Nắng nóng như "đổ lửa" hơn 40 độ C, cơ thể có thể phát tín hiệu cầu cứu trước khi sốc nhiệt: Chuyên gia chỉ cách bù nước đúng mà nhiều người vẫn đang làm sai

Trong bối cảnh nhiều khu vực ghi nhận nhiệt độ trên 40 độ C, các chuyên gia cảnh báo nguy cơ mất nước, kiệt sức và sốc nhiệt gia tăng. Việc bổ sung nước đúng cách, duy trì môi trường sống mát mẻ và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường được xem là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe trong những ngày nắng nóng cực đoan.

Nắng nóng gay gắt bao trùm nhiều khu vực

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 24/6, khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế tiếp tục ghi nhận nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 38-40 độ C, nhiều điểm đo vượt ngưỡng 40 độ C.

Đây được đánh giá là một trong những đợt nắng nóng mạnh nhất từ đầu mùa hè năm nay. Dưới tác động của bức xạ mặt trời kết hợp với hiệu ứng hấp thụ nhiệt từ bê tông, nhựa đường tại các đô thị, nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể cao hơn từ 2-4 độ C so với dự báo.

Tại nhiều thành phố lớn, cảm giác oi bức xuất hiện từ sáng sớm và kéo dài suốt cả ngày. Đến trưa và đầu giờ chiều, nền nhiệt ngoài trời có thể đạt ngưỡng nguy hiểm đối với sức khỏe nếu tiếp xúc trong thời gian dài.

Nguy cơ sốc nhiệt và mất nước gia tăng

Các bác sĩ cho biết khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải liên tục điều hòa thân nhiệt thông qua quá trình tiết mồ hôi và tăng tuần hoàn máu dưới da. Nếu không được bổ sung đủ nước và điện giải, cơ thể rất dễ rơi vào tình trạng kiệt sức do nhiệt hoặc sốc nhiệt.

Những dấu hiệu mất nước từ nhẹ đến trung bình thường bao gồm cảm giác khát, khô miệng, khô môi, đau đầu, chóng mặt, choáng váng khi đứng dậy, nước tiểu sẫm màu hoặc đi tiểu ít hơn bình thường.

1-1782292537.jpg
Nếu không được bổ sung đủ nước và điện giải, cơ thể rất dễ rơi vào tình trạng kiệt sức do nhiệt hoặc sốc nhiệt. Ảnh minh họa

Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng tim đập nhanh, thở gấp, sốt, buồn ngủ, lú lẫn, rối loạn ý thức, co giật hoặc hôn mê. Các chuyên gia cũng cảnh báo nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở người cao tuổi và những người có bệnh lý nền.

Người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người lao động ngoài trời cùng những người mắc bệnh tim mạch, hô hấp hoặc đái tháo đường được xem là nhóm dễ bị tổn thương nhất trong các đợt nắng nóng cực đoan.

Uống bao nhiêu nước là đủ?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên bổ sung từ 2-3 lít nước mỗi ngày trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Thay vì đợi đến khi khát mới uống, mọi người nên duy trì thói quen uống nước đều đặn, khoảng một cốc nước mỗi giờ.

Nhà nghiên cứu sức khỏe cộng đồng Lauren Ball thuộc Đại học Queensland (Úc) cho biết màu nước tiểu là cách đơn giản để đánh giá tình trạng hydrat hóa của cơ thể. Nước tiểu màu vàng đậm thường là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thiếu nước, trong khi màu vàng nhạt hoặc gần như trong suốt cho thấy lượng nước bổ sung tương đối đầy đủ.

Các chuyên gia cũng lưu ý không nên đánh giá nhu cầu nước chỉ dựa trên cảm giác đổ mồ hôi. Trong nhiều trường hợp như đi bơi hoặc hoạt động ở nơi có gió mạnh, cơ thể vẫn mất nước đáng kể dù người tham gia không nhận thấy mồ hôi trên da.

2-1782292871.jpg
Người trưởng thành nên bổ sung từ 2-3 lít nước mỗi ngày trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Ảnh minh họa

Uống nước lạnh có thực sự giúp hạ nhiệt?

Trong những ngày nhiệt độ ngoài trời lên tới hơn 40 độ C, nhiều người có thói quen uống nước thật lạnh để giải nhiệt. Tuy nhiên, theo Giáo sư Ollie Jay, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nhiệt và Sức khỏe thuộc Đại học Sydney (Úc), nhiệt độ của nước uống gần như không tạo ra khác biệt đáng kể đối với thân nhiệt cơ thể.

Một số nghiên cứu cho thấy nước lạnh có thể làm giảm tiết mồ hôi trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, việc giảm tiết mồ hôi cũng đồng nghĩa cơ thể giảm khả năng làm mát thông qua quá trình bay hơi, do đó hiệu quả hạ nhiệt tổng thể không đáng kể.

Ngoài nước lọc, người dân có thể sử dụng trà đá hoặc cà phê đá với lượng phù hợp. Dù caffeine có tính lợi tiểu nhẹ, những đồ uống này vẫn có thể góp phần bổ sung nước cho cơ thể. Trong khi đó, rượu bia không được khuyến khích sử dụng để bù nước vì có tác dụng lợi tiểu mạnh. Nếu uống rượu bia, nên uống xen kẽ với nước lọc.

Làm gì để bảo vệ sức khỏe trong những ngày nắng nóng cực đoan?

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng uống đủ nước không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ sốc nhiệt. Trong điều kiện nhiệt độ quá cao, cơ thể vẫn có thể gặp các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nếu tiếp xúc lâu với môi trường nóng bức.

WHO khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài vào thời điểm nóng nhất trong ngày, tránh vận động mạnh từ khoảng 10 giờ đến 16 giờ. Khi phải di chuyển ngoài trời, nên ưu tiên các khu vực có bóng râm, mặc quần áo rộng rãi, sáng màu, đội mũ, đeo kính chống nắng và bổ sung nước thường xuyên.

Bên cạnh đó, cần giữ cho không gian sống mát mẻ bằng cách mở cửa vào thời điểm nhiệt độ ngoài trời thấp hơn trong nhà, đóng rèm che nắng vào ban ngày và hạn chế sử dụng các thiết bị tỏa nhiệt không cần thiết. Với những gia đình sử dụng điều hòa, mức nhiệt khoảng 27 độ C kết hợp quạt điện được đánh giá vừa tạo cảm giác dễ chịu vừa giúp tiết kiệm điện năng.

Các chuyên gia cũng lưu ý không để trẻ em, người cao tuổi hoặc vật nuôi trong ô tô đóng kín cửa dù chỉ trong thời gian ngắn. Khi xuất hiện các dấu hiệu như chóng mặt, buồn nôn, kiệt sức hoặc thân nhiệt tăng cao bất thường, cần nhanh chóng di chuyển đến nơi thoáng mát, bổ sung nước và tìm kiếm hỗ trợ y tế kịp thời.

(T/h theo Thanh Niên, Thể thao và Văn hóa)

Phương Anh (T/h)