Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh và phối hợp giáo dục giữa gia đình với cơ sở giáo dục.
Thông tư mới dự kiến thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT ngày 22/11/2011 về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Theo Bộ GD&ĐT, quá trình thực hiện quy định hiện hành đã bộc lộ một số hạn chế như cơ chế phối hợp giữa gia đình và nhà trường chưa đầy đủ; việc quản lý, sử dụng các khoản hỗ trợ tự nguyện thiếu thống nhất. Một số nơi còn xảy ra tình trạng lạm thu, vận động đóng góp không đúng quy định hoặc Ban đại diện cha mẹ học sinh tham gia hoạt động vượt quá chức năng, nhiệm vụ.
Không quy định mức đóng góp bình quân hoặc tối thiểu
Dự thảo xác định khoản hỗ trợ tự nguyện là tiền hoặc hình thức hỗ trợ hợp pháp khác do cha mẹ học sinh tự nguyện đóng góp để phục vụ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Đây không phải khoản thu của cơ sở giáo dục, không làm phát sinh nghĩa vụ đóng góp bắt buộc và không thay thế trách nhiệm của Nhà nước, nhà trường trong việc bảo đảm điều kiện tổ chức hoạt động giáo dục.
Việc tiếp nhận khoản hỗ trợ phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, không ép buộc hoặc vận động mang tính áp đặt. Ban đại diện không được quy định mức hỗ trợ bình quân, mức tối thiểu hay sử dụng bất kỳ hình thức nào làm phát sinh nghĩa vụ đóng góp đối với phụ huynh.
Khoản hỗ trợ cũng không được gắn với việc đánh giá, xếp loại, khen thưởng, kỷ luật, kết quả học tập, rèn luyện hoặc quyền lợi của học sinh và cha mẹ học sinh.
Phụ huynh có quyền hỗ trợ hoặc từ chối hỗ trợ. Việc không đóng góp không được dẫn đến phân biệt đối xử hoặc ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh.
Không dùng tiền để sửa chữa, mua sắm thiết bị cho trường
Theo dự thảo, khoản hỗ trợ tự nguyện chỉ được sử dụng cho hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh như tổ chức các hoạt động phối hợp giáo dục; thông tin, liên lạc, hội họp; công khai, báo cáo, giải trình và những nội dung hợp pháp khác đã được Hội nghị cha mẹ học sinh thống nhất.
Khoản tiền này không được sử dụng để thực hiện những nhiệm vụ thuộc trách nhiệm chi của ngân sách nhà nước hoặc cơ sở giáo dục.
Đáng chú ý, dự thảo không cho phép sử dụng khoản hỗ trợ của phụ huynh để đầu tư, mua sắm, sửa chữa hoặc nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị; chi cho hoạt động quản lý, điều hành và chuyên môn của nhà trường.
Trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh có trách nhiệm tổ chức tiếp nhận, theo dõi, quản lý, lưu giữ chứng từ, báo cáo và giải trình trước Hội nghị cha mẹ học sinh.
Việc tiếp nhận và sử dụng tiền phải được công khai định kỳ trong năm học, khi kết thúc năm học hoặc theo yêu cầu của Hội nghị cha mẹ học sinh và cơ quan có thẩm quyền. Nội dung công khai gồm số tiền đã tiếp nhận, kết quả sử dụng, số dư và phương án xử lý số dư nếu có.
Ban đại diện không được thu hộ nhà trường
Dự thảo quy định Ban đại diện cha mẹ học sinh không có tư cách pháp nhân, không có con dấu và không có tài khoản riêng.
Ban đại diện không thực hiện chức năng quản trị, quản lý hoặc điều hành cơ sở giáo dục; không được can thiệp vào hoạt động chuyên môn của nhà trường và giáo viên.
Người đứng đầu cơ sở giáo dục không được giao, ủy quyền, nhân danh hoặc sử dụng Ban đại diện cha mẹ học sinh để thực hiện nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của nhà trường. Ban đại diện cũng không được giao thu hộ các khoản thu của cơ sở giáo dục.
Nhà trường phải phân định rõ khoản thu của cơ sở giáo dục với khoản hỗ trợ tự nguyện của Ban đại diện; chủ động phát hiện, chấn chỉnh việc lợi dụng Ban đại diện hoặc Hội nghị cha mẹ học sinh để thực hiện các khoản thu, vận động trái pháp luật.
Hội nghị cha mẹ học sinh cũng không được quyết định những khoản đóng góp mang tính bắt buộc, nghĩa vụ tài chính của phụ huynh; khoản thu thuộc trách nhiệm của nhà trường, ngân sách nhà nước hoặc giá dịch vụ trong lĩnh vực giáo dục.
Ban đại diện cấp trường có từ 5 đến 15 thành viên
Theo đề xuất, Ban đại diện cha mẹ học sinh được thành lập tại lớp và cơ sở giáo dục, có nhiệm kỳ một năm học.
Ban đại diện cấp lớp có không quá 15 thành viên. Ban đại diện cấp trường có từ 5 đến 15 thành viên, gồm trưởng ban, một hoặc các phó trưởng ban và những thành viên khác.
Hội nghị cha mẹ học sinh được tổ chức hai lần trong một năm học, gồm hội nghị đầu năm và cuối năm. Hội nghị bất thường có thể được tổ chức theo đề nghị của nhà trường, Ban đại diện hoặc ít nhất một phần ba tổng số phụ huynh của lớp hay cơ sở giáo dục.
Hội nghị có thể diễn ra trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả hai hình thức.
Bộ lưu ý đây mới là dự thảo đang được lấy ý kiến. Thời điểm có hiệu lực của Thông tư chưa được xác định.
