Thủ tục đăng ký tham gia BHXH bắt buộc cho chủ hộ kinh doanh như thế nào?
Theo Thư viện Pháp luật, căn cứ Công văn 351/BHXH-QLT năm 2025 và Điều 28 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 thủ tục đăng ký tham gia BHXH bắt buộc cho chủ hộ kinh doanh gồm 3 bước: (1) Chuẩn bị hồ sơ, (2) Nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH trong vòng 30 ngày kể từ khi thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, (3) Cơ quan BHXH giải quyết hồ sơ đăng ký trong 05 ngày làm việc. Toàn bộ quy trình mất khoảng 35 ngày.
Sau khi hoàn tất hồ sơ, chủ hộ kinh doanh có thể lựa chọn nộp theo một trong ba cách dưới đây:
- Trực tiếp: Tại BHXH tỉnh/thành phố hoặc Trung tâm Phục vụ Hành chính công.
- Trực tuyến: Qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Cổng BHXH điện tử (yêu cầu có chữ ký số để xác nhận hồ sơ theo phương thức này)
- Gửi qua bưu điện: Theo địa chỉ của cơ quan BHXH cơ sở trực thuộc BHXH tỉnh/thành phố.
Lưu ý: Từ 12/5/2025, cả nước chỉ còn 34 cơ quan BHXH khu vực sau khi sáp nhập cấp huyện. Vì vậy, cần tra cứu đúng địa chỉ cơ quan BHXH nơi cư trú để nộp hồ sơ.
Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm cấp sổ BHXH; trường hợp không cấp sổ BHXH thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Chủ hộ kinh doanh có thể đóng BHXH theo quý, 6 tháng không?
Có. Căn cứ khoản 4 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chủ hộ kinh doanh đóng BHXH có thể đóng theo phương thức hằng tháng hoặc 03 tháng hoặc 06 tháng một lần và đóng trực tiếp cho cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc đóng qua hộ kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.
Thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.
Lưu ý: Căn cứ Công văn 351/BHXH-QLT năm 2025 trường hợp đóng thông qua đơn vị mà đơn vị đó đang tham gia BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ - BNN cho NLĐ khác, thì áp dụng phương thức đóng hằng tháng cùng với đơn vị.
Đóng BHXH bắt buộc, chủ hộ kinh doanh được hưởng những quyền lợi gì?
Căn cứ Điều 4 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chủ hộ kinh doanh tham gia BHXH bắt buộc sẽ được hưởng 5 quyền lợi chính: Chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí, và tử tuất. Đồng thời có thêm nhiều quyền lợi dài hạn như được cấp thẻ BHYT khi hưởng lương hưu, điều chỉnh lương hưu theo chính sách, bảo lưu thời gian đóng và linh hoạt lựa chọn nhận BHXH một lần nếu cần.
Đóng BHXH bắt buộc, chủ hộ kinh doanh có được cấp thẻ BHYT miễn phí không?
2 trường hợp: (1) Trong thời gian đang đóng BHXH thì không được cấp thẻ BHYT miễn phí mà phải tự tham gia BHYT với mức đóng 4,5% lương làm căn cứ đóng BHXH, (2) Khi đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ được cấp thẻ BHYT miễn phí với mức hưởng 95% chi phí khám chữa bệnh căn cứ khoản 2 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008 được sửa đổi bởi khoản 10 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024.
Hộ kinh doanh có thuê nhân viên có phải đóng BHXH cho nhân viên không?
2 trường hợp. Căn cứ khoản 3 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, hộ kinh doanh có thuê nhân viên (1) Không phải đóng BHXH cho nhân viên nếu làm việc không theo hợp đồng lao động hoặc theo hợp đồng lao động dưới 1 tháng, (2) Phải đóng BHXH cho nhân viên nếu làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên.
Chủ hộ kinh doanh có trách nhiệm đăng ký, kê khai và nộp BHXH bắt buộc đầy đủ cho người lao động, nếu không sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 75.000.000 đồng tùy theo tính chất và mức độ vi phạm nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 39 Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Bên cạnh đó, căn cứ Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Điều 4 Nghị định 58/2020/NĐ-CP chủ hộ kinh doanh đóng BHXH bắt buộc cho nhân viên bằng 17,5% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bao gồm Quỹ hưu trí và tử tuất 14%; Quỹ ốm đau - thai sản 3%, Quỹ TNLĐ - BNN 0,5%. Ngoài ra còn phải tham gia BHYT 3%, bảo hiểm thất nghiệp 1%.
Chủ hộ kinh doanh đóng BHXH bắt buộc bao nhiêu năm thì được hưởng lương hưu?
Căn cứ Điều 64 và Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 hủ hộ kinh doanh cần đóng BHXH tối thiểu 15 năm hoặc 20 năm nếu nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động và đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định thì mới được hưởng lương hưu hàng tháng.
Do chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai chỉ mới thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 01/7/2025, nên theo Nghị quyết 78/2025/UBTVQH15, thời gian đã tham gia BHXH trước thời điểm này được phép cộng dồn để làm căn cứ hưởng lương hưu.
