Báo Người Lao Động đưa theo đài CNN, con "tàu ma" được phát hiện ở vùng nước nông ngoài khơi Singapore đã đem đến cho các nhà khảo cổ một "kho báu": Lượng đồ sứ thời nhà Nguyên của Trung Quốc nhiều kỷ lục, bao gồm nhiều hiện vật còn nguyên vẹn với hoa văn tinh xảo.
Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà khảo cổ học biển Michael Flecker từ Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS - Singapore) đã mất 4 năm để thu thập các hiện vật từ dưới nước và phân tích chúng.
Mặc dù "tàu ma" nằm ở vùng nước nông, nhưng đó là một khu vực có những dòng chảy nguy hiểm và tầm nhìn hạn chế, khiến nhóm nghiên cứu chỉ có thể lặn 1 lần mỗi 4 tuần.
Cho đến nay, họ đã thu thập được tổng cộng 3,5 tấn mảnh gốm sứ từ con tàu ma, trong đó có 136 kg là gốm sứ thời nhà Nguyê - thời kỳ mà Trung Quốc bị đế quốc Mông Cổ xâm lăng.
Đó là một thời kỳ lịch sử khá ngắn ngủi. Gốm sứ thời kỳ này - màu xanh trắng đặc trưng với hoa văn tinh xảo - cũng rất hiếm trên thị trường đồ cổ. Do vậy, con tàu ma này là một kho báu hàng hải đích thực.
Con tàu khoảng 650 tuổi, tức từ thế kỷ XIV, có khả năng đang trên đường từ Trung Quốc đến Temasek, một khu định cư lịch sử nằm trên địa điểm của Singapore ngày nay, thì gặp nạn.
Bản thân con tàu gần như bị phân rã hoàn toàn, nhưng tiến sĩ Flecker nghi ngờ đó là một chiếc thuyền buồm Trung Quốc, vốn được sử dụng rộng rãi vào đầu thời Trung Cổ.
Một số món đồ gốm có hình rồng 4 móng, hình phượng hoàng được bao quanh bởi một vòng hoa cúc, đôi vịt uyên ương trong ao sen...
Phát hiện cổ vật phải thông báo cho cơ quan nào?
Ở Việt Nam, căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 18 Nghị định 98/2010/NĐ-CP về tiếp nhận, quản lý di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia do thăm dò, khai quật hoặc do tổ chức, cá nhân phát hiện, giao nộp như sau:
"Mọi di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia ở trong lòng đất thuộc đất liền, hải đảo, ở vùng nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa theo quy định tại Điều 6 Luật di sản văn hóa, khi phát hiện hoặc tìm thấy đều thuộc sở hữu nhà nước theo quy định của pháp luật về dân sự."
Thêm vào đó, tại Điều 229 Bộ luật Dân sự 2015 quy định cụ thể về việc xác lập quyền sở hữu đối với tài sản bị chôn, giấu, bị vùi lấp, chìm đắm được tìm thấy như sau:
- Người phát hiện tài sản bị chôn, giấu, bị vùi lấp, chìm đắm phải thông báo hoặc trả lại ngay cho chủ sở hữu; nếu không biết ai là chủ sở hữu thì phải thông báo hoặc giao nộp cho Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc công an cấp xã nơi gần nhất hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác theo quy định của pháp luật.
- Tài sản bị chôn, giấu, bị vùi lấp, chìm đắm được tìm thấy mà không có hoặc không xác định được ai là chủ sở hữu thì sau khi trừ chi phí tìm kiếm, bảo quản, quyền sở hữu đối với tài sản này được xác định như sau:
+ Tài sản được tìm thấy là tài sản thuộc di tích lịch sử - văn hóa theo quy định của Luật di sản văn hóa thì thuộc về Nhà nước; người tìm thấy tài sản đó được hưởng một khoản tiền thưởng theo quy định của pháp luật;
+ Tài sản được tìm thấy không phải là tài sản thuộc di tích lịch sử - văn hóa theo quy định của Luật di sản văn hóa mà có giá trị nhỏ hơn hoặc bằng mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định thì thuộc sở hữu của người tìm thấy; nếu tài sản tìm thấy có giá trị lớn hơn mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định thì người tìm thấy được hưởng giá trị bằng mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định và 50% giá trị của phần vượt quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định, phần giá trị còn lại thuộc về Nhà nước.
Như vậy, theo các quy định trên, cổ vật - cụ thể ở đây là nồi đồng và vài đồng tiền cổ được phát hiện tìm thấy đều sẽ thuộc sở hữu của Nhà nước. Do đó, anh Hưng và cả anh Phương, anh Dũng phải có trách nhiệm báo lại với cơ quan chính quyền địa phương nơi đang ở gần nhất để giao nộp và phối hợp xử lý, bảo vệ cổ vật.
