UBND TP Hà Nội đang xây dựng dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố quy định một số chính sách đặc thù thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững giai đoạn 2027-2030. Hồ sơ dự thảo cho thấy chính sách hướng tới việc tiếp tục hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, thoát cận nghèo và các nhóm yếu thế, đồng thời phòng ngừa nguy cơ tái nghèo.
Dự kiến 14.500 người được hỗ trợ
Theo dự thảo Tờ trình, nguồn lực dự kiến dành để hỗ trợ khoảng 14.500 đối tượng, trong đó có 3.625 người sinh sống tại khu vực thành thị và 10.875 người tại khu vực nông thôn.
Thời gian thực hiện dự kiến từ ngày 1/1/2027 đến hết ngày 31/12/2030 hoặc đến khi người hưởng không còn đáp ứng đủ điều kiện. Tổng kinh phí dự kiến cho giai đoạn này là 2.175.000 triệu đồng, tương đương 2.175 tỷ đồng.
Kinh phí thực hiện được đề xuất bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo phân cấp hiện hành và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Việc bố trí kinh phí sẽ căn cứ số lượng đối tượng thực tế, mức hỗ trợ và khả năng cân đối ngân sách của Thành phố.
Đề xuất hỗ trợ đến 3,5 triệu đồng/người/tháng
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là chính sách hỗ trợ hàng tháng cho một số nhóm có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Đối tượng gồm trẻ em dưới 15 tuổi; người cao tuổi cô đơn; người khuyết tật đặc biệt nặng và người mắc bệnh hiểm nghèo. Những người này phải thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo hoặc hộ thoát cận nghèo và đáp ứng thêm các điều kiện về thành viên trong độ tuổi lao động của hộ.
Mức hỗ trợ được đề xuất tương đương chuẩn nghèo đa chiều của Hà Nội giai đoạn 2027-2030, gồm 3 triệu đồng/người/tháng tại khu vực nông thôn và 3,5 triệu đồng/người/tháng tại khu vực thành thị. Chính sách dự kiến triển khai từ đầu năm 2027 đến hết năm 2030 hoặc đến khi người hưởng không còn đủ điều kiện.
Dự thảo Nghị quyết quy định đối tượng hưởng chính sách phải đăng ký thường trú tại Hà Nội. Danh sách người mắc bệnh hiểm nghèo được nêu gồm người nhiễm HIV/AIDS, ung thư, suy thận mạn phải chạy thận nhân tạo, xơ gan giai đoạn mất bù, suy tim độ 4 và các bệnh hiểm nghèo khác theo quy định của cơ quan y tế.
Hỗ trợ BHYT và 150.000 đồng/tháng chi phí học tập
Bên cạnh khoản hỗ trợ hàng tháng, Hà Nội còn đề xuất hỗ trợ bảo hiểm y tế cho các nhóm thuộc diện chính sách nhằm duy trì khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và phòng ngừa nguy cơ tái nghèo.
Đối với lĩnh vực giáo dục, mức hỗ trợ chi phí học tập được đề xuất là 150.000 đồng/học sinh/tháng cho học sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo sau khi được công nhận thoát nghèo, thoát cận nghèo.
Thời gian hỗ trợ theo thời gian học thực tế nhưng không quá 9 tháng trong một năm học và tối đa 3 năm học kể từ khi có quyết định công nhận thoát nghèo, thoát cận nghèo.
Theo báo cáo đánh giá tác động, việc mở rộng hỗ trợ giáo dục được kỳ vọng giúp giảm chi phí học tập, tránh khoảng trống chính sách khi hộ gia đình vừa thoát nghèo và hạn chế nguy cơ học sinh phải nghỉ học vì khó khăn kinh tế.
Hà Nội không còn hộ nghèo từ cuối năm 2024
Hồ sơ xây dựng chính sách cũng nhìn lại kết quả thực hiện Nghị quyết số 17/2021/NQ-HĐND trong giai đoạn 2022-2025.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, hơn 38.000 lượt người đã được trợ cấp hàng tháng với số tiền trên 634,2 tỷ đồng; khoảng 125.000 lượt đối tượng được hỗ trợ BHYT sau khi thoát nghèo, thoát cận nghèo và 11.591 lượt người được hỗ trợ học phí, chi phí học tập.
Một báo cáo đánh giá khác cho biết tổng cộng 175.566 lượt đối tượng đã được hỗ trợ trong giai đoạn 2022-2025, với tổng kinh phí hơn 826,8 tỷ đồng.
Đến tháng 12/2024, Hà Nội không còn hộ nghèo, hoàn thành mục tiêu sớm một năm so với kế hoạch. Cuối năm 2025, Thành phố tiếp tục duy trì không còn hộ nghèo; số hộ cận nghèo còn 7.565 hộ, tương đương 0,31% tổng số hộ dân. Có 40/126 xã, phường không còn cả hộ nghèo và hộ cận nghèo.
Nâng chuẩn nghèo có thể làm tăng số hộ nghèo, cận nghèo
Theo báo cáo đánh giá thực trạng, chuẩn thu nhập áp dụng cho giai đoạn 2027-2030 được nâng lên đáng kể so với giai đoạn trước, với mức tăng tương ứng 46,67% ở khu vực nông thôn và 40% ở khu vực đô thị.
Cơ quan xây dựng chính sách đánh giá việc nâng chuẩn phù hợp với mức phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu nâng cao mức sống của người dân, song có thể khiến số hộ nghèo, cận nghèo và tái nghèo tăng về mặt cơ học. Đây cũng là một trong những lý do Hà Nội đề xuất tiếp tục chính sách giảm nghèo đặc thù trong giai đoạn mới.
UBND TP Hà Nội cho rằng với vị thế đô thị đặc biệt, Thành phố cần có chính sách an sinh xã hội ở mức cao hơn chuẩn quốc gia, đồng thời bảo đảm tính liên tục trong hỗ trợ các nhóm yếu thế kể từ ngày 1/1/2027.
Các mức hỗ trợ và tổng kinh phí nêu trên hiện mới nằm trong hồ sơ dự thảo, chưa phải chính sách chính thức. Nội dung có thể tiếp tục được điều chỉnh trước khi trình và được HĐND TP Hà Nội xem xét, thông qua.
