Chính phủ ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số.
Trong đó, Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết khoản 2 Điều 14, khoản 5 Điều 18, điểm a khoản 2 Điều 21, khoản 2 Điều 25 Luật Dân số bao gồm: Điều kiện, thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai; mức hỗ trợ tài chính và trình tự, thủ tục thực hiện việc hỗ trợ tài chính khi sinh con theo quy định tại khoản 2 Điều 14 Luật Dân số; phạm vi, đối tượng, mức hỗ trợ khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh theo lộ trình ưu tiên quy định tại điểm a khoản 2 Điều 21 Luật Dân số...
Về mức hỗ trợ tài chính khi sinh con, Nghị định quy định mức hỗ trợ tài chính tối thiểu là 2.000.000 đồng/phụ nữ khi sinh con thuộc các trường hợp sau:
a- Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người;
b- Phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế;
c- Phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi.
Phụ nữ khi sinh con đồng thời thuộc các trường hợp a,b,c ở trên thì được hưởng một mức hỗ trợ.
Các quy định trên có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Riêng trường hợp quy định tại b, c có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027. Kinh phí hỗ trợ tài chính do ngân sách địa phương bảo đảm.
Về thủ tục, Nghị định 168/2026/NĐ-CP quy định Chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu căn cứ thông tin từ hệ thống liên thông thủ tục đăng ký khai sinh, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng định danh quốc gia VNeID và các cơ sở dữ liệu có sẵn để quyết định hỗ trợ kinh phí. Khoản tiền được thực hiện chi trả cho phụ nữ sinh con cùng với thời điểm đăng ký khai sinh.
Như vậy, khi thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho người con thứ hai, người mẹ thuộc diện sinh đủ 2 con trước 35 tuổi không phải nộp thêm một hồ sơ riêng để xin hỗ trợ. Cơ quan có thẩm quyền sẽ sử dụng dữ liệu đã có để xác định điều kiện hưởng và thực hiện chi trả.
Điều này cũng có nghĩa, người dân cần bảo đảm thông tin đăng ký khai sinh, thông tin cư trú, thông tin cá nhân và dữ liệu trên hệ thống dân cư được cập nhật, thống nhất. Việc này giúp cơ quan cấp xã có đủ căn cứ xác định người mẹ đã sinh đủ 2 con và thời điểm sinh con thứ hai vẫn trước khi đủ 35 tuổi.
Trong trường hợp đã đăng ký khai sinh nhưng chưa được chi trả khoản hỗ trợ dù cho rằng mình đủ điều kiện, người dân có thể liên hệ UBND xã, phường, đặc khu nơi thực hiện đăng ký khai sinh để được kiểm tra thông tin, dữ liệu và việc giải quyết chính sách.
(t/h theo Báo Chính phủ, Lao Động)
