Xét xử cựu Hiệu trưởng THCS Ba Đình, Hà Nội: Con đường đi "lắt léo" của số tiền 15.000 đồng/tiết học gây xôn xao

Sáng 24/3, TAND Khu vực 1 - Hà Nội mở phiên sơ thẩm xét xử các bị cáo Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, và Phạm Thị Minh Nguyệt, cựu Kế toán trưởng nhà trường, về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".
anh-man-hinh-2026-03-24-luc-102342-17743227526991243913450-1774334024.webp
Toàn cảnh phiên toà

Báo Người Lao Động đưa theo cáo trạng, năm học 2013-2014, các bị cáo Nguyễn Thị Bình và Phạm Thị Minh Nguyệt thu tiền học thêm của 24 lớp các khối 7,8,9 với tổng số tiền hơn 1 tỉ đồng.

Năm 2013, UBND TP Hà Nội có Quyết định 22/2013 quy định: "Mức thu tiền học thêm do thỏa thuận bằng văn bản giữa cha mẹ học sinh với nhà trường đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương".

Mức thu này được tính theo tiết học và tùy theo sĩ số lớp, càng đông mức càng giảm. Theo đó, dưới 10 học sinh một lớp, các nhà trường được thu mỗi em 26.000 đồng/tiết; từ 10-20 học sinh mỗi em 13.000 đồng/tiết; từ 20-30 học sinh là 9.000 đồng/tiết; từ 30-40 học sinh là 7.000 đồng/tiết và trên 40 học sinh chỉ được thu 6.000 đồng/tiết.

Cơ quan tố tụng cho rằng dù có quy định trên, Hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình vẫn chỉ đạo kế toán Phạm Thị Minh Nguyệt và các giáo viên chủ nhiệm các khối lớp 7,8,9 thu tiền dạy thêm, học thêm theo một mức chung là 15.000 đồng/tiết/học sinh; cao hơn quy định trên.

834f2415f5bf7be122ae-177431979-9261-7895-1774320009-1774334773.webp
Bị cáo Nguyễn Thị Bình, cựu hiệu trưởng THCS Ba Đình. Ảnh: Danh Lam

Báo Lao Động cho biết thêm, từ tháng 12/2013 đến 5/2014, Trường THCS Ba Đình đã thu của 24 lớp khối 7, 8, 9 số tiền hơn 2,1 tỉ đồng; trong đó số cao hơn quy định là hơn 1 tỉ đồng – đây là thiệt hại cho các phụ huynh.

Tất cả số tiền thu được từ dạy thêm, nhà trường chi cho các giáo viên 70%. Còn lại 30% được để trong quỹ theo 2 bộ chứng từ, một để báo cáo quận Ba Đình và một để chi riêng cho giáo viên, quản lý...

Lý giải về mức thu 15.000 đồng mỗi tiết học, bà Nguyễn Thị Bình cho biết, mức này dựa trên mức thu năm trước đó và mức trung bình (có tính tới mức tăng lương cơ sở) của mức thấp nhất và mức cao nhất theo Quyết định của UBND thành phố Hà Nội.

Việc này sau đó được bàn bạc tại nhiều cuộc họp, gồm họp ban giám hiệu, hội đồng sư phạm, họp giáo viên chủ nhiệm, họp ban đại diện phụ huynh học sinh và họp phụ huynh các lớp.

Bà Bình cho rằng, sở dĩ bà thống nhất với đề xuất thu chung 1 mức 15.000 đồng/tiết học bởi trong thực tiễn, quy định thu nhiều mức học phí theo Quyết định 22/2013/QĐ/UBND của UBND thành phố Hà Nội khó triển khai. Lý do chênh lệch sĩ số từng tiết học thêm, giáo viên chủ nhiệm rất khó theo dõi, tính toán mức thu, trong khi phòng học thêm được trang bị đầy đủ thiết bị dạy và học, có điều hòa.

d9c1789ba931276f7e20-177431994-7258-8351-1774320009-1774334800.webp
Cựu kế toán trường THCS Ba Đình Phạm Thị Nguyệt. Ảnh: Danh Lam

Theo bà Bình, mức thu cao nhất 26.000 đồng mỗi tiết và mức thấp nhất 6.000 đồng mỗi tiết tạo ra sự chênh lệch lớn giữa các lớp học, trong khi sĩ số các lớp gần như tương đương. Chỉ chênh nhau 1 học sinh là mức thu khác biệt, tạo ra sự bất bình đẳng đối với các nhóm lớp ít học sinh đều là học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Ví như nhóm 10 em mức thu là 13.000 đồng, nhóm 9 em mức thu tăng gấp đôi là 26.000 đồng. Đó là sự bất hợp lí đối với cả học sinh, phụ huynh và giáo viên. Sĩ số học sinh lại thay đổi từng buổi học nên khó có thể thỏa thuận được với phụ huynh học sinh.

Báo VnExpress cho biết thêm, tại cơ quan điều tra, bà Bình khai trong cuộc họp Hội đồng sư phạm đầu năm học đã phổ biến các quy định về dạy thêm của thành phố và thống nhất mức thu 15.000 đồng, có kế toán Nguyệt tham gia. Theo bà, mức trên dựa vào trung bình của tối đa và tối thiểu, làm tròn là 15.000 đồng. Việc chia lớp học thêm thành hai là dựa theo học lực của học sinh, có biên bản thỏa thuận với phụ huynh.

