Đột quỵ không phải lúc nào cũng khởi phát bằng tình trạng méo miệng hay liệt nửa người. Trong nhiều trường hợp, cơ thể đã phát đi những tín hiệu cảnh báo từ rất sớm nhưng chỉ thoáng qua rồi biến mất, khiến không ít người chủ quan và đánh mất cơ hội điều trị trong "thời gian vàng".
Nhiều trường hợp bỏ lỡ dấu hiệu cảnh báo sớm
Các bác sĩ chuyên khoa thần kinh cho biết, không ít bệnh nhân nhập viện vì đột quỵ từng xuất hiện những biểu hiện bất thường trước đó vài giờ, vài ngày hoặc thậm chí vài tuần. Tuy nhiên, do các triệu chứng diễn ra trong thời gian ngắn rồi tự hết nên người bệnh thường cho rằng đó chỉ là hiện tượng mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc dấu hiệu của tuổi tác.
Thực tế lâm sàng ghi nhận nhiều bệnh nhân vẫn tỉnh táo, đi lại bình thường khi đến bệnh viện nhưng kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy đã xuất hiện tổn thương não do nhồi máu hoặc thiếu máu cục bộ.
Theo các chuyên gia, việc nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường có ý nghĩa rất quan trọng trong phòng ngừa đột quỵ và giảm nguy cơ để lại di chứng nặng nề.
6 dấu hiệu cảnh báo đột quỵ có thể chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn
1. Thị lực giảm hoặc nhìn mờ đột ngột
Một trong những biểu hiện dễ bị bỏ qua là hiện tượng mắt nhìn mờ bất ngờ, cảm giác như có màn sương che trước mắt hoặc mất một phần tầm nhìn. Tình trạng này có thể xảy ra ở một hoặc cả hai mắt, kéo dài vài phút rồi tự hồi phục.
Nhiều người thường nhầm lẫn với tình trạng mỏi mắt, lão hóa thị lực hoặc làm việc trước màn hình quá lâu. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu cho thấy lưu lượng máu đến mắt và não đang bị ảnh hưởng.
2. Đột nhiên khó diễn đạt lời nói
Không phải lúc nào đột quỵ cũng khiến người bệnh nói ngọng rõ rệt. Một số trường hợp chỉ gặp tình trạng đang nói bình thường nhưng bất ngờ không nhớ được từ muốn diễn đạt hoặc phải mất nhiều thời gian mới có thể nói hết một câu đơn giản.
Nếu hiện tượng này xảy ra đột ngột, đặc biệt kèm theo cảm giác lú lẫn hoặc khó hiểu lời người khác nói, người bệnh cần được kiểm tra sớm vì có thể liên quan đến tình trạng thiếu máu não thoáng qua.
3. Chóng mặt kèm mất thăng bằng
Chóng mặt là triệu chứng phổ biến và không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu cơn chóng mặt xuất hiện bất ngờ, kèm theo cảm giác loạng choạng, đi đứng không vững hoặc mất khả năng giữ thăng bằng thì không nên chủ quan.
Các bác sĩ cho biết đây có thể là biểu hiện của việc giảm lưu lượng máu đến vùng tiểu não hoặc thân não – những khu vực đóng vai trò kiểm soát vận động và giữ cân bằng cơ thể.
4. Tê hoặc yếu một bên mặt
Một số người xuất hiện cảm giác tê vùng má, môi hoặc khóe miệng trong vài phút rồi tự hết nên cho rằng mình bị chèn ép dây thần kinh hoặc nằm ngủ sai tư thế.
Tuy nhiên, nếu triệu chứng chỉ xảy ra ở một bên mặt hoặc đi kèm với tình trạng tay chân cùng bên hoạt động kém linh hoạt, thường xuyên đánh rơi đồ vật hoặc cầm nắm yếu hơn bình thường thì cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được đánh giá.
5. Đau đầu dữ dội bất thường
Không phải cơn đau đầu nào cũng là dấu hiệu của đột quỵ. Tuy nhiên, nếu xuất hiện cơn đau đầu đột ngột, dữ dội, mức độ nghiêm trọng hơn hẳn những lần trước và kèm theo buồn nôn, nôn, lú lẫn hoặc giảm ý thức thì cần được cấp cứu ngay.
Đây có thể là biểu hiện của tổn thương mạch máu não hoặc một số dạng đột quỵ nguy hiểm cần được can thiệp khẩn cấp.
6. Tay hoặc chân yếu đi rồi nhanh chóng hồi phục
Đây được xem là một trong những dấu hiệu cảnh báo quan trọng nhất nhưng cũng dễ bị bỏ qua.
Người bệnh có thể bất ngờ cảm thấy một cánh tay hoặc một chân yếu hơn bình thường, khó cử động hoặc cầm nắm đồ vật không chắc. Sau vài phút hoặc vài chục phút, triệu chứng biến mất hoàn toàn nên nhiều người nghĩ mình chỉ bị mỏi cơ hoặc chèn ép dây thần kinh.
Trong y khoa, hiện tượng này có thể là cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) – được xem là "hồi chuông cảnh báo" trước khi xảy ra đột quỵ thực sự. Nghiên cứu cho thấy một tỷ lệ đáng kể người từng bị TIA có nguy cơ xuất hiện đột quỵ trong những ngày hoặc vài tháng tiếp theo nếu không được điều trị.
Không nên chủ quan khi triệu chứng tự biến mất
Điểm đáng lưu ý là hầu hết các dấu hiệu kể trên đều có thể chỉ kéo dài trong thời gian ngắn rồi biến mất hoàn toàn. Chính điều này khiến nhiều người lầm tưởng sức khỏe đã trở lại bình thường và bỏ qua việc thăm khám.
Theo các chuyên gia, bất kỳ biểu hiện bất thường nào liên quan đến lời nói, thị lực, vận động hoặc cảm giác ở một bên cơ thể đều cần được đánh giá bởi bác sĩ, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, rung nhĩ, hút thuốc lá hoặc tiền sử bệnh tim mạch.
Việc phát hiện sớm và xử trí kịp thời không chỉ giúp giảm nguy cơ tử vong mà còn hạn chế đáng kể các di chứng như liệt, rối loạn ngôn ngữ hay suy giảm nhận thức sau đột quỵ.
Bên cạnh đó, mỗi người nên duy trì lối sống lành mạnh bằng cách kiểm soát huyết áp, đường huyết và cholesterol, tăng cường vận động, hạn chế thuốc lá, rượu bia và khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự điều trị bằng các biện pháp dân gian hoặc trì hoãn việc đến bệnh viện khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ. Đối với đột quỵ, mỗi phút trôi qua đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hồi phục và chất lượng cuộc sống của người bệnh sau này.
