Sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại các thôn, tổ dân phố, công tác kiện toàn lực lượng người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở sẽ được triển khai theo những quy định mới được Chính phủ ban hành tại Nghị định 185/2026/NĐ-CP ngày 26.5.2026.
Tiêu chuẩn cần đáp ứng để làm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố
Theo Điều 7 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, người được lựa chọn làm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung.
Trước tiên, đối tượng được lựa chọn phải là công dân Việt Nam thường trú tại xã, phường hoặc đặc khu, đủ 21 tuổi trở lên và được ưu tiên nếu đang trong độ tuổi lao động theo quy định. Đồng thời, người đảm nhiệm vị trí phải có sức khỏe bảo đảm khả năng thực hiện đầy đủ chức trách, nhiệm vụ được phân công.
Về phẩm chất, người đảm nhiệm chức danh này cần có đạo đức tốt, lối sống gương mẫu, được cộng đồng tin tưởng và nhận được sự tín nhiệm của Nhân dân. Bản thân và gia đình phải nghiêm túc chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời giữ gìn chuẩn mực về đạo đức và lối sống.
Bên cạnh đó, người được lựa chọn cần có kiến thức văn hóa, năng lực thực tiễn, kinh nghiệm và kỹ năng tuyên truyền, vận động, tổ chức Nhân dân tham gia các hoạt động tự quản tại cộng đồng dân cư; đồng thời có khả năng thực hiện hiệu quả những nhiệm vụ do cấp ủy, chính quyền cấp xã phân công. Quy định cũng ưu tiên, khuyến khích lựa chọn những người có chuyên môn phù hợp với đặc điểm, yêu cầu hoạt động của thôn, tổ dân phố.
Trước yêu cầu chuyển đổi số ngày càng cao, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố cũng cần có khả năng sử dụng công nghệ thông tin phù hợp với nhiệm vụ được giao. Ngoài ra, người đảm nhiệm chức danh phải có kỹ năng xây dựng kế hoạch, tổng hợp thông tin, thống kê, lập báo cáo và thực hiện các công việc khác theo quy định.
Đồng thời, người được lựa chọn không thuộc trường hợp đang bị xem xét hoặc thi hành kỷ luật, đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chấp hành bản án hoặc quyết định của Tòa án.
Có thể thấy, tiêu chuẩn đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố ngày càng toàn diện hơn, không chỉ chú trọng tuổi tác, phẩm chất, uy tín mà còn đề cao năng lực điều hành, vận động cộng đồng, kỹ năng quản lý và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện nhiệm vụ.
Theo Bộ Nội vụ, Nghị định 185/2026/NĐ-CP đã xác lập những tiêu chuẩn chung đối với chức danh Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố. Trên cơ sở các quy định này và căn cứ tình hình thực tế, UBND cấp tỉnh sẽ ban hành quy định cụ thể về tiêu chuẩn, nhiệm vụ, đồng thời quy định việc quản lý, sử dụng, đào tạo và bồi dưỡng đối với người hoạt động không chuyên trách và người tham gia công việc tại thôn, tổ dân phố.
Vì vậy, bên cạnh các yêu cầu chung được nêu trong Nghị định 185, mỗi địa phương có thể xây dựng thêm những tiêu chí cụ thể để phù hợp với đặc điểm, điều kiện và yêu cầu quản lý trên địa bàn.
Riêng đối với chức danh Bí thư chi bộ, Bộ Nội vụ cho biết thẩm quyền quy định và hướng dẫn tiêu chuẩn thuộc về các tỉnh ủy, thành ủy, được thực hiện dựa trên Điều lệ Đảng cùng các quy định, hướng dẫn của Trung ương.
Phụ cấp của người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố
Bộ Nội vụ cho hay theo quy định tại Nghị định 185, ngân sách nhà nước khoán quỹ phụ cấp đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố đã nâng mức phụ cấp từ 4,5 lần mức lương cơ sở và 6,0 lần mức lương cơ sở lên mức 6,5 lần mức lương cơ sở và 8,0 lần mức lương cơ sở theo từng loại hình thôn, tổ dân phố.
Đồng thời căn cứ vào khả năng ngân sách của địa phương, quy định của pháp luật có liên quan và đặc thù của các thôn, tổ dân phố trên địa bàn, chính quyền địa phương cấp tỉnh được quy định mức khoán quỹ phụ cấp cao hơn quy định nêu trên.
