Người gieo những hạt mầm yêu thương trên từng trang sách Lịch sử

Hơn 20 năm đứng trên bục giảng, cô giáo Đặng Thu Hà, Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi (Hải Phòng), vẫn bền bỉ với hành trình đưa Lịch sử đến gần hơn với học trò. Bằng tình yêu nghề và những cách dạy học đầy tâm huyết, cô không chỉ trao truyền tri thức mà còn khơi dậy trong các em niềm say mê khám phá quá khứ, tình yêu quê hương và niềm tự hào dân tộc.

Từ một cơ duyên với Lịch sử đến tình yêu dành cho nghề giáo

Có lẽ, đôi khi những ngã rẽ đẹp nhất của cuộc đời lại bắt đầu từ những điều không nằm trong dự định. “Mình vốn học lớp chuyên Văn, đến năm lớp 12 thì lại được chọn đi thi học sinh giỏi môn Lịch sử cấp Tỉnh và sau đó là kỳ thi học sinh giỏi quốc gia. Khi đạt giải Nhất học sinh giỏi quốc gia môn Lịch sử năm học 1998–1999, đến bây giờ, mình vẫn vẹn nguyên cái cảm giác sung sướng và tự hào khi đó” - đôi mắt lấp lánh, cô Hà nhoẻn miệng cười khi nói về những ngày đầu bén duyên cùng môn học Lịch sử. Tự hào hơn nữa, đây là giải Nhất học sinh giỏi quốc gia môn Lịch sử đầu tiên của tình Hải Dương (cũ).

Bước vào cánh cửa trường Đại học, cô Hà đã chọn theo học tại Khoa Lịch sử Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 1. "Đến tận năm thứ 3 đại học, tôi vẫn suy tư không hiểu vì sao bản thân là dân chuyên văn nhưng lại theo học lịch sử? Dần dà tôi nhận ra rằng, đây là duyên nghiệp nên quyết tâm gắn bó", cô Hà trải lòng. 

1-1795145104.jpg
Cô giáo Đặng Thu Hà, Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi (Hải Phòng)

Cứ như thế, từ một cơ duyên ban đầu, Lịch sử dần trở thành lựa chọn gắn bó với cô Hà trên con đường học tập và sự nghiệp. Rời giảng đường, cô sinh viên  Đặng Thu Hà lựa chọn nghề giáo. Năm 2007, cô về công tác tại Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi (Hải Phòng), bắt đầu hành trình gieo những hạt mầm tri thức cho nhiều thế hệ học trò.

Có lẽ, bởi từng đi qua hành trình khám phá và tìm thấy tình yêu với Lịch sử, cô hiểu hơn ai hết rằng không phải học sinh nào cũng dễ dàng cảm nhận được vẻ đẹp của môn học này. 20 năm đứng trên bục giảng, cô Hà trải lòng: “Với nhiều học sinh, Lịch sử đôi khi vẫn là những trang sách dày đặc sự kiện, những mốc thời gian nối tiếp và lượng kiến thức khiến việc ghi nhớ trở thành áp lực. Có em học vì kỳ thi, có em chưa tìm thấy sự hứng thú, cũng có em nghĩ rằng mình không có năng khiếu với môn học”. Và thay vì trách học trò chưa đủ yêu thích môn học, cô chọn cách bước gần hơn về phía các em.

Trong mỗi giờ lên lớp, người giáo viên ấy không muốn Lịch sử chỉ hiện diện qua những con số hay sự kiện được ghi chép trên bảng. Cô kể những câu chuyện, kết nối những lát cắt quá khứ với văn học, địa lý và cuộc sống hôm nay. Những nhân vật lịch sử không còn là những cái tên xa lạ trong sách giáo khoa, những sự kiện không chỉ được nhớ bằng ngày tháng, mà dần hiện lên với bối cảnh, ý nghĩa và những câu chuyện phía sau.

Không chỉ thế, với một người tự nhận mình là “dân Văn chính gốc”, qua từng năm tháng, cô Hà vẫn luôn thay đổi từng ngày, tìm cách diễn giải những kiến thức phức tạp bằng ngôn ngữ gần gũi, giúp học sinh hiểu bản chất vấn đề thay vì chỉ học thuộc lòng. Bởi cô giáo ấy hiểu rằng, khi một đứa trẻ thực sự tò mò, muốn tìm hiểu và tự mình khám phá, việc học sẽ không còn là nhiệm vụ phải hoàn thành, mà trở thành niềm vui tự thân.

Có những thay đổi không đến ngay sau một tiết học, cũng chẳng thể nhìn thấy qua một bài kiểm tra. Đôi khi, đó chỉ là ánh mắt chăm chú hơn khi nghe kể một câu chuyện, một cánh tay chủ động giơ lên phát biểu hay một học sinh vốn ngại học Lịch sử bỗng tìm đọc thêm những tài liệu ngoài sách giáo khoa. Nhưng với người giáo viên, những điều nhỏ bé ấy có lẽ cũng đủ để trở thành niềm vui và động lực tiếp tục hành trình của mình.

“Tôi không có kỳ vọng tất cả học sinh đều trở thành những người yêu thích Lịch sử ngay từ đầu. Tôi chỉ mong mỗi em có thể tìm thấy một điều gì đó đáng nhớ, đáng suy ngẫm sau mỗi tiết học. Và biết đâu, từ những điều giản dị ấy, tình yêu với môn học sẽ được nuôi dưỡng” - cô Đặng Thu Hà nói nhẹ trong ánh mắt cười rạng rỡ.

