Nếu từng đi du lịch hoặc sử dụng nhà vệ sinh công cộng ở Trung Quốc, bạn có thể nhận thấy một điều khá đặc biệt: dù các thành phố ngày càng hiện đại, nhiều nhà vệ sinh vẫn sử dụng bồn cầu ngồi xổm thay vì bồn cầu ngồi bệt quen thuộc ở nhiều nước.
Điều này không có nghĩa Trung Quốc không sử dụng bồn cầu ngồi. Trong khách sạn, căn hộ cao cấp, trung tâm thương mại hay những công trình mới, bồn cầu ngồi bệt ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ở nhà vệ sinh công cộng, trường học, nhà ga, khu dân cư cũ và một số nơi đông người, kiểu bồn cầu ngồi xổm vẫn có chỗ đứng khá vững.
Thói quen đã hình thành từ lâu
Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất là thói quen sử dụng. Người Trung Quốc đã quen với tư thế ngồi xổm khi đi vệ sinh từ nhiều thế hệ. Vì vậy, đối với không ít người, bồn cầu ngồi xổm không hề bất tiện mà thậm chí còn tạo cảm giác tự nhiên, dễ sử dụng.
Khi một kiểu thiết kế đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội, việc thay đổi hoàn toàn sang bồn cầu ngồi bệt sẽ không đơn giản. Đặc biệt, các công trình công cộng phải phục vụ nhiều nhóm người nên nhà thiết kế thường cân nhắc cả thói quen sử dụng của số đông.
Yếu tố vệ sinh được nhiều người coi trọng
Một lý do khác thường được nhắc đến là hạn chế tiếp xúc trực tiếp với bề mặt bồn cầu. Với bồn cầu ngồi xổm, người sử dụng không cần ngồi trực tiếp lên vành bồn cầu. Điều này khiến nhiều người cảm thấy yên tâm hơn khi sử dụng nhà vệ sinh công cộng, nơi có lượng người ra vào rất lớn.
Tất nhiên, bồn cầu ngồi xổm không đồng nghĩa với việc lúc nào cũng sạch hơn. Vệ sinh thực tế còn phụ thuộc vào thiết kế, hệ thống xả nước và việc nhà vệ sinh có được lau dọn thường xuyên hay không. Tuy vậy, tâm lý tránh tiếp xúc trực tiếp vẫn là một yếu tố khiến kiểu bồn cầu này được ưa chuộng.
Phù hợp với nhà vệ sinh công cộng đông người
Ở những nơi như ga tàu, bến xe, trường học, khu vui chơi hay các điểm công cộng, nhà vệ sinh thường phải phục vụ lượng người rất lớn. Bồn cầu ngồi xổm có cấu tạo tương đối đơn giản, không có phần bệ ngồi cần tiếp xúc trực tiếp với cơ thể.
Thiết kế này cũng thuận tiện cho việc vệ sinh bằng nước ở một số loại nhà vệ sinh. Khi cần làm sạch sàn và khu vực xung quanh, nước có thể được xả hoặc lau rửa tương đối thuận tiện nếu hệ thống thoát nước được thiết kế phù hợp.
Tư thế ngồi xổm vẫn được nhiều người cho là dễ đi vệ sinh
Tư thế ngồi xổm tạo ra góc gập lớn ở phần hông và đầu gối, khác với tư thế ngồi trên bồn cầu thông thường. Một số người cho rằng tư thế này giúp việc đi đại tiện thuận lợi hơn.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng ngồi xổm luôn tốt hơn ngồi bệt về mặt sức khỏe. Khả năng phù hợp còn phụ thuộc vào tuổi tác, thể trạng và tình trạng vận động của mỗi người. Với người cao tuổi hoặc người gặp vấn đề về khớp, bồn cầu ngồi bệt thường dễ sử dụng hơn.
Chi phí và cách bố trí cũng là một yếu tố
Bồn cầu ngồi xổm thường có cấu tạo đơn giản hơn bồn cầu ngồi bệt. Trong các công trình công cộng cần lắp đặt số lượng lớn, yếu tố chi phí, độ bền và khả năng bảo trì cũng được tính đến.
Ngoài ra, ở những công trình cũ, việc tiếp tục sử dụng thiết kế truyền thống giúp chủ đầu tư không phải thay đổi toàn bộ hệ thống sàn, đường ống và thoát nước. Vì vậy, dù đô thị đã hiện đại hóa nhanh chóng, nhiều nhà vệ sinh vẫn giữ lại kiểu thiết kế quen thuộc.
Đây cũng là sự kết hợp giữa hiện đại và truyền thống
Thực tế, Trung Quốc không "chuộng bồn cầu ngồi xổm" trong mọi hoàn cảnh. Hai kiểu bồn cầu đang tồn tại song song. Ở các khu đô thị hiện đại, căn hộ mới, khách sạn và nhiều trung tâm thương mại, bồn cầu ngồi bệt, thậm chí bồn cầu thông minh, ngày càng phổ biến.
Trong khi đó, bồn cầu ngồi xổm vẫn được duy trì ở nhiều nhà vệ sinh công cộng bởi nó phù hợp với thói quen, tâm lý vệ sinh và điều kiện sử dụng của một bộ phận lớn người dân.
Vì vậy, đằng sau hình ảnh một đô thị Trung Quốc hiện đại nhưng vẫn có nhiều nhà vệ sinh ngồi xổm không hẳn là sự "lạc hậu". Đó là kết quả của thói quen văn hóa, quan niệm về vệ sinh, đặc điểm thiết kế công trình và nhu cầu thực tế của người sử dụng. Chính sự kết hợp này khiến bồn cầu ngồi xổm vẫn chưa biến mất, ngay cả khi các thành phố Trung Quốc ngày càng hiện đại hóa.
