Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc và phạm vi nhiệm vụ của chính quyền cấp xã tăng đáng kể; nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc thẩm quyền cấp huyện nay được phân cấp, ủy quyền cho cấp xã thực hiện.
Trong quá trình triển khai, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ở cơ sở luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động, tích cực làm việc, kể cả ngoài giờ hành chính, ban đêm, ngày nghỉ, nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Tuy nhiên, các chế độ, chính sách tiền lương và phụ cấp hiện nay vẫn được áp dụng theo mức của xã trước khi sáp nhập, chưa tương xứng với khối lượng và tính chất công việc thực tế.
Đề nghị Bộ Nội vụ xem xét, điều chỉnh tăng mức phụ cấp và sớm ban hành chính sách cải cách tiền lương, tiền thưởng mới, bảo đảm phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và khối lượng công việc của chính quyền cấp xã sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, nhằm kịp thời động viên, khuyến khích đội ngũ cán bộ, công chức, người lao động yên tâm công tác, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở”.
Bộ Nội vụ trả lời như sau:
Thực hiện nhiệm vụ Bộ Chính trị giao tại Kết luận 174-KL/TW năm 2025, Kết luận 186-KL/TW năm 2025 và Kết luận 206-KL/TW ngày 10/11/2025, Bộ Nội vụ đang phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất chính sách tiền lương và điều chỉnh một số chế độ phụ cấp liên quan đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, người lao động sau sắp xếp tổ chức bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp;
Đồng thời, để cải thiện đời sống của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, Bộ Nội vụ phối hợp với Bộ Tài chính và các Bộ, cơ quan liên quan tiếp tục báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định tăng mức lương cơ sở trong năm 2026, bảo đảm phù hợp với chỉ số giá tiêu dùng, mức tăng trưởng kinh tế và khả năng của ngân sách nhà nước.
Hiện nay, mức lương cơ sở dùng để làm gì?
Căn cứ khoản 1 Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy đinh như sau:
Mức lương cơ sở
1. Mức lương cơ sở dùng làm căn cứ:
a) Tính mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác theo quy định của pháp luật đối với các đối tượng quy định tại Điều 2 Nghị định này;
b) Tính mức hoạt động phí, sinh hoạt phí theo quy định của pháp luật;
c) Tính các khoản trích và các chế độ được hưởng theo mức lương cơ sở.
- Mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác theo quy định của pháp luật đối với các đối tượng quy định tại Điều 2 Nghị định 73/2024/NĐ-CP;
- Mức hoạt động phí, sinh hoạt phí theo quy định của pháp luật;
Theo đó, mức lương cơ sở dùng để làm căn cứ tính:
- Các khoản trích và các chế độ được hưởng theo mức lương cơ sở.
Khi nào trình trung ương xem xét bỏ lương cơ sở?
Tại Kết luận 83-KL/TW năm 2024 có nêu rõ việc triển khai thực hiện cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 đối với cán bộ, công chức viên chức và lực lượng vũ trang có nhiều khó khăn, vướng mắc, bất cập nên cần rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng, thấu đáo, toàn diện; đồng thời, phải sửa đổi, bổ sung rất nhiều các quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước để trình Trung ương xem xét, điều chỉnh một số nội dung của Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 cho phù hợp với tình hình thực tiễn.
Bộ Chính trị yêu cầu Ban Kinh tế Trung ương chủ trì sơ kết việc thực hiện Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, trong đó phối hợp với Ban cán sự đảng Bộ Nội vụ và các ban, bộ, ngành có liên quan nghiên cứu đánh giá sự phù hợp, tính khả thi và đề xuất việc thực hiện 5 bảng lương và 9 chế độ phụ cấp mới của khu vực công cho phù hợp để trình Trung ương xem xét sau năm 2026 khi Bộ Chính trị ban hành và triển khai thực hiện hệ thống Danh mục vị trí việc làm trong hệ thống chính trị (tiểu mục 5.2 Mục 5 Kết luận 83-KL/TW năm 2024)
Một trong những yếu tố để cải cách tiền lương, xây dựng 05 bảng lương mới theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 là sẽ bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương, xây dựng mức lương cơ bản bằng số tiền cụ thể trong bảng lương mới.
Căn cứ theo tiểu mục 3 Mục II Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, cơ cấu tiền lương mới khi cải cách tiền lương gồm có lương cơ bản (chiếm khoảng 70% tổng quỹ lương) và các khoản phụ cấp (chiếm khoảng 30% tổng quỹ lương). Bên cạnh đó, bổ sung tiền thưởng (quỹ tiền thưởng bằng khoảng 10% tổng quỹ tiền lương của năm, không bao gồm phụ cấp).
Việc mức lương cơ sở áp dụng đến năm 2026 hiện mới chỉ dừng ở chủ trương của Bộ Chính trị, cần xem xét thêm nhiều yếu tố về tính khả thi, về sự phù hợp hoặc sau khi thực hiện hệ thống Danh mục vị trí việc làm trong hệ thống chính trị thì mới thực hiện được.
Nếu tình hình phù hợp và không có gì thay đổi thì sau năm 2026 sẽ trình Trung ương xem xét đề xuất việc bãi bỏ lương cơ sở, thực hiện 5 bảng lương và 9 chế độ phụ cấp mới của khu vực công cho phù hợp.
