Tháng 2/2013, một cặp vợ chồng sống tại bang California, Mỹ, đã có phát hiện bất ngờ khi dắt chó đi dạo trên khu đất của gia đình. Trong lúc đi qua một khu vực quen thuộc, họ nhìn thấy mép của một chiếc lon kim loại rỉ sét nhô lên khỏi mặt đất.
Theo National Geographic, vì tò mò, cặp vợ chồng đã dùng một cành cây để cạy chiếc lon lên. Họ mang lon về nhà kiểm tra và bất ngờ khi phát hiện bên trong chứa đầy những đồng tiền vàng cổ.
Sau phát hiện đầu tiên, cả hai quay lại vị trí này nhiều lần để tìm kiếm. Tại đây, họ tiếp tục phát hiện thêm 7 lon kim loại khác, tất cả đều chứa tiền vàng.
Tổng cộng, cặp vợ chồng thu được 1.427 đồng tiền vàng được đúc trong giai đoạn từ năm 1847 đến năm 1894. Kho báu sau đó được gọi là Saddle Ridge Hoard, theo tên khu vực trên khu đất nơi các lon tiền được tìm thấy.
Để đảm bảo an toàn, danh tính của cặp vợ chồng cũng như vị trí chính xác của khu đất chưa từng được công bố. Điều này cũng khiến câu chuyện về nguồn gốc số vàng thêm phần bí ẩn.
Các chuyên gia cho biết tổng mệnh giá của toàn bộ số tiền chỉ khoảng 28.000 USD, tương đương hơn 734 triệu đồng. Tuy nhiên, nhờ độ hiếm cùng tình trạng bảo quản gần như hoàn hảo, kho báu được định giá lên tới khoảng 10 triệu USD, tương đương hơn 262 tỷ đồng.
Phần lớn số tiền là các đồng vàng Double Eagle mệnh giá 20 USD. Những đồng tiền này được đúc tại Xưởng đúc tiền San Francisco, sau khi cơ sở được thành lập vào năm 1854.
Ngoài ra, kho báu còn có ít nhất một đồng Dahlonega Half Eagle mệnh giá 5 USD. Đồng tiền này được đúc tại bang Georgia, từ trước khi cơn sốt vàng California bùng nổ.
Theo Douglas Mudd, Giám đốc kiêm phụ trách Bảo tàng Tiền tệ thuộc Hiệp hội Tiền tệ Mỹ, điều khiến Saddle Ridge Hoard trở nên đặc biệt không chỉ là số lượng tiền vàng được phát hiện, mà còn nằm ở tình trạng bảo quản của chúng.
Tình trạng bảo quản và độ hiếm là hai yếu tố có vai trò quyết định đối với giá trị của tiền cổ. Chẳng hạn, một đồng Double Eagle được đúc năm 1866 trong kho báu này từng được các chuyên gia định giá khoảng 1 triệu USD, tương đương hơn 26 tỷ đồng.
Dù vậy, nguồn gốc thực sự của kho tiền vẫn chưa được xác định. Các chuyên gia cho rằng số tiền có thể đã được chôn giấu trong một khoảng thời gian dài, song danh tính người sở hữu nó vẫn là ẩn số.
Nhiều giả thuyết được đưa ra về chủ nhân của kho báu. Đó có thể là tài sản của một người giàu có không tin tưởng ngân hàng; chiến lợi phẩm của một kẻ ngoài vòng pháp luật; hoặc khối tài sản được một cá nhân cất giấu để bảo vệ.
Douglas Mudd cho rằng việc tra cứu hồ sơ đất đai từ cuối thế kỷ XIX hoặc các bài báo cũ về những vụ mất tiền bất thường có thể góp phần giải mã bí ẩn. Tuy nhiên, đến nay chưa có giả thuyết nào được xác nhận.
Sau khi được trưng bày tại Triển lãm Tiền tệ Quốc gia ở Atlanta, một phần số tiền vàng được đưa ra đấu giá, phần còn lại được bán cho các nhà sưu tập. Cặp vợ chồng cho biết sẽ dùng một phần tiền thu được để hỗ trợ những người có hoàn cảnh khó khăn trong cộng đồng nơi họ sinh sống.a
