Thay vì dồn toàn bộ tài chính để mua nhà, nhiều gia đình trung lưu tại Trung Quốc đang chuyển sang thuê nhà dài hạn, coi đây là cách tối ưu chi phí và cải thiện chất lượng sống.
Zhang Jining là một trong những người lựa chọn hướng đi này. Sau khi cân nhắc việc mua nhà tại Bắc Kinh với ngân sách khoảng 4 triệu tệ (tương đương khoảng 14 tỷ đồng), cô nhận ra số tiền đó chỉ đủ để sở hữu một căn hộ 60 m2, hai phòng ngủ và cách nơi làm việc khoảng 30 phút di chuyển. Không gian sống bị đánh giá là chật chội, trong khi áp lực tài chính lại kéo dài.
Thay vì vay nợ dài hạn, Zhang quyết định dùng gần như toàn bộ khoản tiết kiệm trong 6 năm để thanh toán tiền thuê nhà trong vòng 10 năm. Cô cùng gia đình chuyển sang thuê căn hộ ba phòng ngủ rộng 80 m2 tại khu tập thể của trường đại học nơi cô làm việc. Giá thuê thị trường khoảng 12.000 tệ mỗi tháng (tương đương khoảng 42 triệu đồng), nhưng khi thanh toán một lần, chi phí giảm còn 8.000 tệ mỗi tháng (tương đương khoảng 28 triệu đồng), tương đương gần một triệu tệ cho 10 năm (khoảng 3,5 tỷ đồng).
Để hạn chế rủi ro, hợp đồng thuê được bổ sung điều khoản bồi thường cao nhằm tránh việc chủ nhà chấm dứt hợp đồng trước hạn.
Tại Thượng Hải, Ding Yuyuan cũng chọn cách “giữ nhà nhỏ, thuê nhà lớn”. Năm 2020, vợ chồng cô mua một căn hộ cũ 36 m2 với giá 3 triệu tệ (khoảng 10,5 tỷ đồng). Khi gia đình chuẩn bị có thêm thành viên, nhu cầu về không gian sống rộng rãi trở nên cấp thiết.
Trong bối cảnh giá nhà tăng cao, họ quyết định cho thuê căn hộ cũ với giá 5.000 tệ mỗi tháng (khoảng 17,5 triệu đồng), sau đó bù thêm 2.000 tệ (khoảng 7 triệu đồng) để thuê một căn hộ lớn hơn, điều kiện tốt hơn mà không cần vay thêm tiền. Theo Ding, phương án này giúp gia đình linh hoạt hơn về tài chính và không bị ràng buộc bởi biến động của thị trường bất động sản.
Tại Vô Tích, Shi Qi bán hai căn nhà vào năm 2024 khi nhận thấy thị trường giảm. Sau đó, cô chuyển sang thuê một căn biệt thự liền kề rộng 127 m2 với giá 3.500 tệ mỗi tháng (tương đương khoảng 12 triệu đồng).
Theo tính toán của Shi, một căn biệt thự tương tự có giá khoảng 2,8 triệu tệ (khoảng 9,8 tỷ đồng), trong khi chi phí thuê trong 40 năm vẫn chưa tới 2 triệu tệ (khoảng 7 tỷ đồng). Không gian sống rộng rãi, nhiều ánh sáng tự nhiên và tiện nghi hơn giúp gia đình cải thiện chất lượng cuộc sống, đồng thời giảm áp lực tài chính.
Theo một môi giới bất động sản tại Bắc Kinh, từ năm 2023, giá nhà tại khu Vọng Kinh đã giảm 40% đến 50%, trong khi giá thuê chỉ giảm khoảng 20%. Điều này khiến nhiều người có thu nhập từ 30.000 đến 50.000 tệ mỗi tháng (tương đương khoảng 105 triệu đến 175 triệu đồng) lựa chọn không mua nhà mới hoặc bán nhà nhỏ để chuyển sang thuê không gian sống lớn hơn.
Một số trường hợp được ghi nhận đã bán căn hộ hai phòng ngủ với giá 5 triệu tệ (khoảng 17,5 tỷ đồng), sau đó thuê căn hộ ba phòng ngủ trong cùng khu với giá 12.000 tệ mỗi tháng (khoảng 42 triệu đồng), thay vì mua căn mới có giá lên tới 8 triệu tệ (khoảng 28 tỷ đồng). Phần tiền còn lại được dùng để đầu tư và chi tiêu sinh hoạt.
Các chuyên gia nhận định xu hướng “thuê nhà để nâng cao chất lượng sống” đang phổ biến trong nhóm trung lưu đô thị. Thay vì dồn tiền vào một căn nhà, nhiều người ưu tiên không gian sống và khả năng sử dụng vốn hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, thuê nhà dài hạn vẫn tiềm ẩn rủi ro. Một số người từng bị chủ nhà chấm dứt hợp đồng sớm, dẫn đến thiệt hại lớn, có trường hợp mất hơn 100.000 tệ (khoảng 350 triệu đồng) chi phí cải tạo.
Ngoài ra, nhiều chủ nhà áp dụng quy định hạn chế như không cho nuôi thú cưng, không được sửa chữa hoặc đặt mức bồi thường thấp, khiến người thuê dễ bị thiệt. Vì vậy, người thuê thường ưu tiên hợp đồng dài hạn 5 đến 10 năm, điều khoản rõ ràng và giao dịch qua môi giới chính quy để đảm bảo quyền lợi.
Với một số người, thuê nhà còn là lựa chọn về lối sống. Zhang Yue đã bán bốn bất động sản và chuyển sang thuê biệt thự tại ngoại ô Hàng Châu với chi phí khoảng 200.000 tệ mỗi năm (tương đương khoảng 700 triệu đồng), trong khi giá trị căn nhà tương tự khoảng 15 triệu tệ (khoảng 52 tỷ đồng).
Theo Zhang, việc thuê nhà giúp gia đình linh hoạt hơn, có thể dễ dàng chuyển nơi ở khi cần. Không gian sống rộng với khu vườn hơn 100 m2 cũng giúp gia đình cân bằng cuộc sống sau thời gian làm việc áp lực cao.
Sự thay đổi này cho thấy quan niệm về nhà ở trong tầng lớp trung lưu Trung Quốc đang dịch chuyển. Nhà không còn là tài sản bắt buộc phải sở hữu, mà trở thành một lựa chọn linh hoạt theo từng giai đoạn cuộc sống.
