Từ ngày 1/7/2026, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến lĩnh vực an ninh, trật tự chính thức có hiệu lực. Trong đó, nhiều quy định mới về thẻ căn cước và ứng dụng định danh điện tử VNeID sẽ tác động trực tiếp đến việc thực hiện thủ tục hành chính của người dân.
Không được yêu cầu xuất trình giấy tờ đã tích hợp trên VNeID
Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định liên quan đến việc sử dụng ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID.
Theo quy định mới, VNeID được xác định là nền tảng phục vụ hoạt động định danh, xác thực điện tử, hỗ trợ người dân thực hiện các thủ tục hành chính, sử dụng dịch vụ công cũng như thực hiện nhiều giao dịch trên môi trường số.
Đặc biệt, cơ quan, tổ chức và cá nhân có thẩm quyền không được yêu cầu công dân xuất trình các loại giấy tờ đã được tích hợp hợp lệ trên căn cước điện tử hoặc ứng dụng VNeID khi giải quyết thủ tục hành chính.
Quy định này nhằm giảm giấy tờ phải mang theo, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số và đơn giản hóa quy trình giải quyết thủ tục cho người dân.
Tuy nhiên, vẫn có ngoại lệ trong trường hợp thông tin do công dân cung cấp không trùng khớp với dữ liệu đã được tích hợp hoặc khi pháp luật chuyên ngành có quy định khác.
Bổ sung thêm các trường hợp bị thu hồi thẻ căn cước
Luật sửa đổi cũng bổ sung một số trường hợp công dân sẽ bị thu hồi thẻ căn cước.
Theo đó, thẻ căn cước sẽ bị thu hồi nếu người được cấp thuộc một trong các trường hợp sau:
- Bị tước quốc tịch Việt Nam.
- Được thôi quốc tịch Việt Nam theo quy định.
- Bị hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam.
- Bị hủy bỏ quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam.
Việc bổ sung các trường hợp này nhằm bảo đảm dữ liệu căn cước luôn phù hợp với tình trạng quốc tịch của công dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực cư trú và định danh.
VNeID ngày càng đóng vai trò quan trọng
Cùng với việc mở rộng phạm vi sử dụng căn cước điện tử, VNeID đang trở thành công cụ quan trọng trong quá trình số hóa các dịch vụ công.
Thông qua ứng dụng này, người dân có thể sử dụng nhiều loại giấy tờ điện tử đã được tích hợp như căn cước, giấy phép lái xe, bảo hiểm y tế và các thông tin cá nhân khác theo quy định.
Việc hạn chế yêu cầu xuất trình bản giấy được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, giảm chi phí và nâng cao tính thuận tiện trong quá trình giao dịch với cơ quan nhà nước.
Thay đổi quy định về đăng ký thường trú từ ngày 1/7/2026
Bên cạnh các nội dung liên quan đến Luật Căn cước, Luật Cư trú cũng có một số điểm mới đáng chú ý bắt đầu được áp dụng từ ngày 1/7/2026.
Một trong những thay đổi quan trọng là trẻ em dưới 6 tuổi khi về ở cùng cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp được đăng ký thường trú tại nơi ở hợp pháp dù không thuộc quyền sở hữu của mình mà không cần sự đồng ý của chủ hộ hoặc chủ sở hữu chỗ ở.
Quy định mới được đánh giá sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc đăng ký cư trú cho trẻ nhỏ, bảo đảm quyền lợi của trẻ em theo quy định của pháp luật.
Mở rộng các trường hợp được đăng ký thường trú
Luật cũng quy định rõ nhiều trường hợp người dân được đăng ký thường trú tại nơi ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình nếu có sự đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở.
Các trường hợp bao gồm:
- Vợ về ở với chồng hoặc chồng về ở với vợ.
- Người từ đủ 6 tuổi trở lên về sinh sống cùng cha, mẹ hoặc người giám hộ.
- Cha mẹ chuyển đến ở với con.
- Người cao tuổi về ở cùng thân nhân.
- Người khuyết tật, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc người chưa thành niên chuyển đến sinh sống với người thân theo các trường hợp được pháp luật quy định.
Những quy định mới này được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi hơn trong việc đăng ký cư trú, đồng thời phù hợp với thực tế sinh sống của nhiều hộ gia đình hiện nay.
Người dân cần lưu ý khi sử dụng thẻ căn cước
Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên thường xuyên cập nhật tài khoản VNeID, kiểm tra thông tin cá nhân đã được tích hợp để bảo đảm dữ liệu chính xác khi thực hiện thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, dù nhiều loại giấy tờ đã được số hóa, người dân vẫn cần bảo quản tốt thẻ căn cước, không cho người khác mượn, sử dụng trái phép hoặc tự ý chỉnh sửa thông tin trên thẻ để tránh vi phạm quy định của pháp luật.
Việc nắm rõ các quy định mới sẽ giúp người dân chủ động hơn trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính, đồng thời tận dụng hiệu quả những tiện ích mà căn cước điện tử và ứng dụng VNeID mang lại trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.
