Khoản 3 Điều 29 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư do Nhà nước thu hồi đất theo quy định.
Tiền bồi thường giải phóng mặt bằng được miễn thuế
Cụ thể, quy định nêu rõ thu nhập từ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư do Nhà nước thu hồi đất thuộc diện miễn thuế thu nhập cá nhân.
Chính sách miễn thuế cũng áp dụng đối với các khoản thu nhập do tổ chức, doanh nghiệp bồi thường, hỗ trợ khi thực hiện thu hồi đất.
Như vậy, người dân nhận tiền bồi thường giải phóng mặt bằng theo đúng quy định không phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với khoản tiền này.
Tuy nhiên, căn cứ để xác định khoản thu nhập được miễn thuế phải dựa trên phương án bồi thường, tái định cư đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
Đây là điểm quan trọng người có đất bị thu hồi cần lưu ý, bởi không phải cứ có khoản tiền liên quan đến đất đai là mặc nhiên được xác định là tiền bồi thường thuộc diện miễn thuế.
Nhà nước bồi thường đất bằng đất hoặc bằng tiền
Bên cạnh quy định về thuế, bài viết cũng dẫn Điều 91 Luật Đất đai 2024 về nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Theo đó, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch, kịp thời và đúng pháp luật; đồng thời phải quan tâm tới đối tượng chính sách xã hội và người trực tiếp sản xuất nông nghiệp.
Về nguyên tắc, việc bồi thường về đất được thực hiện bằng giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất bị thu hồi.
Trường hợp không có đất để bồi thường, người có đất bị thu hồi được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi, do cơ quan có thẩm quyền quyết định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Có thể đăng ký nhận tiền thay vì nhận đất hoặc nhà
Một điểm đáng chú ý khác là trường hợp người có đất bị thu hồi được bồi thường bằng đất hoặc bằng nhà ở nhưng có nhu cầu nhận tiền, họ có thể được bồi thường bằng tiền theo nguyện vọng đã đăng ký trong quá trình lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Ngược lại, nếu người có đất bị thu hồi có nhu cầu và địa phương có đủ điều kiện về quỹ đất, quỹ nhà ở thì có thể được xem xét bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất bị thu hồi hoặc bằng nhà ở.
Tài sản bị thiệt hại cũng được xem xét bồi thường
Theo Điều 91 Luật Đất đai 2024, chủ sở hữu tài sản hợp pháp bị thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất được bồi thường thiệt hại về tài sản.
Đối với chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh phải ngừng hoạt động do Nhà nước thu hồi đất, pháp luật quy định được xem xét hỗ trợ.
Nhà nước đồng thời có trách nhiệm hỗ trợ người có đất bị thu hồi và chủ sở hữu tài sản nhằm tạo điều kiện để họ có việc làm, thu nhập, ổn định đời sống và sản xuất sau thu hồi đất.
Khu tái định cư phải hoàn thiện hạ tầng trước khi bố trí
Luật Đất đai 2024 cũng đặt ra yêu cầu đối với khu tái định cư.
Theo đó, khu tái định cư phải được hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ theo quy hoạch chi tiết đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; đồng thời phù hợp với truyền thống văn hóa, phong tục và tập quán của cộng đồng dân cư nơi có đất bị thu hồi.
Đáng chú ý, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và việc bố trí tái định cư phải được hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất.
Phần đất còn lại quá nhỏ có thể được thu hồi tiếp
Trường hợp Nhà nước thu hồi đất mà phần diện tích còn lại của thửa đất nhỏ hơn diện tích tối thiểu theo quy định của địa phương, nếu người sử dụng đất đồng ý thì cơ quan có thẩm quyền có thể quyết định thu hồi phần diện tích này.
Phần đất đó sau đó được thực hiện bồi thường, hỗ trợ và quản lý theo quy định pháp luật. Kinh phí bồi thường, hỗ trợ đối với phần diện tích còn lại được tính vào kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án.
