Một nam kỹ sư 35 tuổi tại Đài Loan (Trung Quốc) được chẩn đoán mắc bệnh thận mạn tính giai đoạn cuối sau nhiều tháng xuất hiện các triệu chứng bất thường nhưng không nhận ra mức độ nghiêm trọng.
Trường hợp này được bác sĩ chuyên khoa Thận Hong Yongxiang chia sẻ trên trang cá nhân nhằm cảnh báo về những biểu hiện tổn thương thận dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường.
Theo bác sĩ, bệnh nhân làm việc trong môi trường nhiều áp lực, mỗi ngày dành hơn 14 tiếng cho công việc. Anh thường xuyên thức khuya tăng ca, sử dụng đồ ăn chế biến sẵn và nước tăng lực để duy trì sự tỉnh táo.
Khoảng 6 tháng trước, người đàn ông bắt đầu xuất hiện nhiều nốt mụn gây ngứa dữ dội ở cánh tay và lưng. Dù đã đến khám chuyên khoa da liễu, tình trạng vẫn không cải thiện. Cho rằng đây chỉ là phản ứng dị ứng do căng thẳng kéo dài, anh không tiếp tục tìm hiểu nguyên nhân.
Mãi đến gần đây, khi thức dậy với hai mí mắt sưng húp như bị ong đốt, kèm theo tình trạng phù nề nghiêm trọng ở cả hai cổ chân, người đàn ông mới đến bệnh viện kiểm tra.
Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ creatinine trong máu lên tới 8,5 mg/dL, trong khi mức lọc cầu thận (eGFR) giảm xuống dưới 10. Các bác sĩ xác định bệnh nhân đã mắc bệnh thận mạn giai đoạn 5, còn gọi là giai đoạn nhiễm độc niệu.
Bác sĩ Hong Yongxiang giải thích những cơn ngứa kéo dài trước đó không đơn thuần là dị ứng ngoài da mà liên quan đến tình trạng tích tụ độc tố niệu khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng.
Nếu tiếp tục chậm trễ điều trị, bệnh nhân có thể đối mặt với nguy cơ tăng kali máu gây rối loạn nhịp tim hoặc phù phổi cấp, đe dọa tính mạng.
Từ trường hợp này, bác sĩ chỉ ra 5 biểu hiện có thể cảnh báo thận đang bị tổn thương.
Dấu hiệu đầu tiên là nước tiểu xuất hiện nhiều bọt. Những bọt nhỏ, mịn, dày đặc, trông giống lòng trắng trứng đánh bông hoặc bọt bia, bám lâu trên bề mặt và không biến mất sau hơn 5 phút.
Biểu hiện thứ hai là sưng mí mắt vào buổi sáng. Khi chức năng thận suy yếu, lượng nước và natri dư thừa không được đào thải hiệu quả, khiến dịch tích tụ trong các mô. Do vùng da quanh mắt mỏng và mềm, tình trạng phù thường thể hiện rõ sau khi ngủ dậy.
Dấu hiệu tiếp theo là da sạm màu, ngứa toàn thân. Triệu chứng này dễ bị nhầm với dị ứng, mề đay hoặc chàm. Cơn ngứa liên quan đến suy giảm chức năng thận thường xuất hiện đối xứng hai bên cơ thể, tập trung ở lưng hoặc lan rộng, đặc biệt nghiêm trọng hơn vào ban đêm.
Các loại thuốc kháng histamin và kem bôi da thông thường gần như không có tác dụng vì nguyên nhân xuất phát từ việc thận không lọc bỏ hiệu quả các chất cặn bã, khiến độc tố tích tụ.
Một biểu hiện khác là mỏi chân, phù nề chi dưới và cổ chân. Khi thận bị tổn thương, albumin thất thoát nhiều qua nước tiểu, làm thay đổi áp suất thẩm thấu trong máu. Dịch thoát ra khỏi lòng mạch, tích tụ dưới da, đặc biệt tại cổ chân và mu bàn chân do tác động của trọng lực.
Cuối cùng là thiếu máu, mệt mỏi không rõ nguyên nhân. Người bệnh có thể thường xuyên buồn ngủ, uể oải, sắc mặt nhợt nhạt dù đã nghỉ ngơi đầy đủ.
Theo bác sĩ Hong Yongxiang, ngoài lọc chất thải, thận còn sản xuất hormone erythropoietin (EPO), có vai trò kích thích tủy xương tạo hồng cầu. Khi chức năng thận suy giảm, lượng EPO giảm theo, dẫn đến thiếu máu, khiến não bộ và cơ bắp không được cung cấp đủ oxy, gây mệt mỏi kéo dài.
