Tại sao cùng đóng 15 năm BHXH nhưng lao động nam lại hưởng lương hưu với tỷ lệ 40% trong khi nữ là 45%?
Cùng đóng 15 năm BHXH nhưng lao động nam hưởng lương hưu với tỷ lệ 40% trong khi nữ là 45% vì Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chỉ bổ sung tỷ lệ lương hưu với người đóng BHXH dưới 20 năm, còn lại giữ nguyên như quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014.
Cụ thể như sau:
Chính sách mới tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã giảm số năm đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm, áp dụng cho cả lao động nam và nữ.
Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 kế thừa từ Điều 56 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, không thay đổi cách tính lương hưu mà vẫn tính theo công thức:
Lương hưu = Tỷ lệ hưởng lương hưu x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH
Với quy định: Từ ngày 01/01/2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH tương ứng với số năm đóng BHXH như sau:
- Lao động nam nghỉ hưu từ năm 2022 trở đi là 20 năm;
- Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm.
Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động quy được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.
Như vậy, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 trước đây chỉ quy định tỷ lệ hưởng lương hưu cho lao động nam đóng BHXH đủ 20 năm và lao động nữ đóng BHXH đủ 15 năm. Lao động nam có thời gian đóng BHXH dưới 20 năm thuộc đối tượng phát sinh mới, cần phải xem xét điều chỉnh.
Bên cạnh đó, tỷ lệ hưởng lương hưu của nam và nữ đã được tính toán kỹ, vì vậy khi sửa luật, cơ quan soạn thảo không đặt ra vấn đề điều chỉnh. Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chỉ bổ sung cách tính tỉ lệ lương hưu với lao động nam đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm.
Ban đầu cơ quan soạn thảo đề xuất lao động nam đóng 15 năm BHXH hưởng tỉ lệ tối thiểu 33,75%; đóng đủ 15 năm đến dưới 20 năm thì mức hưởng được tính thêm 2,25% mỗi năm.
Lao động nữ đóng BHXH 15 năm hưởng lương hưu tối thiểu giữ nguyên là 45% và cần đóng 30 năm để đạt mức tối đa 75%.
Điều này dẫn đến, cùng lấy mốc 15 năm đóng BHXH tối thiểu nhưng tỉ lệ tích lũy lương hưu của lao động nam thấp hơn nữ đến 11,25%.
Tuy nhiên, qua góp ý của đại biểu Quốc hội và người dân, cơ quan soạn thảo điều chỉnh tăng tỷ lệ hưởng lương hưu của nam có thời gian đóng BHXH đủ 15 năm và dưới 20 năm lên 40%, đồng thời giảm tỷ lệ tăng thêm năm đóng BHXH của đối tượng này từ 2,5% xuống 1%.
Được đóng bù bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu tối đa bao nhiêu tháng?
Tùy từng trường hợp sẽ có hai mức đóng bù khác nhau: BHXH bắt buộc chỉ được phép đóng bù tối đa 6 tháng, còn BHXH tự nguyện có thể đóng bù tối đa 60 tháng.
Đóng bù BHXH bắt buộc: Tối đa 6 tháng
Theo quy định tại khoản 7 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ 14 năm 6 tháng đến dưới 15 năm (tức còn thiếu không quá 6 tháng) được đóng bù một lần cho số tháng còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Đóng bù BHXH tự nguyện: Tối đa 5 năm (60 tháng)
Với người tham gia BHXH tự nguyện, giới hạn đóng bù được nới rộng hơn. Theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định 159/2025/NĐ-CP người tham gia BHXH tự nguyện đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 5 năm (60 tháng) thì được đóng một lần cho đủ 5 năm để hưởng lương hưu.
Lương hưu có bị đánh thuế TNCN không?
Câu trả lời là Không!
Theo quy định tại khoản 9 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025, khoản tiền lương hưu do Quỹ BHXH chi trả thuộc diện được miễn thuế thu nhập cá nhân, nhằm đảm bảo an sinh xã hội cho người nghỉ hưu. Do đó, bất kể mức lương hưu cao hay thấp, người hưởng lương hưu đều không phải nộp thuế TNCN đối với khoản thu nhập này.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chỉ phần lương hưu do Quỹ BHXH chi trả mới được miễn thuế. Nếu người nghỉ hưu có thêm các nguồn thu nhập khác như tiền lương khi tiếp tục làm việc, thu nhập từ cho thuê tài sản, lãi đầu tư, hoạt động kinh doanh hoặc các khoản thu nhập chịu thuế khác thì vẫn phải kê khai và nộp thuế theo quy định khi đạt ngưỡng chịu thuế.
