Một tình huống giao thông xảy ra tối 6/10 tại nút giao Ngã Tư Sở (Hà Nội) đang nhận được sự quan tâm khi các tài xế chủ động di chuyển qua vạch dừng lúc đèn tín hiệu chưa cho phép để mở đường cho xe cứu thương.
Theo thông tin từ Cục CSGT, tình huống xảy ra khoảng 21h03 ngày 6/10/2026. Khi xe cứu thương đang làm nhiệm vụ phát tín hiệu ưu tiên từ phía sau, tài xế ô tô biển số 30L-561.xx cùng một ô tô màu đen phía trước đã chủ động di chuyển qua vạch dừng để tạo khoảng trống cho xe cứu thương đi qua.
Cục CSGT cho biết các tài xế trong trường hợp này không bị xử phạt đối với hành vi buộc phải vượt qua vạch dừng của đèn tín hiệu nhằm nhường đường cho xe ưu tiên.
Có xe ưu tiên phía sau, người tham gia giao thông phải làm gì?
Khoản 5 Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định khi có tín hiệu của xe ưu tiên, người và phương tiện tham gia giao thông phải giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường và không được gây cản trở.
Các xe được quyền ưu tiên khi đang làm nhiệm vụ gồm xe chữa cháy; xe quân sự, công an, kiểm sát làm nhiệm vụ khẩn cấp; đoàn xe có CSGT dẫn đường; xe cứu thương làm nhiệm vụ cấp cứu; xe hộ đê và một số phương tiện thực hiện nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, khắc phục sự cố, thiên tai, dịch bệnh hoặc nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp.
Trên thực tế, tại những nút giao đông phương tiện, để tạo đường cho xe ưu tiên, tài xế phía trước đôi khi buộc phải tiến qua vạch dừng, lệch sang làn đường khác hoặc thực hiện một thao tác mà trong điều kiện thông thường có thể được xác định là vi phạm quy tắc giao thông.
Vì sao vượt vạch dừng để nhường xe ưu tiên không bị phạt?
Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định không xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi được thực hiện trong tình thế cấp thiết.
Theo luật, tình thế cấp thiết được hiểu là tình huống mà cá nhân, tổ chức muốn tránh một nguy cơ thực tế đang đe dọa lợi ích hợp pháp và không còn cách nào khác ngoài việc gây ra một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa.
Do đó, nếu người lái xe phải di chuyển qua vạch dừng hoặc thực hiện thao tác cần thiết chỉ nhằm mở đường cho xe cứu thương hay phương tiện ưu tiên đang phát tín hiệu hợp lệ, hành vi này có thể được xác định là thực hiện trong tình thế cấp thiết và không bị xử phạt.
Tuy nhiên, việc di chuyển phải ở mức cần thiết, có quan sát và bảo đảm an toàn, không phải cứ thấy xe ưu tiên là tài xế được quyền tùy ý vượt đèn đỏ hoặc đi vào khu vực nguy hiểm.
Không nên vì lo “phạt nguội” mà cản trở xe ưu tiên
Một trong những băn khoăn của nhiều tài xế hiện nay là nếu vượt qua vạch dừng để nhường xe cứu thương, hình ảnh có thể bị camera giám sát ghi nhận và dẫn tới “phạt nguội”.
Theo Cục CSGT, lực lượng chức năng khi xem xét xử lý phải căn cứ vào tình huống thực tế cùng các tài liệu, hình ảnh và dữ liệu liên quan, chứ không chỉ dựa vào một hình ảnh phương tiện vượt vạch dừng.
Các hệ thống giám sát, kể cả hệ thống có ứng dụng trí tuệ nhân tạo, cũng được sử dụng để hỗ trợ phân tích, loại trừ những tình huống thuộc trường hợp không xử phạt.
Vì vậy, tài xế không nên vì lo ngại mất thời gian giải trình hoặc sợ bị phạt nguội mà cố tình đứng nguyên vị trí, gây cản trở xe ưu tiên đang thực hiện nhiệm vụ.
Khi nghe hoặc nhìn thấy tín hiệu của xe ưu tiên phía sau, người điều khiển phương tiện cần bình tĩnh quan sát, giảm tốc và chủ động tạo khoảng trống để nhường đường. Trong trường hợp buộc phải vượt vạch dừng hoặc thay đổi vị trí, cần thao tác từ từ, chỉ di chuyển ở mức cần thiết và bảo đảm an toàn cho người, phương tiện xung quanh.
Việc nhường đường đúng cách không chỉ là nghĩa vụ của người tham gia giao thông mà trong nhiều trường hợp còn góp phần giúp xe cứu thương, cứu hỏa hay lực lượng cứu nạn tiếp cận hiện trường nhanh hơn, qua đó bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.