Trong báo cáo tài chính cuối năm, do sơ suất, kế toán không báo cáo tổng hợp cả hai hệ thống sổ sách nên trường vẫn giữ khoản này. Nhà trường sau đó đã có báo cáo về Phòng tài chính UBND quận theo quy định.

Khi kế toán Nguyệt chuyển công tác, kế toán mới nhận bàn giao sổ sách và phát hiện ra khoản tiền ngoài sổ sách, khi này còn 263 triệu đồng, song không thể làm báo cáo bổ sung. Do đó, bộ phận tài vụ tiếp tục quản lý, chi vào các công việc của trường.

Còn kế toán Nguyệt khai hiệu trưởng chỉ đạo mình và thủ quỹ Hà làm hai hệ thống sổ sách thu chi. Bà Bình chỉ đạo tách trên sổ sách chứng từ một lớp học thêm thành hai lớp để sĩ số của mỗi lớp ít hơn song tiền thu nhiều hơn.

Thủ quỹ Hà xác nhận điều này, song khai làm theo yêu cầu của kế toán Nguyệt, không biết lập hai sổ để làm gì. Việc quyết toán do kế toán và nhà trường thực hiện, thủ quỹ không biết.

Qua các lần được cơ quan tố tụng tổ chức đối chất, lời khai của 3 người không đổi.

Cơ quan điều tra lấy lời khai của 12 giáo viên chủ nhiệm và 13 giáo viên bộ môn dạy thêm, song một số thầy cô khai có chia nhóm theo năng lực học sinh, một số khai không chia, số còn lại nói không nhớ.

Sau khi khởi tố, vụ án đã được trả hồ sơ điều tra bổ sung 3 lần. Các cáo buộc được giữ nguyên.

Căn cứ các tài liệu thu thập trong hồ sơ vụ án, như lịch học, sinh hoạt đoàn hội, cơ sở vật chất, sơ đồ phòng học xác định, năm học 2013-2014, trường có tổng cộng 24 phòng học để phục vụ cho 32 lớp khối 6, 7, 8, 9.

Trong đó, buổi sáng nhà trường sử dụng toàn bộ 24 phòng cho 24 lớp chính khóa khối 6, 8 và 9. Buổi chiều sử dụng 16 phòng học cho 16 lớp chính khóa khối 6 và 7. Còn trống 8 phòng học.

Như vậy, nếu chia nhóm, tổng tiết học sẽ tăng gấp đôi lên 320 tiết/tuần và để đáp ứng đủ phải cần ít nhất 14 phòng trống/buổi chiều, việc chia nhóm là không thể thực hiện với 8 phòng trống.

Ngoài ra, Cơ quan điều tra đã thu thập được 24 đơn đăng ký tham gia dạy thêm trong trường của giáo viên, đều thể hiện không có việc chia nhóm lớp học thêm theo học lực.

Lời khai của hiệu trưởng Bình, do đó bị cơ quan điều tra xác định không phù hợp.

Tóm tắt vụ việc được báo Người Lao Động nêu:

Vụ án bắt đầu bằng việc một cựu giáo viên tố giác Hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra, nhiều cựu giáo viên khác có đơn gửi cơ quan tố tụng, cho rằng việc xử lý hình sự là "không đáng".

Trong quá trình giải quyết vụ án, cựu Hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình cũng có đơn gửi người/cơ quan tiến hành tố tụng, kiến nghị áp dụng nguyên tắc suy đoán vô tội với mình.

Theo cựu hiệu trưởng, phía điều tra không thu thập được danh sách học sinh học thêm, hồ sơ thanh tra liên quan đến kết luận thanh tra mà nhà trường cung cấp, không thực hiện đối chất làm rõ sự thật vụ án; Không xác định được giáo viên dạy bộ môn; Không lấy đủ lời khai toàn bộ giáo viên dạy thêm; Không lấy đủ lời khai của 784 phụ huynh có con học thêm; không tính hưởng lợi của từng giáo viên, nhân viên lao công, bảo vệ nếu có; số liệu cáo trạng không chính xác…

Dù cơ quan điều tra đã đăng báo liên tiếp để tìm bị hại nhưng không có bất kỳ ý kiến, khiếu nại nào của phụ huynh học sinh liên quan đến việc thu tiền dạy thêm và việc giáo viên không chia nhóm lớp.

Thông tin của báo VnExpress, Cơ quan điều tra gửi giấy mời phụ huynh song phần lớn không đến làm việc. Những người đến lấy lời khai cho hay không đề xuất, hoặc không nhớ rõ việc chia lớp theo năng lực để dạy thêm. Phụ huynh có viết biên bản thỏa thuận mức thu tiền học, nhưng theo hướng dẫn của trường. Họ không đề nghị gì về việc thu sai quy định hay xử lý các cá nhân vi phạm.

Tháng 3/2024, Ban phụ huynh năm học 2013-2014 có đơn gửi cơ quan tố tụng, trình bày mức thu đã được trường họp bàn với phụ huynh từ đầu năm học. Phụ huynh căn cứ mức thu tối đa của thành phố 26.000 đồng/tiết và mức tối thiểu 6.000 đồng để đề xuất mức 15-18.000 đồng. Theo nguyện vọng phụ huynh, học phí được trường chốt 15.000 đồng là phù hợp tình hình thực tế và không quá thấp so với các trường xung quanh.

Cho rằng 10 năm đã qua, con cái đã trưởng thành và không phụ huynh nào thắc mắc về sự việc, Ban phụ huynh kiến nghị cơ quan điều tra, cơ quan tố tụng xem xét việc cô Bình là người có năng lực tâm huyết, vì học sinh.

 

Mai Anh (t/h)