Theo Bộ Y tế, bệnh sán lá gan lớn có thể gây tổn thương hoặc tạo ổ áp xe ở gan. Trong một số trường hợp, sán ký sinh ngoài vị trí thường gặp và gây tổn thương ở các cơ quan khác. Loài ký sinh trùng này có thể sống trong cơ thể người và các động vật ăn cỏ như trâu, bò, cừu.
Một trong những đường lây thường gặp là ăn sống thực vật thủy sinh có chứa ấu trùng. Những loại rau được nhắc đến gồm rau ngổ, rau muống, rau rút, rau cần, cải xoong và ngó sen. Người uống nước chưa đun sôi có chứa ấu trùng cũng có thể nhiễm sán.
Sau khi vào cơ thể, ấu trùng đi qua dạ dày, xuyên qua thành đường tiêu hóa vào ổ bụng rồi di chuyển đến gan. Chúng lưu lại trong nhu mô gan khoảng 2–3 tháng trước khi vào đường mật, nơi sán trưởng thành và sinh sản. Nếu người bệnh không được điều trị, sán trưởng thành có thể tồn tại và gây bệnh âm ỉ suốt nhiều năm.
Bệnh khó nhận biết sớm vì triệu chứng thay đổi tùy theo số lượng ấu trùng, vị trí ký sinh và giai đoạn tiến triển. Ở giai đoạn cấp tính, người bệnh có thể sốt và đau bụng, nhất là vùng hạ sườn phải, ngay dưới bờ sườn. Khi bệnh chuyển sang giai đoạn mạn tính, các biểu hiện thường kém điển hình và dễ nhầm với bệnh khác.
Để giảm nguy cơ nhiễm sán lá gan lớn, nên nấu chín rau thủy sinh trước khi ăn và dùng nước đã đun sôi để uống. Rửa rau giúp loại bỏ đất cát và bụi bẩn, còn nấu chín là bước cần thiết để phòng lây nhiễm khi ăn nhóm rau này.
Khi mua rau, nên chọn nơi bán uy tín, ưu tiên sản phẩm có nhãn mác rõ ràng. Rau cần còn tươi, tránh chọn những bó đã giập nát hoặc thối hỏng. Trước khi sơ chế, nên rửa tay, bỏ lá úa, cắt rễ bẩn và loại bỏ những phần không dùng đến.
Có thể rửa sơ bằng nước sạch để trôi bớt đất cát, sau đó rửa kỹ dưới vòi nước chảy. Với rau lá, nên tách từng lá để làm sạch cả những chỗ khuất, nơi đất cát dễ bám lại. Rau củ còn giữ phần rễ ăn được cũng cần được rửa kỹ ở vùng này. Sau khi rửa, vớt rau ra để ráo rồi chế biến.
Rau hữu cơ cũng cần được rửa bằng nước sạch vì vẫn có thể bám bụi bẩn hoặc mang vi khuẩn. Tránh dùng nước ao, hồ để rửa rau, đồng thời tránh dùng thuốc tẩy, thuốc tím hay hóa chất không rõ nguồn gốc. Ngâm quá lâu có thể làm rau mất độ giòn và hao hụt chất dinh dưỡng.
(T/h theo Tuổi Trẻ, Znews)
