Trong kho tàng kinh nghiệm dân gian, ông bà xưa thường truyền lại nhiều câu nói liên quan đến nhân tướng học và phong thủy nhằm đúc kết những quan sát về ngoại hình, tính cách cũng như vận mệnh con người. Một trong những câu được nhắc đến khá nhiều là: "Nam vai rộng quý như vàng, nữ vai rộng ít phúc".
Vậy câu nói này xuất phát từ đâu, mang ý nghĩa gì và có còn phù hợp trong cuộc sống ngày nay? Các chuyên gia cho rằng đây chủ yếu là quan niệm dân gian, phản ánh bối cảnh văn hóa và chuẩn mực xã hội của từng thời kỳ, không phải kết luận có cơ sở khoa học.
Vì sao người xưa đánh giá cao đàn ông có vai rộng?
Theo quan niệm trong nhân tướng học, bờ vai là bộ phận thể hiện sức vóc, khả năng gánh vác và tinh thần trách nhiệm của một người.
Đối với nam giới, vai rộng thường được xem là dấu hiệu của thân hình cân đối, khỏe mạnh và có sức bền. Trong xã hội nông nghiệp trước đây, đàn ông đảm nhận phần lớn công việc lao động nặng nhọc nên vóc dáng vạm vỡ được coi là một lợi thế.
Từ đó, dân gian hình thành quan niệm rằng người đàn ông có vai rộng thường là người biết lo toan, có khả năng chăm sóc gia đình và dễ tạo dựng sự nghiệp. Hình ảnh bờ vai rộng cũng được ví như biểu tượng của sự che chở, bản lĩnh và đáng tin cậy.
Dưới góc độ phong thủy truyền thống, một số tài liệu còn cho rằng dáng vai cân đối giúp tạo cảm giác vững chãi, tượng trưng cho sự ổn định và phát triển. Tuy nhiên, đây chỉ là cách lý giải theo quan niệm dân gian và chưa có bằng chứng khoa học chứng minh mối liên hệ giữa hình thể với tài lộc hay vận mệnh.
Vì sao phụ nữ vai rộng từng bị cho là "ít phúc"?
Khác với nam giới, phụ nữ có vai rộng trong xã hội xưa lại thường không được đánh giá cao.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ quan niệm thẩm mỹ thời phong kiến, khi hình mẫu phụ nữ lý tưởng gắn với vẻ ngoài nhỏ nhắn, mềm mại, vai xuôi và dáng người thanh thoát. Vì vậy, người có bờ vai ngang hoặc vai rộng thường bị cho là thiếu nét dịu dàng theo chuẩn mực lúc bấy giờ.
Bên cạnh yếu tố ngoại hình, quan niệm này còn chịu ảnh hưởng của tư tưởng phân chia vai trò giới trong xã hội truyền thống. Người phụ nữ được kỳ vọng gắn với hình ảnh nhẹ nhàng, đảm đang, trong khi những đặc điểm tạo cảm giác mạnh mẽ đôi khi bị nhìn nhận là không phù hợp với chuẩn mực đương thời.
Một số quan điểm trong nhân tướng học cũng cho rằng sự cân bằng âm - dương thể hiện qua hình dáng cơ thể. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là cách diễn giải mang tính truyền thống, không phải cơ sở để đánh giá tính cách hay số phận của một người.
Góc nhìn hiện đại: Ngoại hình không quyết định hạnh phúc hay thành công
Ngày nay, các chuyên gia xã hội học và tâm lý học cho rằng không có cơ sở khoa học nào khẳng định bề rộng của đôi vai có thể quyết định vận mệnh, hôn nhân hay mức độ thành công của một người.
Thực tế cho thấy nhiều phụ nữ sở hữu bờ vai rộng vẫn có cuộc sống hạnh phúc, xây dựng sự nghiệp thành công và giữ vai trò lãnh đạo trong nhiều lĩnh vực. Tương tự, không phải mọi người đàn ông vai rộng đều đạt được thành tựu hay có cuộc sống thuận lợi.
Sự thành công và hạnh phúc phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kiến thức, kỹ năng, sức khỏe, thái độ sống, sự nỗ lực cũng như môi trường phát triển, thay vì chỉ dựa trên đặc điểm ngoại hình.
Vai rộng có phải là ưu điểm về mặt hình thể?
Ở góc độ thẩm mỹ hiện đại, bờ vai rộng không còn bị xem là nhược điểm.
Đối với nam giới, vai rộng thường giúp tổng thể cơ thể cân đối, tạo cảm giác khỏe khoắn và nam tính hơn.
Trong khi đó, ở phụ nữ, bờ vai cân đối cũng được nhiều chuyên gia thời trang đánh giá là lợi thế khi mặc vest, áo sơ mi, váy dạ hội hoặc các thiết kế hiện đại. Nhiều người mẫu, vận động viên và nghệ sĩ nổi tiếng sở hữu bờ vai rộng vẫn được đánh giá cao về vẻ đẹp khỏe mạnh và thần thái tự tin.
Điều này cho thấy chuẩn mực về cái đẹp luôn thay đổi theo thời gian và chịu ảnh hưởng của văn hóa, xu hướng xã hội.
