Nguy cơ ung thư dạ dày từ những thói quen rất phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua

Thông tin trên báo Dân trí, ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, việc nhận diện sớm nguy cơ và thay đổi thói quen sống là yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu rủi ro mắc bệnh.

"Ung thư dạ dày là một trong những bệnh ung thư phổ biến tại Việt Nam. Theo số liệu năm 2022, nước ta ghi nhận khoảng 16.000 ca mắc mới. 

Điều đáng lo ngại là tỷ lệ phát hiện muộn vẫn chiếm khoảng 60-70%, làm gia tăng đáng kể gánh nặng trong điều trị cũng như gánh nặng đối với gia đình và xã hội", vị bác sĩ thông tin.

Cũng theo BS Phương, ung thư dạ dày không xuất hiện đột ngột mà thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Trước khi hình thành ung thư, người bệnh có thể đã trải qua các tổn thương như viêm dạ dày mạn tính hoặc nhiễm vi khuẩn HP. Nếu những bất thường này được phát hiện sớm qua thăm khám và kiểm tra định kỳ, nguy cơ tiến triển thành ung thư có thể được giảm đáng kể.

Xét về tần suất mắc, ung thư dạ dày hiện đứng thứ 5 trong số các loại ung thư phổ biến tại Việt Nam. 

Trong nhóm ung thư đường tiêu hóa, đây cũng là một trong những bệnh lý có gánh nặng rất lớn, chỉ sau ung thư gan. Trên bình diện thế giới, Việt Nam cũng nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ mắc ung thư dạ dày tương đối cao. Không phải ai cũng tiến triển thành ung thư dạ dày.

Những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm đau hoặc khó chịu vùng thượng vị kéo dài, chán ăn, nhanh no, sụt cân không chủ ý, mệt mỏi do thiếu máu, đi ngoài phân đen hoặc nôn ra máu. 

Tuy nhiên, các triệu chứng này không đặc hiệu cho riêng ung thư dạ dày và khi đã xuất hiện rõ thì bệnh có thể không còn ở giai đoạn rất sớm. Vì vậy, người có triệu chứng kéo dài hoặc có yếu tố nguy cơ nên được thăm khám và nội soi tiêu hóa khi có chỉ định.

Theo một số nghiên cứu tại Việt Nam, tỷ lệ nhiễm HP trong cộng đồng ở mức cao, có thể lên tới khoảng 80% dân số. Kết quả này cũng tương đồng với ghi nhận tại nhiều quốc gia có gánh nặng bệnh lý dạ dày lớn. 

Tổ chức Y tế Thế giới cũng đã xác định HP là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu liên quan đến ung thư dạ dày.

Vì vậy, có thể nói nhiễm vi khuẩn HP là nguyên nhân quan trọng trong quá trình hình thành ung thư dạ dày ở nước ta.

"Ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm là khi tổn thương còn khu trú ở lớp niêm mạc và được phát hiện qua nội soi. Với những trường hợp này, kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi là một phương pháp điều trị tiên tiến. Kỹ thuật này đã được áp dụng tại Bệnh viện Bạch Mai từ khoảng 12 năm trước. 

Trong quá trình triển khai, chúng tôi từng bước học hỏi từ các chuyên gia nước ngoài, đồng thời tích lũy thêm kinh nghiệm qua từng ca bệnh. Đến nay, đây đã trở thành kỹ thuật được áp dụng khá phổ biến, không chỉ tại Bạch Mai mà còn ở nhiều cơ sở y tế khác trong điều trị ung thư dạ dày giai đoạn sớm.

Với kỹ thuật này, thông qua ống nội soi, chúng tôi sử dụng các dao cắt chuyên dụng có đường kính chỉ khoảng 2,6mm để tiếp cận tổn thương, sau đó bóc tách dần và lấy trọn toàn bộ tổn thương ra khỏi thành dạ dày, trong khi vẫn bảo tồn được dạ dày nguyên vẹn. 

Đây là điểm khác biệt rất lớn so với phẫu thuật ung thư dạ dày trước đây, khi phần lớn trường hợp phải cắt một phần dạ dày.

Qua đó có thể thấy ung thư dạ dày hoàn toàn có thể được phát hiện sớm và điều trị hiệu quả nếu người bệnh chủ động tầm soát, nhận biết sớm các yếu tố nguy cơ và đi khám đúng thời điểm. Điều quan trọng nhất vẫn là nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen sinh hoạt và không bỏ lỡ thời gian vàng trong điều trị bệnh", BS Phương nói trên báo Dân trí.