Vụ việc liên quan đến nữ nhà văn nổi tiếng Trung Quốc Jiang Fangzhou vừa có diễn biến mới khi Đại học Nhân dân Trung Quốc thông báo thu hồi bằng thạc sĩ của cô sau quá trình điều tra lại về nghi vấn sai phạm trong luận văn tốt nghiệp.
Quyết định này được đưa ra sau khi nhà trường tiếp nhận thêm các tài liệu và bằng chứng mới, đồng thời tiến hành một cuộc rà soát toàn diện với sự tham gia của các chuyên gia trong và ngoài trường.
Theo thông báo công bố ngày 13/7, Jiang Fangzhou từng là học viên cao học thuộc Khoa Nghệ thuật của Đại học Nhân dân Trung Quốc và hoàn thành chương trình thạc sĩ vào năm 2019. Sau khi xuất hiện những nghi vấn liên quan đến luận văn của cô, trường đã thành lập hội đồng chuyên môn để kiểm tra lại toàn bộ quá trình nghiên cứu, nội dung luận văn cũng như các nguồn tài liệu được sử dụng.
Kết quả điều tra cho thấy luận văn của Jiang Fangzhou có 9 đoạn nội dung bị xác định trùng với một bài nghiên cứu khoa học từng được đăng trên một tạp chí nước ngoài. Những phần này không được ghi chú nguồn tham khảo hoặc trích dẫn theo đúng quy chuẩn học thuật.
Dựa trên các quy định của Trung Quốc về quản lý bằng cấp và xử lý hành vi vi phạm đạo đức nghiên cứu, Đại học Nhân dân Trung Quốc kết luận Jiang Fangzhou đã có hành vi gian lận học thuật. Vì vậy, trường quyết định hủy bỏ bằng thạc sĩ đã cấp cho cô.
Nhà trường cũng cho biết sẽ tiếp tục tăng cường các biện pháp kiểm soát chất lượng luận văn, nâng cao nhận thức về đạo đức nghiên cứu và bảo vệ tính nghiêm túc của hoạt động học thuật.
Vụ việc từng gây tranh luận lớn trên mạng xã hội Trung Quốc trước khi có kết luận cuối cùng. Trước đó, Giáo sư Xiao Ying thuộc Đại học Thanh Hoa là người công khai đặt câu hỏi về tính hợp lệ trong luận văn của Jiang Fangzhou.
Ngày 4/7, Jiang Fangzhou lên tiếng bác bỏ các cáo buộc, cho rằng nhiều thông tin lan truyền về mình là không đúng sự thật. Một ngày sau, cô công khai phản hồi 23 nội dung bị nghi vấn, khẳng định luận văn không có hành vi đạo văn, làm giả dữ liệu, sử dụng AI để tạo nội dung, thuê người viết hoặc mua nghiên cứu.
Nữ nhà văn cũng cho biết đã gửi đơn trình báo cơ quan chức năng vì cho rằng mình bị xúc phạm và vu khống trên mạng.
Đáng chú ý, trong ngày 5/7, Đại học Nhân dân Trung Quốc từng công bố kết quả kiểm tra ban đầu và cho biết chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy luận văn của Jiang Fangzhou vi phạm quy định học thuật. Cùng thời điểm đó, trường thông báo đình chỉ quyền hướng dẫn nghiên cứu sinh của Giáo sư Xiao Ying trong một năm.
Tuy nhiên, sau khi có thêm thông tin mới, trường quyết định mở lại cuộc điều tra. Kết quả lần hai đã đưa đến quyết định thu hồi bằng thạc sĩ, tạo ra bước ngoặt lớn trong vụ việc.
Sự việc hiện nhận được nhiều sự chú ý tại Trung Quốc bởi Jiang Fangzhou không chỉ là một học viên cao học mà còn là nhân vật nổi tiếng trong lĩnh vực văn học, từng được xem như một thần đồng viết lách.
Jiang Fangzhou sinh ra tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, trong một gia đình bình thường. Mẹ cô làm giáo viên ngữ văn và viết văn trên mạng, trong khi cha làm cảnh sát.
Từ nhỏ, Jiang Fangzhou đã bộc lộ năng khiếu đặc biệt với văn chương. Cô bắt đầu sáng tác khi mới 7 tuổi và xuất bản cuốn sách đầu tay Open the skylight năm 9 tuổi. Tác phẩm được viết dựa trên những trải nghiệm thời thơ ấu của chính cô và từng nhận được sự chú ý lớn bởi tác giả còn ở độ tuổi rất nhỏ.
Khi 11 tuổi, Jiang tiếp tục xuất bản một tiểu thuyết khai thác các chủ đề như tuổi dậy thì, áp lực học đường và những vấn đề xã hội dưới góc nhìn của một học sinh tiểu học.
Trong một buổi giao lưu sách năm 2019, cô từng chia sẻ rằng văn học đến với mình một cách tự nhiên và dần trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống.
“Tôi không cảm thấy mình có sự lựa chọn nào khác. Tôi dần yêu thích việc viết lách, bởi nó giúp tôi tìm thấy sự bình yên và niềm vui.”
Tên tuổi Jiang Fangzhou tiếp tục được biết đến rộng rãi khi cô bước vào đại học. Năm 2008, cô đạt 561/750 điểm trong kỳ thi cao khảo của Trung Quốc và được Đại học Thanh Hoa tuyển thẳng vào Khoa Báo chí thông qua chương trình dành cho những tài năng đặc biệt, với mức cộng thêm 60 điểm.
Tuy nhiên, quyết định này từng gây tranh cãi. Một số ý kiến cho rằng cơ chế ưu tiên dành cho Jiang Fangzhou làm ảnh hưởng đến sự công bằng của kỳ thi tuyển sinh. Ngược lại, Đại học Thanh Hoa bảo vệ quyết định của mình, cho rằng cô sở hữu năng lực sáng tác nổi bật và việc đánh giá tài năng không nên chỉ dựa trên điểm số.
Trong thời gian học đại học, Jiang Fangzhou tiếp tục hoạt động trong lĩnh vực truyền thông. Cô từng cộng tác với tạp chí New Weekly và sau đó giữ vị trí Phó Tổng biên tập tại đây.
Cô cũng nhiều lần tham gia các chương trình giao lưu văn học, thực hiện các chuyến đi chia sẻ kinh nghiệm sáng tác và kể về hành trình trưởng thành đặc biệt của mình.
Năm 2019, Jiang Fangzhou nhận bằng thạc sĩ tại Đại học Nhân dân Trung Quốc. Trước khi vướng vào tranh cãi học thuật, cô từng được nhiều nhà văn và học giả Trung Quốc đánh giá cao nhờ khả năng viết lách cũng như vốn đọc sách phong phú.
Một số học giả từng nhận xét rằng lượng sách Jiang Fangzhou đọc và sự hiểu biết văn học của cô thậm chí vượt xa nhiều người cùng độ tuổi.
Vụ thu hồi bằng thạc sĩ lần này đánh dấu một bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của nữ nhà văn, đồng thời tiếp tục đặt ra những câu hỏi về việc kiểm soát chất lượng nghiên cứu, trách nhiệm học thuật và cách các trường đại học xử lý những cáo buộc liên quan đến đạo đức khoa học.
