Tại khoản 6, Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 có quy định về các hành vi bị nghiêm cấm: "Dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ".
Theo đó, một trong những hành vi bị nghiêm cấm khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ là dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác.
Tuy nhiên, một trong những vấn đề được nhiều tài xế quan tâm là khi xe đã dừng trước vạch chờ đèn đỏ thì việc cầm điện thoại có bị coi là vi phạm hay không.
Hiện nay pháp luật không quy định cụ thể việc điều khiển phương tiện dừng đèn đỏ có thuộc trường hợp đang di chuyển trên đường bộ hay không. Tuy nhiên, tại Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 có quy định về dừng xe, dỗ xe như sau:
- Dừng xe là trạng thái đứng yên tạm thời của xe trong một khoảng thời gian cần thiết đủ để cho người lên xe, xuống xe, xếp dỡ hàng hóa, kiểm tra kỹ thuật xe hoặc hoạt động khác. Khi dừng xe không được tắt máy và không được rời khỏi vị trí lái, trừ trường hợp rời khỏi vị trí lái để đóng, mở cửa xe, xếp dỡ hàng hóa, kiểm tra kỹ thuật xe nhưng phải sử dụng phanh đỗ xe hoặc thực hiện biện pháp an toàn khác.
- Đỗ xe là trạng thái đứng yên của xe không giới hạn thời gian. Khi đỗ xe, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ chỉ được rời khỏi xe khi đã sử dụng phanh đỗ xe hoặc thực hiện biện pháp an toàn khác. Xe đỗ trên đoạn đường dốc phải đánh lái về phía lề đường, chèn bánh.
- Trên đường bộ, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ chỉ được dừng xe, đỗ xe ở nơi có lề đường rộng hoặc khu đất ở bên ngoài phần đường xe chạy; trường hợp lề đường hẹp hoặc không có lề đường thì chỉ được dừng xe, đỗ xe sát mép đường phía bên phải theo chiều đi của mình.
- Trên đường phố, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ chỉ được dừng xe, đỗ xe sát theo lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi của mình; bánh xe gần nhất không được cách xa lề đường, vỉa hè quá 0,25 mét và không gây cản trở, nguy hiểm cho người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ.
Như vậy, có thể thấy nếu đang dừng đèn đỏ thì không phải là trạng thái phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ. Do đó, căn cứ quy định hiện hành thì dùng điện thoại khi dừng đèn đỏ sẽ không vi phạm khoản 6 Điều 9 Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024 và cũng không bị xử phạt lỗi hành vi theo quy định tại Nghị định 168/2024.
Nhưng nếu việc sử dụng điện thoại khiến người điều khiển mất tập trung, chậm phản ứng khi đèn chuyển xanh, hoặc làm ảnh hưởng đến luồng phương tiện phía sau gây ùn tắc, va chạm, cơ quan chức năng có thể xem xét hành vi gây cản trở giao thông để xử lý theo quy định.
Mặc dù không bị xử phạt trong tình huống này, nhưng để đảm bảo an toàn và tránh xảy ra các hậu quả đáng tiếc, người tham gia giao thông nên thận trọng: không nên sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khi đang dừng chờ đèn đỏ, vì có thể khiến người lái mất tập trung, không quan sát tín hiệu giao thông, và phản ứng chậm khi đèn chuyển xanh, có thể gây ra ùn tắc, va chạm nhẹ hoặc ảnh hưởng đến an toàn chung trên đường.
