Theo Phụ nữ mới, tháng 11/2024, Cục Kiểm tra thuộc Cục Thuế thành phố Dinh Khẩu, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc, đã công bố kết quả điều tra vụ việc liên quan đến Điền Tiểu Long. Theo kết quả điều tra, người này có hành vi che giấu thu nhập từ hoạt động livestream bán hàng trong giai đoạn 2020–2022 và phải nộp bổ sung tiền thuế, tiền chậm nộp và tiền phạt với tổng số tiền lên tới 13,48 triệu NDT (hơn 51 tỷ đồng).
Vụ việc bắt đầu từ đầu năm 2023, khi Văn phòng đặc phái viên thuộc Tổng cục Thuế Trung Quốc tại Thẩm Dương tiến hành phân tích dữ liệu lớn đối với hoạt động kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử.
Thông qua hệ thống giám sát, cơ quan thuế này phát hiện tài khoản livestream bán quần áo do Điền Tiểu Long vận hành có dấu hiệu bất thường. Tài khoản này được đăng ký dưới danh nghĩa một trung tâm kinh doanh thời trang tại thành phố Dinh Khẩu và sở hữu hơn 3 triệu người theo dõi.
Các buổi phát trực tiếp của người đàn ông này có lượng tương tác cao, sản phẩm thường xuyên cháy hàng chỉ sau thời gian ngắn. Tuy nhiên, dữ liệu khai thuế lại cho thấy sự chênh lệch khó tin: trong năm 2022, thu nhập cá nhân kê khai chỉ đạt hơn 3.400 NDT (hơn 13 triệu đồng), còn trong hai năm 2020 và 2021 hoàn toàn không kê khai bất kỳ khoản thu nhập chịu thuế nào.
Sự đối lập giữa mức độ kinh doanh sôi động và nghĩa vụ thuế gần như bằng không đã khiến cơ quan chức năng nghi ngờ hành vi che giấu doanh thu.
Từ việc phân tích giá bán và số lượng hàng hóa hiển thị trên nền tảng, cơ quan kiểm tra ước tính doanh thu thực tế từ hoạt động livestream cao hơn rất nhiều so với con số kê khai. Dấu hiệu trốn thuế bắt đầu lộ rõ.
Để thu thập chứng cứ đầy đủ, cơ quan thuế đã ban hành thông báo kiểm tra và tiến hành điều tra trực tiếp tại địa điểm kinh doanh của Điền Tiểu Long.
Quá trình kiểm tra cho thấy hệ thống quản lý kho hàng của người đàn ông này khá lộn xộn, không có quy trình nhập – xuất rõ ràng. Khi bị chất vấn, streamer này liên tục viện lý do thời gian đã lâu nên không nhớ, không có nhân viên kế toán chuyên trách hoặc dữ liệu quá lớn nên khó tổng hợp.
Ngay tại hiện trường, lực lượng kiểm tra yêu cầu đối tượng đăng nhập tài khoản livestream và xuất toàn bộ dữ liệu giao dịch điện tử trong giai đoạn 2020–2022, bao gồm doanh thu bán hàng, tiền hoa hồng và các khoản ký quỹ. Kết quả khiến cả đoàn kiểm tra bất ngờ: tổng doanh thu trong 3 năm lên tới gần 300 triệu NDT (hơn 1.147 tỷ đồng). Dù vậy, Điền Tiểu Long vẫn phủ nhận con số này.
Trước tình hình đó, cơ quan thuế tiếp tục trích xuất sao kê tài khoản ngân hàng cá nhân cùng dữ liệu giao dịch từ các nền tảng thanh toán bên thứ ba. Việc đối chiếu cho thấy phần lớn doanh thu livestream đã được chuyển trực tiếp vào tài khoản cá nhân nhằm che giấu thu nhập, qua đó né tránh nghĩa vụ thuế và gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước.
Khi đối tượng cho rằng phần lớn doanh thu là các đơn hàng “ảo” nhằm tăng tương tác, tổ điều tra đã phân tích hơn 4 triệu dữ liệu bán hàng, đối chiếu trên 2 triệu giao dịch thanh toán và sao kê ngân hàng, đồng thời kiểm tra dữ liệu logistics và xác minh hoạt động tạo đơn giả. Sau khi loại trừ các giao dịch không thực, cơ quan thuế xác định chính xác số thu nhập mà người này phải chịu thuế.
Đối diện với hệ thống chứng cứ đầy đủ, Điền Tiểu Long cuối cùng thừa nhận hành vi che giấu thu nhập và trốn thuế, đồng thời hợp tác với cơ quan chức năng để hoàn tất quá trình điều tra.
Ở Việt Nam, ngày 20/3, Tòa án nhân dân khu vực 4 - Hà Tĩnh đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự đối với bị cáo P.T.T. (33 tuổi, ngụ xã Hương Khê, Hà Tĩnh) về tội trốn thuế.
Theo cáo trạng, từ năm 2020, P.T.T. bắt đầu hoạt động kinh doanh bán lẻ quần áo, phụ kiện (đồng hồ, túi xách, giày dép…) thông qua mạng xã hội Facebook với tên tài khoản “Thỏa Phạm”.
Để phục vụ việc kinh doanh, T. đăng ký hộ kinh doanh cá thể tại địa chỉ số 141 đường Phan Đình Phùng, thị trấn Hương Khê, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh (nay là xã Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh).
Quá trình điều tra xác định T. đã sử dụng các dịch vụ chuyển phát nhanh của Công ty Thuận Phong (J&T Express), Viettel Post và Bưu điện Việt Nam để giao hàng và thu tiền hộ (COD).
Từ tháng 1/2020 đến tháng 5/2024, tổng số tiền COD mà T. nhận được thông qua các đơn vị vận chuyển lên đến gần 45 tỉ đồng.
Tuy nhiên, thay vì thực hiện nghĩa vụ thuế dựa trên doanh thu thực tế, T. đã lợi dụng hình thức nộp thuế khoán dành cho hộ kinh doanh để che giấu doanh thu. Bị cáo cố tình kê khai không đúng, không đầy đủ số liệu bán hàng thực tế với cơ quan quản lý thuế nhằm giảm số thuế phải nộp.
Căn cứ kết quả giám định tư pháp về thuế ngày 2/2/2026 của Thuế tỉnh Hà Tĩnh, T. đã trốn hơn 668 triệu đồng tiền thuế, trong đó có hơn 445 triệu đồng thuế giá trị gia tăng và hơn 222 triệu đồng thuế thu nhập cá nhân.
Tại cơ quan điều tra cũng như trước tòa, T. đã thành khẩn khai báo và tự nguyện nộp lại số tiền hơn 668 triệu đồng vào tài khoản tạm giữ của cơ quan công an để khắc phục toàn bộ hậu quả.
Căn cứ hành vi của bị cáo, phần tranh tụng tại phiên tòa cũng như tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, hội đồng xét xử Tòa án nhân dân khu vực 4 - Hà Tĩnh đã tuyên phạt bị cáo T. 12 tháng tù cho hưởng án treo và truy thu số tiền thuế nộp bổ sung vào ngân sách nhà nước.
