Longyearbyen nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ và những quy định sinh hoạt đặc biệt. Trong đó, quy định không tiếp nhận thi hài để chôn cất tại nghĩa trang địa phương khiến nơi đây được gắn với biệt danh kỳ lạ: “thị trấn cấm chết”.
Longyearbyen là một trong những khu dân cư nằm gần Bắc Cực nhất thế giới, cách điểm cực Bắc khoảng 1.300 km. Thị trấn có khoảng 2.500 cư dân đến từ nhiều quốc gia, sinh sống giữa môi trường tự nhiên khắc nghiệt với mùa đông dài và nhiệt độ có thể xuống rất thấp.
Điều khiến Longyearbyen trở nên đặc biệt không chỉ là cảnh quan băng tuyết mà còn là quy định hạn chế chôn cất thi hài tại địa phương. Trên thực tế, nơi đây không cấm con người qua đời, mà nghĩa trang cũ đã ngừng tiếp nhận người chết từ năm 1950 do điều kiện đất đai đặc thù.
Nguyên nhân chính là lớp đất đóng băng vĩnh cửu, hay còn gọi là permafrost, nằm bên dưới phần lớn khu vực. Nhiệt độ thấp khiến quá trình phân hủy tự nhiên diễn ra rất chậm, làm cho việc chôn cất lâu dài trở nên khó khăn.
Vì vậy, những người mắc bệnh nặng hoặc có sức khỏe suy yếu thường được khuyến nghị chuyển đến đất liền Na Uy để tiếp tục điều trị và chăm sóc khi cần thiết. Nếu có người qua đời tại Longyearbyen, việc xử lý thi hài và mai táng phải được thực hiện theo các quy định hiện hành.
Chính đặc điểm này khiến Longyearbyen thường được nhắc đến như một trong những nơi có quy định liên quan đến sinh tử khác thường nhất thế giới.
Lớp đất đóng băng vĩnh cửu đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành môi trường sống tại Longyearbyen, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức về bảo quản thi hài và an toàn sinh học.
Trong điều kiện nhiệt độ thấp, các thi hài được chôn cất từ nhiều thập kỷ trước có thể được bảo tồn tốt hơn so với môi trường ấm. Quá trình phân hủy bị hạn chế khiến những dấu tích của người đã khuất tồn tại lâu dài dưới lòng đất.
Một trong những mối quan tâm được giới khoa học đề cập là khả năng các vi sinh vật tồn tại trong lớp băng vĩnh cửu được giải phóng khi băng tan. Tuy nhiên, nguy cơ phát sinh dịch bệnh không đồng nghĩa với việc mọi virus cổ đại đều có thể sống sót và gây bệnh cho con người sau hàng chục năm hoặc hàng thế kỷ.
Biến đổi khí hậu đang khiến nhiều khu vực Bắc Cực ấm lên nhanh chóng, làm gia tăng nguy cơ tan băng vĩnh cửu.
Vì vậy, việc quản lý nghĩa trang và theo dõi những thay đổi của môi trường băng giá là vấn đề quan trọng đối với Longyearbyen cũng như nhiều cộng đồng sinh sống tại Bắc Cực.
Một công trình nổi tiếng khác tại Longyearbyen là Hầm chứa hạt giống toàn cầu Svalbard, thường được gọi là “Hầm Ngày tận thế”. Công trình nằm sâu trong núi đá, được xây dựng nhằm bảo quản các mẫu hạt giống nông nghiệp từ nhiều quốc gia, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và an ninh lương thực toàn cầu.
Môi trường lạnh tự nhiên của khu vực hỗ trợ việc bảo quản hạt giống trong thời gian dài. Trong trường hợp các ngân hàng gen trên thế giới bị ảnh hưởng bởi chiến tranh, thiên tai hoặc những biến cố nghiêm trọng khác, nguồn hạt giống dự phòng tại đây có thể giúp phục hồi các giống cây trồng quan trọng.
Hầm chứa hạt giống không phải nơi lưu giữ mọi loại hạt giống trên Trái đất, mà là một kho dự phòng quốc tế nhằm bổ sung và bảo vệ nguồn tài nguyên di truyền thực vật.
Điều đặc biệt là chính môi trường băng giá từng gây khó khăn cho việc chôn cất người chết lại góp phần tạo điều kiện cho hoạt động bảo tồn hạt giống.
