Say xe có thể xảy ra khi đi ôtô, tàu hỏa, máy bay hoặc tàu thuyền. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến sự không đồng nhất giữa tín hiệu mà mắt nhìn thấy và thông tin từ hệ thống tiền đình, cơ quan cảm nhận chuyển động của cơ thể.
Khi các tín hiệu này không khớp nhau, não có thể phản ứng bằng các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu, buồn nôn hoặc nôn. Những gì ăn trước và trong chuyến đi cũng có thể ảnh hưởng đến cảm giác khó chịu, đặc biệt khi dạ dày quá đói hoặc quá đầy.
Ăn nhẹ trước khi khởi hành
Một phần nhỏ bánh mì, bánh quy lạt hoặc ngũ cốc có thể là lựa chọn đơn giản trước chuyến đi. Nhóm thực phẩm này cung cấp carbohydrate và giúp tránh tình trạng bụng quá đói mà không tạo cảm giác quá no. Nên ăn một lượng vừa phải trước khi khởi hành khoảng 30-45 phút. Với những chuyến đi dài, thay vì ăn một bữa lớn, có thể chia thành nhiều phần nhỏ trong ngày.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng các loại tinh bột có khả năng “hút” axit dạ dày và trực tiếp ngăn say xe. Chúng chủ yếu giúp cung cấp năng lượng và hạn chế cảm giác khó chịu có thể xuất hiện khi bụng quá rỗng.
Gừng có thể hỗ trợ giảm buồn nôn
Gừng từ lâu được sử dụng để giảm cảm giác buồn nôn và khó chịu ở đường tiêu hóa. Một số hợp chất trong gừng, trong đó có gingerol và shogaol, được cho là có liên quan đến cơ chế điều hòa nhu động đường tiêu hóa và cảm giác buồn nôn.
Người dễ say xe có thể thử một vài lát gừng tươi, trà gừng hoặc một lượng nhỏ gừng chế biến trước khi lên đường.
Tuy nhiên, gừng không phải biện pháp đảm bảo ngăn say xe ở tất cả mọi người. Nếu cơ địa nhạy cảm hoặc đã từng có phản ứng với gừng, không nên sử dụng quá nhiều.
Trái cây dễ tiêu cũng là lựa chọn phù hợp
Một số loại trái cây như chuối hoặc táo có thể được lựa chọn làm món ăn nhẹ trước chuyến đi. Chúng cung cấp carbohydrate, nước, vitamin và chất xơ, đồng thời tương đối dễ chuẩn bị khi di chuyển.
Cam, quýt cũng có thể dùng với lượng vừa phải nếu người ăn không gặp vấn đề với thực phẩm có tính axit. Mùi thơm từ vỏ cam, quýt có thể tạo cảm giác dễ chịu đối với một số người, nhưng không nên xem đây là phương pháp điều trị say xe.
Khi lựa chọn trái cây, nên ưu tiên lượng vừa phải và những loại bản thân dễ tiêu hóa. Ăn quá nhiều ngay trước khi khởi hành có thể phản tác dụng, đặc biệt với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Những món nên hạn chế trước khi lên xe
Ngược lại, một số loại thực phẩm có thể khiến cảm giác khó chịu rõ hơn khi đang di chuyển. Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ dễ gây cảm giác đầy bụng và khó tiêu. Thực phẩm quá cay hoặc có khẩu phần lớn cũng không phải lựa chọn lý tưởng ngay trước chuyến đi.
Nước có gas có thể làm tăng cảm giác đầy hơi, trong khi rượu bia có thể khiến cơ thể mất nước và làm các triệu chứng khó chịu trở nên rõ hơn.
Caffeine cũng nên được sử dụng ở mức vừa phải, đặc biệt với những người nhận thấy cà phê hoặc các loại đồ uống chứa caffeine khiến mình dễ buồn nôn khi đi xe.
Các sản phẩm từ sữa nhiều chất béo cũng có thể gây đầy bụng ở một số người. Do đó, nếu từng nhận thấy sữa khiến cơ thể khó chịu khi di chuyển, nên tránh sử dụng ngay trước chuyến đi.
Không nên để bụng quá đói hoặc quá no
Ăn uống hợp lý có thể hỗ trợ giảm cảm giác khó chịu, nhưng đây chỉ là một phần trong cách phòng say xe. Trước khi khởi hành, nên ăn một bữa nhẹ, tránh ăn quá no và uống đủ nước. Trong chuyến đi dài, có thể chuẩn bị những món ăn nhỏ, dễ tiêu thay vì chờ đến khi quá đói mới ăn.
Bên cạnh chế độ ăn, người dễ say xe có thể lựa chọn vị trí ngồi ít rung lắc, nhìn về phía trước và hạn chế đọc sách hoặc sử dụng điện thoại trong lúc xe di chuyển.
Nếu thường xuyên bị say xe nặng, nôn nhiều hoặc các triệu chứng ảnh hưởng đáng kể đến việc đi lại, nên trao đổi với bác sĩ về các biện pháp dự phòng phù hợp trước chuyến đi.
