Lòng lợn từ lâu đã trở thành món ăn được nhiều người Việt yêu thích, thường xuất hiện trong các món luộc, xào, nướng hoặc kho. Trong đó, lòng già có kết cấu dai giòn, vị béo đặc trưng nên được không ít người lựa chọn. Dù vậy, xét về thành phần dinh dưỡng, đây không phải thực phẩm phù hợp để ăn thường xuyên với số lượng lớn.
Theo thông tin được tờ The Paper đăng tải, lòng già là phần ruột già thuộc hệ tiêu hóa của lợn. So với một số loại nội tạng như gan và tim, vốn cung cấp protein, sắt cùng nhiều vitamin, lòng già không có lợi thế nổi bật về dinh dưỡng nhưng lại chứa lượng chất béo, cholesterol và purin đáng kể.
Chứa chất béo cao gấp 2,4 lần thịt nạc, cholesterol vượt cả thịt mỡ
Dữ liệu từ Bảng thành phần thực phẩm Trung Quốc được The Paper dẫn lại cho thấy, trong 100g lòng già lợn có khoảng 18,7g chất béo, tương đương gần 20% khối lượng thực phẩm. Trong khi đó, 100g thịt lợn nạc chứa khoảng 7,8g chất béo. Như vậy, hàm lượng chất béo trong lòng già cao gấp khoảng 2,4 lần thịt nạc và gần gấp đôi mức 9,8g/100g được ghi nhận đối với óc lợn trong một bảng số liệu khác.
Không chỉ vậy, lòng già còn chứa khoảng 137mg cholesterol trong mỗi 100g, cao hơn mức 64mg của thịt nạc và 109mg của thịt mỡ theo bộ dữ liệu được bài báo sử dụng. Đây là điểm đáng chú ý bởi nhiều người thường chỉ e ngại thịt mỡ mà ít quan tâm đến lượng cholesterol có trong các món nội tạng.
Việc tiêu thụ thường xuyên thực phẩm giàu chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL trong máu, từ đó ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, nguy cơ còn phụ thuộc vào tổng thể chế độ ăn, lượng thực phẩm tiêu thụ, cách chế biến và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Một thành phần khác cần lưu ý trong lòng già là purin. Theo số liệu được The Paper dẫn lại, 100g lòng già chứa khoảng 296mg purin, cao hơn mức ghi nhận ở gan lợn (275mg), phổi lợn (272mg), dạ dày lợn (252mg) và thận lợn (239mg).
Khi vào cơ thể, purin được chuyển hóa thành axit uric. Với những người có nồng độ axit uric máu cao hoặc mắc bệnh gout, việc ăn nhiều thực phẩm giàu purin có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các cơn gout. Đặc biệt, thói quen ăn lòng già cùng bia rượu hoặc nhiều món giàu purin khác càng cần được hạn chế.
Bên cạnh thành phần dinh dưỡng, lòng già cũng đòi hỏi quy trình sơ chế cẩn thận. Đây là bộ phận thuộc đường tiêu hóa, có nhiều nếp gấp nên có thể lưu lại chất bẩn và vi sinh vật gây bệnh nếu không được làm sạch đúng cách. Việc ăn lòng chưa chín kỹ làm tăng nguy cơ mắc bệnh truyền qua thực phẩm.
Ăn lòng già thế nào để hạn chế nguy cơ đối với sức khỏe?
Theo khuyến nghị được The Paper dẫn từ hướng dẫn dinh dưỡng Trung Quốc năm 2022, người dân nên ăn nội tạng ở mức vừa phải, khoảng 2–3 lần mỗi tháng. Riêng lòng già, bài báo khuyến nghị hạn chế hơn, khoảng 2–3 tuần ăn một lần, mỗi lần không quá 50g. Đây là mức tham khảo từ nguồn được dẫn, không phải giới hạn bắt buộc áp dụng cho tất cả mọi người.
Khi chế biến, cần chọn lòng có nguồn gốc rõ ràng, được bảo quản hợp vệ sinh. Lòng già nên được làm sạch kỹ, loại bỏ phần mỡ trắng bám bên trong và nấu chín hoàn toàn trước khi sử dụng. Các bước rửa bằng muối, bột mì hoặc chần sơ có thể hỗ trợ làm sạch, khử mùi nhưng không thay thế việc nấu chín để bảo đảm an toàn thực phẩm.
Do bản thân lòng già đã chứa nhiều chất béo, nên hạn chế các cách chế biến sử dụng quá nhiều dầu mỡ như chiên ngập dầu hoặc xào với lượng lớn mỡ động vật. Thay vào đó, có thể ưu tiên luộc, hấp hoặc hầm, đồng thời giảm lượng muối và gia vị mặn trong quá trình nấu.
Khi ăn lòng già, nên kết hợp cùng rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và những thực phẩm giàu chất xơ để cân đối bữa ăn. Tuy nhiên, việc ăn thêm rau không thể loại bỏ cholesterol hoặc chất béo đã hấp thu từ lòng.
Đặc biệt, người mắc rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, gout hoặc tăng axit uric máu cần thận trọng hơn khi sử dụng món ăn này. Tùy tình trạng bệnh và chế độ điều trị, bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng có thể khuyến nghị hạn chế đáng kể các loại nội tạng giàu chất béo và purin.
Lòng già lợn không phải thực phẩm bắt buộc phải loại bỏ hoàn toàn khỏi thực đơn của người khỏe mạnh. Tuy nhiên, với hàm lượng chất béo, cholesterol và purin tương đối cao, món ăn này nên được sử dụng có chừng mực, thay vì trở thành lựa chọn thường xuyên chỉ vì hương vị hấp dẫn.
