Cây khế là loại cây quen thuộc với người Việt. Cây vừa cho quả, tạo bóng mát, vừa góp phần làm không gian sống thêm xanh mát. Theo quan niệm dân gian, cây khế còn gắn với sự sung túc, may mắn và thành quả sau quá trình chăm sóc, vun trồng. Tuy nhiên, để cây luôn khỏe mạnh, phát triển cân đối và cho nhiều quả, gia chủ cần chú ý một số vấn đề trong quá trình trồng và chăm sóc.
Chọn vị trí trồng phù hợp
Cây khế có khả năng phát triển khá tốt nhưng vẫn cần được trồng ở nơi có đủ ánh sáng và không gian thông thoáng. Gia đình nên ưu tiên khu vực có ánh nắng tự nhiên, tránh vị trí bị nhà cửa hoặc cây lớn xung quanh che chắn quá nhiều. Khi trồng trong sân vườn, cần tính đến kích thước của cây khi trưởng thành để tán có đủ khoảng trống phát triển.
Nếu trồng khế gần nhà, không nên đặt cây quá sát tường, nền móng hoặc các khu vực có đường ống ngầm. Một khoảng cách phù hợp sẽ giúp việc chăm sóc, cắt tỉa và thu hoạch quả thuận tiện hơn, đồng thời hạn chế những bất tiện có thể phát sinh khi cây lớn.
Cắt tỉa để tán cây thông thoáng
Một trong những việc gia chủ không nên bỏ qua là cắt tỉa cành định kỳ. Những cành khô, cành yếu, cành bị sâu bệnh hoặc mọc đan xen quá dày nên được loại bỏ. Tán cây thông thoáng giúp ánh sáng có thể tiếp cận nhiều vị trí hơn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho cây phát triển chồi và hoa.
Không nên để cây phát triển quá rậm rạp hoặc quá cao so với diện tích sân vườn. Việc duy trì chiều cao và dáng cây phù hợp không chỉ giúp không gian gọn gàng mà còn khiến quá trình kiểm tra sâu bệnh, chăm sóc và thu hái quả trở nên dễ dàng hơn.
Tưới nước vừa đủ, tránh để gốc bị úng
Cây khế cần được cung cấp đủ nước để sinh trưởng, đặc biệt trong những giai đoạn cây phát triển mạnh hoặc đang nuôi quả. Tuy nhiên, tưới quá nhiều không phải lúc nào cũng tốt. Đất bị ngập nước trong thời gian dài có thể khiến bộ rễ bị ảnh hưởng và làm cây suy yếu.
Gia chủ nên kiểm tra độ ẩm của đất trước khi tưới, đồng thời chú ý khả năng thoát nước của khu vực trồng. Sau những đợt mưa lớn, cần kiểm tra quanh gốc và nhanh chóng xử lý nếu xuất hiện tình trạng đọng nước kéo dài.
Bổ sung dinh dưỡng hợp lý
Muốn cây khế phát triển khỏe và cho quả ổn định, ngoài nước và ánh sáng, cây cũng cần được cung cấp dinh dưỡng phù hợp. Gia chủ có thể bổ sung phân hữu cơ hoặc loại phân phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng theo hướng dẫn sử dụng.
Không nên bón quá nhiều phân cùng một lúc với mong muốn cây lớn nhanh hoặc sai quả. Việc chăm sóc nên dựa trên tình trạng thực tế của cây, đồng thời duy trì đất trồng tơi xốp và có khả năng thoát nước tốt.
Không nên chủ quan với sâu bệnh, đặc biệt là ruồi đục quả
Khi cây khế bắt đầu ra quả, gia chủ cần tăng cường kiểm tra thường xuyên. Ruồi đục quả là một trong những đối tượng đáng lưu ý bởi chúng có thể gây tổn thương cho quả, khiến quả bị hỏng, thối hoặc rụng sớm. Những quả xuất hiện vết châm bất thường, mềm nhũn hoặc đổi màu cần được kiểm tra và xử lý kịp thời.
Gia đình cũng nên thu gom quả rụng quanh gốc thay vì để lâu trên mặt đất, bởi đây có thể là nơi sâu bệnh tiếp tục phát triển. Việc vệ sinh khu vực trồng thường xuyên kết hợp với các biện pháp phòng trừ phù hợp sẽ giúp giảm nguy cơ gây hại cho những lứa quả tiếp theo. Nếu cây được trồng để lấy quả ăn, nên ưu tiên những phương pháp xử lý an toàn và tuân thủ hướng dẫn chuyên môn khi cần sử dụng sản phẩm bảo vệ thực vật.
Khi cây cho nhiều quả, có thể cân nhắc tỉa bớt những quả quá dày nếu cần thiết, giúp cây tập trung nguồn dinh dưỡng cho số quả còn lại. Cách chăm sóc phù hợp có thể giúp quả phát triển đồng đều và hạn chế tình trạng cây bị suy kiệt sau mỗi vụ.
Trồng cây khế nên chú trọng cả phong thủy lẫn thực tế
Trong quan niệm dân gian, cây khế thường được gắn với hình ảnh tài lộc và sự đủ đầy. Vì thế, nhiều gia đình thích trồng khế trong khuôn viên với mong muốn mang đến không khí tươi vui và may mắn. Tuy nhiên, đây là quan niệm mang tính văn hóa, tinh thần và không thể thay thế cho những yếu tố thực tế.
Điều quan trọng nhất vẫn là lựa chọn vị trí an toàn, phù hợp với diện tích khuôn viên và chăm sóc cây đúng cách. Một cây khế xanh tốt, tán đẹp, ra hoa kết trái đều vừa tạo bóng mát, vừa đem lại giá trị sử dụng cho gia đình.