2-1795145104.jpg
Qua từng năm tháng, cô Hà vẫn luôn thay đổi từng ngày, tìm cách diễn giải những kiến thức phức tạp bằng ngôn ngữ gần gũi, giúp học sinh hiểu bản chất vấn đề thay vì chỉ học thuộc lòng

Hơn cả những thành tích, điều còn lại là tình yêu được trao truyền

Trên hành trình hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề, những nỗ lực âm thầm của cô Đặng Thu Hà đã kết trái bằng nhiều thành tích đáng tự hào. Từ năm 2007 đến năm 2024, cô tham gia bồi dưỡng 117 học sinh đoạt giải học sinh giỏi quốc gia, trong đó có 1 giải Nhất, 23 giải Nhì và 10 giải Ba do cô trực tiếp bồi dưỡng. Bên cạnh đó, cô còn trực tiếp bồi dưỡng 118 học sinh đạt giải cấp tỉnh và 24 học sinh đạt giải tại kỳ thi học sinh giỏi khu vực duyên hải và đồng bằng Bắc Bộ.

Đằng sau những con số ấy là hàng chục ngàn giờ lên lớp, những buổi ôn luyện miệt mài và sự tận tâm dành cho từng học trò. Để có được một kết quả tốt, giáo viên không chỉ cần truyền đạt kiến thức mà còn phải biết lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành. Có những lúc là sự nghiêm khắc để học trò không dễ dàng bỏ cuộc, có những lúc lại là lời động viên đúng lúc để các em thêm tin vào khả năng của chính mình.

Điều đáng quý là tình yêu Lịch sử mà cô truyền đi không chỉ dừng lại ở những học sinh lựa chọn môn học này làm thế mạnh. Nhiều học sinh thuộc các lớp chuyên Toán, Vật lý, Tiếng Anh, Tiếng Pháp cũng tìm thấy niềm hứng thú với bộ môn. Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm học 2023–2024, có 4 học sinh ở các lớp không chuyên Lịch sử do cô Hà trực tiếp giảng dạy đạt điểm 10 môn học.

Những kết quả ấy không chỉ cho thấy năng lực chuyên môn và sự tận tụy của người giáo viên, mà còn gợi nhắc về sức mạnh của một cách dạy học xuất phát từ sự thấu hiểu. Khi người thầy biết cách chạm đến sự tò mò và khơi gợi niềm yêu thích, những giới hạn tưởng chừng đã định sẵn trong suy nghĩ của học trò cũng có thể được mở ra.

3-1795145033.jpg
Từ năm 2007 đến năm 2024, cô tham gia bồi dưỡng 117 học sinh đoạt giải học sinh giỏi quốc gia, trong đó có 1 giải Nhất, 23 giải Nhì và 10 giải Ba do cô trực tiếp bồi dưỡng ↵

Với cô  Đặng Thu Hà, có lẽ niềm hạnh phúc của nghề giáo không nằm trọn trong những tấm giấy khen hay bảng thành tích. Đó còn là khoảnh khắc nhìn thấy một học sinh từng rụt rè nay tự tin hơn, một em từng gặp khó khăn dần tìm được phương pháp học tập phù hợp, hay những học trò đã rời xa mái trường nhưng vẫn nhớ về những giờ học Lịch sử đầy cảm hứng. Bởi sau cùng, điều người thầy mong mỏi không chỉ là học trò đạt được bao nhiêu điểm số, mà còn là các em trưởng thành như thế nào từ những điều đã được học.

Không dừng lại ở lớp học truyền thống, cô Hà còn tích cực tham gia biên soạn tài liệu ôn luyện thi tốt nghiệp THPT môn Lịch sử bao gồm chuyên đề và các bộ đề luyện thi. Ngoài ra, cô cũng tham gia giảng dạy trực tuyến tại Trung tâm Luyện thi đánh giá năng lực TCRR.  Trong dòng chảy đổi mới của giáo dục, cô vẫn luôn nỗ lực tìm kiếm những cách thức tiếp cận mới, đa dạng hóa phương pháp giảng dạy để việc học trở nên thuận lợi và hiệu quả hơn.

Công nghệ có thể mang đến những phương thức học tập mới, giúp tri thức đến gần hơn với người học. Nhưng dù ở lớp học trực tiếp hay trên những nền tảng trực tuyến, điều cô vẫn luôn trân trọng chính là sự kết nối giữa người dạy và người học. Bởi không có công cụ nào có thể thay thế hoàn toàn sự tận tâm, khả năng thấu hiểu và cảm hứng mà một người thầy trao gửi qua từng bài giảng.

Hơn 20 năm đã trôi qua, những thế hệ học trò lần lượt trưởng thành, mỗi em mang theo một hành trình riêng. Cô Hà vẫn ở đó, bên những trang giáo án, những câu chuyện lịch sử và những lớp học nối tiếp nhau. Có thể rồi đây, nhiều học trò sẽ không còn nhớ chính xác từng mốc thời gian hay từng sự kiện đã học, nhưng cảm giác háo hức khi khám phá một câu chuyện lịch sử, niềm tự hào khi hiểu thêm về quê hương, đất nước và hình ảnh người cô tận tâm với từng bài giảng có lẽ sẽ còn ở lại rất lâu.

Bởi đôi khi, món quà đẹp nhất mà người thầy dành tặng học trò không phải là những kiến thức được ghi nhớ, mà là một tình yêu đủ sâu để các em muốn tiếp tục tìm hiểu, một niềm tin đủ lớn để các em không ngừng khám phá và một hành trang tinh thần theo các em đi suốt cuộc đời. 

 

PV