và hạn chế nguy cơ bị các loài săn mồi phát hiện.
Thực tế, rắn không ăn cây trúc đào và cũng không nhất thiết bị thu hút bởi chính loài cây này. Nguyên nhân khiến chúng có thể xuất hiện nằm ở môi trường sống được hình thành bên dưới các bụi cây rậm rạp.
Là động vật biến nhiệt, rắn phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường để điều chỉnh thân nhiệt. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Journal of Thermal Biology, sử dụng thiết bị vô tuyến để theo dõi rắn ngoài tự nhiên, cho thấy chúng thường di chuyển giữa khu vực có bóng râm và nơi thoáng đãng nhằm duy trì nhiệt độ cơ thể, đặc biệt trong thời tiết nóng.
Vì vậy, những bụi cây có tán dày, che phủ sát mặt đất có thể trở thành nơi thích hợp để rắn tạm trú, nghỉ ngơi hoặc di chuyển kín đáo.
Vì sao những khu vườn rậm rạp dễ xuất hiện rắn?
Không chỉ trúc đào, nhiều loại cây bụi khác cũng có thể tạo điều kiện thuận lợi cho rắn nếu được trồng quá dày hoặc không thường xuyên cắt tỉa.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Herpetological Conservation and Biology ghi nhận rắn có xu hướng quay lại những khu vực có đá, thảm thực vật dày và lớp che phủ sát mặt đất. Những vị trí này cung cấp nơi ẩn nấp, đồng thời hỗ trợ rắn nghỉ ngơi và điều hòa thân nhiệt.
Ngược lại, những khoảng đất trống, ít nơi che chắn thường không cung cấp nhiều vị trí ẩn náu như các khu vực có thảm thực vật rậm rạp.
Nghiên cứu trên tạp chí Landscape Ecology cũng chỉ ra rằng chiều cao, mật độ và độ che phủ của thảm thực vật có ảnh hưởng đến sự xuất hiện cũng như khả năng di chuyển của bò sát.
Trong khi đó, nghiên cứu đăng trên Conservation Science and Practice cho thấy mật độ cây cối, độ che phủ của thực vật thân gỗ và cách bố trí môi trường sống có thể giúp dự đoán những khu vực rắn có khả năng xuất hiện.
Những yếu tố này lý giải vì sao các bụi trúc đào trồng sát nhau, gần tường rào hoặc lối đi có thể vô tình tạo thành những khoảng râm mát, giúp rắn di chuyển qua khu vườn mà ít bị phát hiện.
Làm gì để hạn chế rắn xuất hiện quanh nhà?
Một số người cho rằng có thể dùng các loại cây có mùi hương đặc trưng để thu hút hoặc xua đuổi rắn. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy một loài cây cảnh cụ thể có thể bảo đảm ngăn rắn xuất hiện. Việc lựa chọn nơi sinh sống của rắn chủ yếu liên quan đến nhiệt độ, nơi trú ẩn và nguồn thức ăn.
Để giảm nguy cơ rắn ẩn náu quanh nhà, các gia đình nên thường xuyên cắt tỉa cây bụi, nhất là những cành lá mọc sát mặt đất. Đồng thời, cần thu gom lá khô, dọn cỏ dại và tránh chất đống củi, gỗ, gạch đá ở những góc khuất trong vườn.
Với cây trúc đào, việc duy trì khoảng trống thông thoáng bên dưới tán lá, không trồng quá dày và hạn chế để cành lá phủ kín lối đi có thể giúp giảm những vị trí khuất mà rắn dễ sử dụng để ẩn nấp.
Ngoài ra, nên kiểm soát chuột và các loài động vật nhỏ có thể trở thành nguồn thức ăn của rắn, đồng thời giữ khu vực gần cửa ra vào, hiên nhà và tường rào luôn gọn gàng.
Nếu phát hiện rắn trong sân vườn, người dân không nên tự ý bắt, đuổi hoặc tìm cách tiếp cận con vật. Hãy giữ khoảng cách an toàn, đưa trẻ nhỏ và vật nuôi ra khỏi khu vực, sau đó liên hệ lực lượng cứu hộ hoặc người có chuyên môn để xử lý.
