Dù có kiến thức chuyên môn, điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế và chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa, bác sĩ sản phụ khoa Thaïs Aliabadi vẫn bất ngờ được chẩn đoán mắc ung thư vú giai đoạn 1. Trải nghiệm của bà cho thấy những thách thức trong việc phát hiện bệnh cũng như tầm quan trọng của việc lắng nghe cơ thể và chủ động bảo vệ sức khỏe.
Ở tuổi 48, bác sĩ Thaïs Aliabadi, đồng dẫn chương trình podcast SHE MD, thực hiện chụp nhũ ảnh định kỳ. Kết quả ghi nhận một số tế bào bất thường nhưng chưa có dấu hiệu ung thư.
Dù không có tiền sử gia đình mắc ung thư vú hoặc đột biến gene được xác định, bà vẫn có mô tuyến vú dày đặc cùng một số yếu tố nguy cơ khác. Lo ngại khả năng mắc bệnh, nữ bác sĩ quyết định tìm hiểu phương án phẫu thuật cắt bỏ dự phòng cả hai bên ngực.

Tuy nhiên, quá trình tìm kiếm bác sĩ đồng ý thực hiện phẫu thuật gặp nhiều trở ngại.
“Tôi được nói rằng mình quá khỏe mạnh, quá lo lắng và quá quyết liệt”, Aliabadi chia sẻ với PEOPLE.
Khoảng 6 tháng sau, bà mới tìm được bác sĩ phẫu thuật phù hợp. Điều khiến nữ bác sĩ bất ngờ là chỉ vài ngày sau ca phẫu thuật, kết quả kiểm tra cho thấy bà mắc ung thư vú xâm lấn giai đoạn 1 ở bên ngực mà trước đó các bác sĩ ít nghi ngờ hơn.
Những bất thường chưa dừng lại ở đó. Sau phẫu thuật, Aliabadi cảm nhận vẫn còn mô tuyến vú tại vị trí mà bà cho rằng đáng lẽ đã được loại bỏ. Trước đó, kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) được đánh giá bình thường. Một bác sĩ chẩn đoán hình ảnh thứ hai cũng đưa ra nhận định tương tự.
Không yên tâm với kết quả này, bà tiếp tục đề nghị được đánh giá bởi chuyên gia khác. Cuối cùng, một bác sĩ phẫu thuật chuyên khoa vú xác nhận những lo ngại của bà là có cơ sở. Aliabadi sau đó phải trải qua ca phẫu thuật cắt bỏ hai bên ngực lần thứ hai.
“Tôi có bằng cấp y khoa, kiến thức chuyên môn và điều kiện tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, vậy mà vẫn phải đấu tranh để được lắng nghe. Tôi luôn nghĩ đến những phụ nữ không có được những điều kiện đó”, bà nói.
Trải nghiệm cá nhân đã khiến Aliabadi đặc biệt quan tâm đến việc nâng cao nhận thức về ung thư vú, nhất là đối với những bệnh nhân có nguy cơ tái phát hoặc được chẩn đoán mắc ung thư vú di căn.
Ung thư vú di căn là gì?
Theo các chuyên gia, ung thư vú di căn, còn gọi là ung thư vú giai đoạn 4, xảy ra khi tế bào ung thư lan khỏi tuyến vú và các hạch bạch huyết lân cận đến những cơ quan khác trong cơ thể như xương, gan, phổi hoặc não.

Điều đáng lưu ý là dù tế bào ung thư được phát hiện tại một cơ quan khác, bệnh vẫn được xác định là ung thư vú di căn, không phải ung thư nguyên phát của cơ quan đó.
Bác sĩ Elizabeth Comen, chuyên gia ung thư vú và đồng giám đốc Mignone Women's Health Collaborative thuộc Trung tâm Y tế NYU Langone Health, giải thích: “Không phải ung thư vú sau đó biến thành ung thư phổi. Đó vẫn là ung thư vú đã di căn đến phổi”.
Việc phân biệt này có ý nghĩa quan trọng trong điều trị. Các bác sĩ cần căn cứ vào đặc điểm sinh học của tế bào ung thư vú để lựa chọn phương pháp phù hợp, thay vì chỉ dựa vào cơ quan nơi phát hiện khối u.
Ung thư vẫn có thể tái phát dù bệnh nhân tuân thủ điều trị
Một trong những vấn đề khiến bệnh nhân khó chấp nhận khi ung thư tái phát là câu hỏi tại sao bệnh vẫn quay trở lại dù họ đã thực hiện đầy đủ các biện pháp điều trị.

