Từ năm 2026, nhiều quy định mới liên quan đến thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, hóa đơn điện tử và quản lý tài khoản thanh toán sẽ chính thức có hiệu lực. Các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee cũng đã hướng dẫn người bán cách kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế để tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Theo quy định mới, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được phân nhóm dựa trên doanh thu hằng năm để xác định nghĩa vụ thuế và chế độ kê khai. Đáng chú ý, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng lên 500 triệu đồng mỗi năm.
Cá nhân kinh doanh có doanh thu không vượt quá mức này sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng, nhưng vẫn cần thông báo doanh thu định kỳ với cơ quan thuế.
Với nhóm có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng mỗi năm, nghĩa vụ thuế bắt đầu phát sinh. Thuế giá trị gia tăng được tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, phổ biến như 1% đối với hoạt động phân phối hàng hóa hoặc 5% đối với dịch vụ.
Đối với thuế thu nhập cá nhân, người bán có thể lựa chọn hai phương pháp tính thuế: tính trực tiếp trên doanh thu sau khi trừ ngưỡng 500 triệu đồng theo thuế suất ngành nghề, hoặc tính trên thu nhập thực tế sau khi trừ chi phí hợp lệ với mức thuế suất 15%.
Theo hướng dẫn của cơ quan thuế, doanh thu tính thuế không chỉ bao gồm tiền bán hàng hay cung cấp dịch vụ mà còn bao gồm toàn bộ khoản thu liên quan đến hoạt động kinh doanh như thưởng doanh số, hỗ trợ khuyến mại, trợ giá hay phụ thu. Do đó, cá nhân kinh doanh cần tổng hợp doanh thu từ mọi kênh, bao gồm bán trực tiếp, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử.
Việc kê khai thuế cũng phụ thuộc vào cơ chế của nền tảng bán hàng. Với các sàn có tích hợp thanh toán như Shopee, thuế có thể được khấu trừ trực tiếp trên từng giao dịch trước khi tiền được chuyển cho người bán.
Tuy vậy, người bán vẫn cần theo dõi doanh thu và thực hiện các nghĩa vụ kê khai hoặc quyết toán theo quy định. Nếu bán hàng trên nền tảng không có cơ chế khấu trừ thuế tự động, cá nhân kinh doanh phải tự kê khai và nộp thuế theo tháng hoặc quý.
Một điểm mới khác là hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải thông báo cho cơ quan thuế toàn bộ tài khoản ngân hàng và ví điện tử sử dụng cho hoạt động kinh doanh. Theo chuyên gia thuế, việc sử dụng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng nhưng không khai báo có thể bị xem là che giấu doanh thu và có nguy cơ bị truy thu, xử phạt.
Các quy định mới được kỳ vọng sẽ giúp minh bạch hóa hoạt động kinh doanh online và tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa các hộ kinh doanh truyền thống và người bán trên nền tảng số. Với người bán hàng online, việc nắm rõ quy định và chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế sẽ giúp hạn chế rủi ro pháp lý và hỗ trợ hoạt động kinh doanh phát triển bền vững.
Theo Nghị định số 117/2025/NĐ-CP quy định quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số của hộ, cá nhân, số thuế giá trị gia tăng, số thuế thu nhập cá nhân phải thực hiện khấu trừ được xác định theo tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu của mỗi giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
Cụ thể, tỷ lệ % tính thuế giá trị gia tăng thực hiện theo quy định của luật Thuế giá trị gia tăng như sau: Hàng hóa: 1%; dịch vụ: 5%; vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa: 3%.
Tỷ lệ % tính thuế thu nhập cá nhân thực hiện theo quy định của luật Thuế thu nhập cá nhân như sau:
- Đối với cá nhân cư trú: Hàng hóa: 0,5%; dịch vụ: 2%; vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa: 1,5%.
- Đối với cá nhân không cư trú: Hàng hóa: 1%; dịch vụ: 5%; vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa: 2%.
Trường hợp các tổ chức quản lý nền tảng thương mại điện tử thuộc đối tượng khấu trừ, nộp thay không xác định được giao dịch phát sinh doanh thu từ nền tảng thương mại điện tử là hàng hóa hay dịch vụ hoặc loại dịch vụ thì việc xác định số thuế phải khấu trừ thực hiện theo mức tỷ lệ % cao nhất. Doanh thu của mỗi giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ là số tiền bán hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân được hưởng mà tổ chức quản lý nền tảng thương mại điện tử thu hộ.
