Sau trận lũ nghiêm trọng tại Nepal cuối tháng 8/2026, người dân ở nhiều khu vực thuộc bang Bihar, Ấn Độ, liên tục phát hiện cá kích thước lớn theo dòng nước về hạ lưu. Một số cá thể nặng khoảng 40-45 kg, khiến hình ảnh và video nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội.
Nhiều người mang lưới ra các khu vực ngập nước để đánh bắt, thậm chí dùng số cá này làm thực phẩm. Tuy nhiên, sau khi xuất hiện thông tin một số người gặp vấn đề sức khỏe sau khi ăn cá bắt từ vùng lũ, chính quyền Bihar đã phát cảnh báo.
Nước lũ từ Nepal đổ xuống hệ thống sông Gandak được cho đã mang theo bùn đất, rác, vật chất hữu cơ và sinh vật thủy sinh. Tại West Champaran, East Champaran, Gopalganj, Bagaha và Saran, người dân phát hiện cá lớn hơn đáng kể so với các loài thường được đánh bắt tại địa phương.
Một số ngư dân cho biết họ bắt được cá nặng 27-38 kg; cá thể lớn nhất được đề cập nặng khoảng 40-45 kg. Giới chuyên môn nhận định không thể khẳng định toàn bộ cá xuất hiện sau lũ đều là những loài hoàn toàn xa lạ.
Theo các chuyên gia, nước lũ có thể cuốn cá từ môi trường sống tự nhiên ở thượng nguồn tới nơi người dân hiếm khi nhìn thấy chúng. Sameer Kumar Sinha, Giám đốc Wildlife Trust of India, cho rằng một phần số cá lớn tại lưu vực Gandak có thể là Bagarius bagarius, thường được gọi là goonch catfish.
Đây là loài cá da trơn nước ngọt sống tại các đoạn sông sâu, dòng chảy mạnh và nhiều đá ở Nam Á, có thể phát triển tới kích thước lớn. Tuy nhiên, cần kiểm tra trực tiếp mới có thể xác định chính xác từng loài cá.
Cơ quan phụ trách chăn nuôi và thủy sản bang Bihar lo ngại không chỉ vì bản thân loài cá, mà vì môi trường nước chúng đã đi qua. Cá trong vùng ngập có thể tiếp xúc lâu với nước cống, nước thải, xác động vật và vật chất hữu cơ đang phân hủy, làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn, virus, nấm hoặc chất gây ô nhiễm khác.
Cá nhiễm bẩn đôi khi vẫn có hình dạng, màu sắc và mùi vị bình thường. Một số người được báo cáo bị đau bụng, nôn mửa và tiêu chảy sau khi ăn cá bắt từ vùng lũ.
Chính quyền khuyến cáo người dân không đánh bắt, mua bán hoặc sử dụng làm thực phẩm cá chưa xác định nguồn gốc tại khu vực chịu ảnh hưởng. Các chuyên gia y tế cũng lưu ý nấu chín không phải lúc nào loại bỏ hoàn toàn mọi rủi ro, do một số độc tố hoặc chất ô nhiễm hóa học có thể còn lại.
Người đã ăn cá từ vùng lũ cần theo dõi sức khỏe và tới cơ sở y tế nếu nôn nhiều, tiêu chảy kéo dài, đau bụng, chóng mặt hoặc khó thở.
Theo giới chuyên môn, cá có thể bị nước lũ cuốn đi hàng chục, thậm chí hàng trăm km. Lũ lớn tại Nepal lần này tạo ra dòng nước mạnh đổ xuống lưu vực sông Trishuli, rồi theo hệ thống Narayani-Gandak về phía Bắc Ấn Độ, mang theo cả bùn đất, cây cối, rác thải và nhiều vật thể khác.
Trong khi cơ quan chuyên môn tiếp tục xác định các loài cá xuất hiện bất thường, người dân được khuyến cáo không tận dụng cá từ vùng lũ làm thực phẩm chỉ vì chúng trông còn tươi hoặc không có dấu hiệu khác thường. Với cá lạ chưa được xác định, cơ quan chức năng đề nghị không ăn hoặc mua bán cho đến khi nguồn nước và thủy sản tại khu vực được xác nhận an toàn.