Theo bác sĩ Comen, một số tế bào ung thư có thể đã di chuyển khỏi tuyến vú trước thời điểm bệnh được phát hiện lần đầu. Phẫu thuật, xạ trị, hóa trị hoặc liệu pháp nội tiết có thể loại bỏ hoặc kiểm soát khối u đã được xác định. Tuy nhiên, những tế bào ung thư cực nhỏ đã lan đến các vị trí khác vẫn có thể tồn tại trong trạng thái không hoạt động và phát triển trở lại sau một thời gian.
“Ung thư tái phát không phải là thất bại. Đó là đặc tính sinh học của bệnh ung thư”, Aliabadi nhấn mạnh.
Theo bà, ung thư tái phát là điều đáng lo ngại nhưng không đồng nghĩa người bệnh lập tức phải đối mặt với giai đoạn cuối của cuộc đời.
Ung thư vú giai đoạn 4 không đồng nghĩa với án tử
Bác sĩ Comen cho biết, một quan niệm sai lầm phổ biến là tất cả bệnh ung thư giai đoạn 4 đều có tiên lượng và diễn biến giống nhau.
“Không phải tất cả các bệnh ung thư giai đoạn 4 đều giống nhau. Ung thư tuyến tụy giai đoạn 4 khác với ung thư vú giai đoạn 4”, bà chia sẻ.
Nhờ những tiến bộ trong nghiên cứu y học, phương pháp điều trị ung thư vú di căn đã có nhiều thay đổi. Việc tìm hiểu đặc điểm sinh học của từng khối u giúp bác sĩ lựa chọn liệu pháp phù hợp với tình trạng cụ thể của bệnh nhân.
Theo bác sĩ Comen, di căn trước hết là vấn đề về vị trí, tức là xác định ung thư đã lan đến đâu trong cơ thể.
Với một số bệnh nhân, ung thư vú di căn có thể được kiểm soát trong thời gian dài như một căn bệnh mạn tính. Người bệnh vẫn có thể tiếp tục điều trị trong nhiều năm và duy trì chất lượng cuộc sống tốt.
Dù vậy, điều này không có nghĩa mọi trường hợp đều có diễn biến giống nhau hoặc bác sĩ có thể dự đoán chính xác tiến triển bệnh ở từng người.
Chủ động bảo vệ sức khỏe, không bỏ qua những dấu hiệu bất thường
Từ chính trải nghiệm của mình, Aliabadi khuyến cáo phụ nữ cần chủ động tìm hiểu nguy cơ mắc ung thư vú, xác định bản thân có mô tuyến vú dày đặc hay không và trao đổi với bác sĩ về lịch tầm soát phù hợp.

Bà cũng lưu ý, kết quả chẩn đoán hình ảnh bình thường không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua những triệu chứng bất thường kéo dài hoặc mới xuất hiện.
Trong trường hợp vẫn còn nghi ngờ, bệnh nhân có thể tìm kiếm thêm ý kiến chuyên môn để được đánh giá toàn diện hơn.
“Là một bác sĩ sản phụ khoa và cũng là người từng mắc ung thư vú, tôi muốn phụ nữ ngừng xin lỗi vì đã đặt câu hỏi. Rất nhiều người im lặng vì không muốn bị cho là đang làm quá mọi chuyện. Tôi từng bị nói rằng mình quá lo lắng, dù bản thân cũng là một bác sĩ”, Aliabadi chia sẻ.
Đối với những người đang sống chung với ung thư vú di căn, nữ bác sĩ cho rằng họ cần nhận được sự cảm thông và hỗ trợ thay vì phải tự trách bản thân khi bệnh tái phát.
Ung thư vú không phải lúc nào cũng diễn biến theo một lộ trình nhất định, ngay cả khi bệnh nhân đã tuân thủ nghiêm túc lịch tầm soát và phác đồ điều trị.
Trong khi đó, bác sĩ Comen cho biết những tiến bộ trong nghiên cứu và phát triển thuốc điều trị nhắm trúng đích đang mở ra thêm hy vọng cho bệnh nhân ung thư vú di căn. Nhiều người có thể tiếp tục điều trị trong nhiều năm và duy trì cuộc sống có chất lượng.
Aliabadi nhấn mạnh: “Mọi phụ nữ mắc ung thư vú di căn đều xứng đáng nhận được sự cảm thông, hỗ trợ và những phương pháp điều trị tốt hơn”.