Khi mạng xã hội trở thành một phần của đời sống tình cảm, một mối quan hệ ngoài luồng không nhất thiết phải bắt đầu bằng một cuộc gặp riêng hay một lần vượt qua ranh giới thể xác. Đôi khi, nó khởi đầu từ những cuộc trò chuyện kéo dài, sự quan tâm dành cho một người khác hoặc những điều được cố tình giấu khỏi bạn đời.
Các nghiên cứu về đời sống tình dục tại Pháp cho thấy hành vi duy trì đồng thời nhiều mối quan hệ đã xuất hiện từ lâu. Khảo sát Bối cảnh tình dục ở Pháp năm 2006 ghi nhận 15% phụ nữ và 27% nam giới duy trì hai mối quan hệ cùng lúc. Theo Nathalie Bajos, Giám đốc nghiên cứu tại Inserm, dữ liệu năm 2024 cho thấy xu hướng này tiếp tục thay đổi, đặc biệt ở phụ nữ và người trẻ trong bối cảnh quan niệm về đời sống tình dục cởi mở hơn.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là ranh giới giữa chung thủy và phản bội không còn chỉ được xác định bằng quan hệ thể xác.
Ngoại tình cảm xúc là trường hợp một người dành cho người thứ ba mức độ quan tâm, chia sẻ và gắn bó mà trước đó vốn thuộc về bạn đời. Họ có thể liên tục nhắn tin, tìm đến người kia khi vui buồn hoặc thường xuyên nghĩ về đối phương dù chưa từng có quan hệ thể xác.
Với ngoại tình vi mô, mọi chuyện thường khó nhận diện hơn. Đó có thể là việc giữ kín tin nhắn, thường xuyên tương tác với người cũ, dành cho một người khác những cách gọi thân mật hoặc cố tình duy trì một mối quan hệ mà bản thân biết bạn đời sẽ không thoải mái nếu biết.
Điểm chung của hai dạng này nằm ở yếu tố che giấu. Một hành động riêng lẻ có thể chưa đủ để xác định một mối quan hệ ngoài luồng, nhưng khi sự thân mật với người thứ ba liên tục được đặt trong vùng bí mật, nó có thể tạo ra rạn nứt trong mối quan hệ hiện tại.
Không phải trường hợp ngoại tình nào cũng xuất phát từ mong muốn rời bỏ gia đình.
Theo cách phân loại của nhà xã hội học Charlotte Le Van, một nhóm đáng chú ý là những người ngoại tình vì thất vọng với cuộc sống hiện tại. Điều này thường xuất hiện trong các mối quan hệ lâu năm, khi áp lực tài chính, con cái và sự lặp lại của đời sống hàng ngày khiến kết nối giữa hai người suy giảm.
Người thứ ba khi đó có thể trở thành nơi họ tìm lại cảm giác được chú ý, được khao khát hoặc được sống với một phiên bản khác của chính mình.
Một dạng khác là ngoại tình mang tính công cụ. Người thứ ba được sử dụng như một cách tạo sức ép để đẩy nhanh việc kết thúc một cuộc hôn nhân mà người trong cuộc không đủ dũng khí chủ động chấm dứt. Trong một số trường hợp, hành vi này cũng bắt nguồn từ mong muốn trả đũa sau khi bị bỏ bê hoặc từng bị phản bội.
Ở người trẻ, Charlotte Le Van còn đề cập đến kiểu ngoại tình mang tính thử nghiệm. Sự tò mò, tâm lý sợ bỏ lỡ trải nghiệm hoặc chưa sẵn sàng với cam kết lâu dài có thể khiến họ tìm kiếm những mối quan hệ mới để kiểm chứng sức hấp dẫn của bản thân.
Ngoại tình còn có thể xuất hiện ở những nơi tưởng như không liên quan đến tình cảm.
Ngoại tình tài chính xảy ra khi một người cố tình che giấu bạn đời về tiền bạc, chẳng hạn âm thầm lập tài khoản riêng, đầu tư hoặc chi tiền cho một người khác mà không chia sẻ. Trong trường hợp có người thứ ba, việc bí mật dùng tiền chung cho mối quan hệ bên ngoài càng khiến vấn đề trở nên phức tạp.
Trong khi đó, công nghệ tạo thêm một không gian mới cho các mối quan hệ tình cảm.
Ngoại tình ảo có thể liên quan đến những cuộc trò chuyện tình cảm trên mạng, chatbot, nhân vật ảo hoặc các mối quan hệ được hình thành thông qua nền tảng số. Không có sự tiếp xúc trực tiếp không đồng nghĩa cảm xúc phát sinh là không thật. Với một số người, sự gắn bó quá mức với thế giới ảo có thể khiến họ dành ít sự quan tâm hơn cho người đang ở bên cạnh.
Ngoại tình không chỉ là câu chuyện của hai người trong một mối quan hệ. Cách xã hội đánh giá hành vi này cũng chịu ảnh hưởng từ định kiến giới tồn tại trong thời gian dài.
Trong lịch sử, phụ nữ không chung thủy từng phải đối mặt với những hình thức trừng phạt nghiêm khắc hơn, trong khi việc đàn ông có nhiều bạn tình đôi khi được biện minh bằng nhu cầu sinh lý.
Những quan niệm đó chưa hoàn toàn biến mất.
Nhà xã hội học Marie-Carmen Garcia cho rằng đàn ông ngoại tình thường có xu hướng muốn duy trì gia đình trong khi tách biệt đời sống tình ái bên ngoài với vai trò làm chồng, làm cha. Ở chiều ngược lại, phụ nữ có xu hướng gắn kết tình dục với tình cảm lãng mạn nhiều hơn, từ đó có thể dẫn tới quyết định ly hôn sau khi mối quan hệ ngoài luồng bị phát hiện.
Khả năng tự chủ về kinh tế cũng tạo ra khác biệt. Người có điều kiện tài chính và khả năng kiểm soát thời gian tốt hơn có thể dễ dàng duy trì những khoảng không riêng mà bạn đời khó quan sát.
Thời điểm một người dễ bước vào mối quan hệ ngoài luồng cũng có những đặc điểm đáng chú ý. Nam giới được cho là có xu hướng dễ ngoại tình hơn khi vợ mang thai hoặc vừa sinh con. Với phụ nữ, độ tuổi khoảng 40 được nhắc đến như một giai đoạn dễ xuất hiện những thay đổi trong đời sống tình cảm, khi áp lực chăm sóc con cái có thể giảm bớt.
Trên Gleeden, nền tảng dành cho những người đang tìm kiếm mối quan hệ ngoài hôn nhân, độ tuổi trung bình của khách hàng nam tại Pháp được ghi nhận khoảng 41-42, trong khi nữ khoảng 38-39. Lượng truy cập nền tảng này cũng thường tăng sau các kỳ nghỉ lễ gia đình.
Những con số và cách phân loại trên cho thấy ngoại tình ngày nay không còn nằm gọn trong một hành vi duy nhất. Nó có thể bắt đầu từ cảm xúc, sự tò mò, tiền bạc, mạng xã hội hoặc một khoảng cách ngày càng lớn giữa hai người.
Ảnh: Tổng hợp
