Tháng 10/2026 được xác định là tháng 10 có nền nhiệt cao nhất kể từ khi Việt Nam bắt đầu ghi nhận số liệu khí tượng vào năm 1961. Riêng khu vực miền Bắc có 69 trạm quan trắc ghi nhận nhiệt độ trung bình tháng vượt các kỷ lục trước đó. Tính trên toàn quốc, con số này lên tới 98 điểm đo.
Ngay từ những ngày đầu tháng 10, miền Bắc đã trải qua một đợt nắng nóng diện rộng hiếm thấy, với tần suất khoảng 35 năm mới xuất hiện một lần. Nhiệt độ cao nhất phổ biến trong khoảng 35-37 độ C, thậm chí một số nơi tại Sơn La còn vượt ngưỡng 38 độ C. Đây là mức nhiệt bất thường đối với thời điểm giao mùa, khi tháng 10 thường là giai đoạn thời tiết bắt đầu chuyển lạnh.
Diễn biến thời tiết trong tháng tiếp tục cho thấy nền nhiệt duy trì ở mức cao. Miền Bắc chỉ chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh vào đêm 4/10, nhưng từ ngày 6/10, nhiệt độ nhanh chóng tăng trở lại. Trong phần lớn thời gian còn lại của tháng, nhiệt độ cao nhất trong ngày tại nhiều khu vực vẫn vượt 30 độ C.
Theo thống kê của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, có 69 trạm quan trắc tại miền Bắc ghi nhận nhiệt độ trung bình tháng 10 cao nhất trong lịch sử theo dõi.
Đáng chú ý, khu vực đồng bằng sông Hồng, đặc biệt là Hà Nội và các tỉnh lân cận, nằm trong nhóm có nền nhiệt cao nhất. Phú Thọ là địa phương ghi nhận mức nhiệt trung bình tháng cao nhất cả nước, với trạm Vĩnh Yên đạt 32,1 độ C, còn trạm Việt Trì ghi nhận 31,6 độ C.
Tại Hà Nội, tất cả các trạm quan trắc đều có nhiệt độ trung bình tháng vượt 30 độ C. Trong đó, trạm Láng đạt 31,7 độ C, đứng thứ hai cả nước, chỉ thấp hơn trạm Vĩnh Yên của Phú Thọ.
Ngoài Phú Thọ và Hà Nội, những địa phương có nền nhiệt cao trong tháng 10 năm nay còn có Ninh Bình, Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên và Tuyên Quang.
Không chỉ ghi nhận mức nhiệt trung bình cao, nhiều địa phương còn chứng kiến những kỷ lục tồn tại suốt hàng chục năm bị phá vỡ. Tại Trùng Khánh, Cao Bằng, nhiệt độ trung bình tháng 10/2026 đã vượt qua kỷ lục được thiết lập trong chuỗi quan trắc kéo dài 60 năm. Tương tự, Lục Yên (Lào Cai) ghi nhận mức nhiệt phá kỷ lục 45 năm, còn Hàm Yên (Tuyên Quang) vượt qua kỷ lục tồn tại 39 năm.
Tình trạng này cũng xuất hiện tại nhiều khu vực miền Trung. Cụ thể, trạm Tam Kỳ (Đà Nẵng) ghi nhận nhiệt độ tháng 10 cao nhất trong 45 năm qua; Trà My (Đà Nẵng) và Khe Sanh (Quảng Trị) cùng vượt qua kỷ lục đã duy trì suốt 39 năm.
Tính trên phạm vi cả nước, nhiệt độ trung bình tháng 10/2026 đạt 26,3 độ C, cao hơn 1,74 độ C so với mức trung bình nhiều năm. Đáng chú ý, mức chênh lệch tại miền Bắc lên tới 2-3 độ C.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đánh giá, đây là mức nhiệt trung bình tháng 10 cao nhất trong toàn bộ chuỗi số liệu quan trắc kể từ năm 1961.
Lý giải hiện tượng thời tiết bất thường này, các chuyên gia cho rằng biến đổi khí hậu là một trong những yếu tố quan trọng. Tình trạng nóng lên toàn cầu khiến nền nhiệt chung gia tăng, đồng thời làm tăng khả năng xuất hiện những đợt nắng nóng gay gắt và các mức nhiệt cực đoan.
Bên cạnh đó, El Nino đang diễn ra với cường độ rất mạnh cũng được xem là yếu tố góp phần làm nhiệt độ tăng cao. Số liệu thống kê cho thấy, trong những năm El Nino đạt cường độ rất mạnh, nhiệt độ không khí trung bình theo tháng, tính từ mùa thu năm trước đến mùa hè năm sau, thường cao hơn mức trung bình nhiều năm. Một số tháng có thể ghi nhận mức chênh lệch từ 1-2 độ C.
Về diễn biến thời tiết thời gian tới, dự báo trong nửa đầu tháng 11, miền Bắc có khả năng chịu ảnh hưởng của hai đợt không khí lạnh, dự kiến vào khoảng ngày 5/11 và 10/11. Các đợt không khí lạnh này sẽ khiến nền nhiệt giảm, một số nơi có thể chuyển rét.
Tuy nhiên, xét trên bình diện cả nước, nhiệt độ trung bình trong tháng 11/2026 vẫn được dự báo cao hơn mức trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C. Riêng Nam Bộ, mức chênh lệch dự kiến khoảng 0,5-1 độ C. Các đợt không khí lạnh trong tháng cũng được nhận định có cường độ yếu hơn so với trung bình nhiều năm.
