Bộ Công an ban hành Thông tư 116/2026/TT-BCA ngày 29/6/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Văn bản mới điều chỉnh nhiều nội dung liên quan đến đăng ký thường trú, tạm trú, thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng, xác nhận thông tin cư trú, biểu mẫu và trách nhiệm quản lý cư trú.
Có thể làm thủ tục cư trú trực tiếp hoặc qua VNeID
Theo Thông tư 116, hồ sơ đăng ký cư trú được tiếp nhận theo hai hình thức: trực tiếp tại cơ quan đăng ký cư trú hoặc trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng định danh quốc gia VNeID.
Khi nộp hồ sơ trực tiếp, người dân cung cấp các thông tin cơ bản như họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân, nơi cư trú và điều kiện đăng ký. Cán bộ tiếp nhận sẽ tra cứu dữ liệu dân cư và các hệ thống liên quan để tạo lập hồ sơ.
Trường hợp thực hiện trực tuyến, người dân kê khai theo biểu mẫu điện tử, cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết và thanh toán lệ phí qua hệ thống. Mỗi hồ sơ được cấp một mã số để theo dõi tiến độ giải quyết.
Không được yêu cầu giấy tờ đã có trên VNeID
Một trong những nội dung đáng chú ý là cơ quan đăng ký cư trú không được yêu cầu người dân nộp hoặc xuất trình giấy tờ nếu thông tin chứng minh điều kiện đăng ký đã được chia sẻ, khai thác từ cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin hoặc VNeID.
Nếu chưa thể khai thác dữ liệu, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm kiểm tra, xác minh. Khi đó, công dân phải xuất trình bản gốc giấy tờ để đối chiếu và xác nhận tính chính xác của thông tin đã kê khai.
Kết quả giải quyết có thể được thông báo bằng văn bản giấy, văn bản điện tử, tin nhắn SMS hoặc qua VNeID.
Kê khai sai có thể bị từ chối, không hoàn lại lệ phí
Thông tư quy định cơ quan đăng ký cư trú có quyền từ chối giải quyết thủ tục và không hoàn lại lệ phí đã nộp nếu phát hiện công dân kê khai thông tin không đúng sự thật hoặc sử dụng giấy tờ bị tẩy xóa, sửa chữa, làm giả.
Đối với hồ sơ có tài liệu điện tử, bản quét hoặc bản chụp phải rõ nét, đầy đủ và toàn vẹn nội dung. Giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự, dịch sang tiếng Việt, trừ trường hợp được miễn theo quy định.
Thông báo lưu trú qua điện thoại, VNeID hoặc phần mềm
Việc thông báo lưu trú có thể thực hiện qua số điện thoại, trang thông tin điện tử, hộp thư điện tử của cơ quan đăng ký cư trú; Cổng Dịch vụ công quốc gia; VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú.
Khi có người đến lưu trú, chủ hộ, chủ cơ sở lưu trú hoặc người quản lý phải đề nghị người lưu trú cung cấp giấy tờ pháp lý hoặc thông tin trên VNeID thể hiện số định danh cá nhân để thực hiện thông báo.
Thời gian lưu trú phụ thuộc nhu cầu của công dân nhưng không quá 30 ngày. Thông tin sẽ được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu về cư trú.
Xác nhận cư trú có giá trị trong một năm
Người dân có thể yêu cầu cấp xác nhận thông tin cư trú tại cơ quan đăng ký cư trú trên toàn quốc, không phụ thuộc vào nơi mình đang cư trú. Thủ tục được thực hiện trực tiếp, qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc VNeID.
Nội dung xác nhận có thể gồm nơi cư trú hiện tại, những nơi cư trú trước đây, thời gian sinh sống, hình thức đăng ký và các thông tin khác có trong dữ liệu cư trú.
Giấy xác nhận có giá trị trong một năm kể từ ngày cấp. Nếu thông tin cư trú thay đổi và được cập nhật vào hệ thống, xác nhận cũ hết giá trị kể từ thời điểm thay đổi.
Trường hợp dữ liệu đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thời hạn giải quyết không quá nửa ngày làm việc. Nếu phải xác minh, thời hạn không quá ba ngày làm việc.
Thay đổi địa giới, tên đường, số nhà không phải tự đi điều chỉnh
Khi địa chỉ nơi cư trú thay đổi do điều chỉnh địa giới hành chính, đổi tên đơn vị hành chính, tên đường, phố, thôn, xóm hoặc cách đánh số nhà, cơ quan quản lý cư trú sẽ chủ động cập nhật thông tin.
Người dân không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh thông tin cư trú trong trường hợp này.
Tương tự, nếu thông tin hộ tịch thay đổi đã được đồng bộ giữa các cơ sở dữ liệu, công dân cũng không cần tự làm thủ tục điều chỉnh cư trú.
Chủ nhà phải thông báo khi người thuê đã chuyển đi
Theo quy định mới, khi người thuê, mượn hoặc ở nhờ chấm dứt việc ở tại địa chỉ đã đăng ký, người cho thuê, cho mượn hoặc cho ở nhờ có trách nhiệm thông báo cho cơ quan đăng ký cư trú để thực hiện xóa đăng ký tạm trú.
Học sinh, sinh viên ở ký túc xá, người lao động ở khu nhà tập trung, công trường hoặc người sinh sống tại cơ sở tôn giáo, trợ giúp xã hội có thể được đăng ký tạm trú thông qua cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý nơi ở.
Nhiều biểu mẫu cư trú được ban hành mới
Thông tư 116 ban hành hệ thống biểu mẫu phục vụ đăng ký và quản lý cư trú, trong đó có Tờ khai thay đổi thông tin cư trú CT01; Phiếu khai báo tạm vắng CT03; Xác nhận thông tin cư trú CT07 và Thông báo lưu trú CT14.
Các biểu mẫu có thể được sử dụng dưới dạng điện tử hoặc in trực tiếp từ hệ thống. Khi nộp hồ sơ trực tuyến, người dân kê khai biểu mẫu điện tử và không phải ký trực tiếp vào tờ khai.
Thông tư 116/2026/TT-BCA đồng thời thay thế nhiều quy định, biểu mẫu cư trú trước đây và chính thức được áp dụng từ ngày 1/7/2026.
