Chiều 20/10, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Dự thảo đề xuất xây dựng lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt theo ba khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường khi đáp ứng đủ điều kiện kỹ thuật.
Đề xuất tính giá điện sinh hoạt theo 3 khung giờ
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực là mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), tạo điều kiện để các khách hàng tiêu thụ điện lớn tiếp cận nguồn năng lượng sạch.
Dự thảo cũng bổ sung, hoàn thiện các quy định về vận hành hệ thống điện, tạm ngừng hoặc cắt giảm cung cấp điện, cơ chế thanh toán và tiêu chuẩn chất lượng điện năng, hướng tới phát triển thị trường điện cạnh tranh.
Về cơ chế giá, dự thảo đặt ra lộ trình xóa bỏ tình trạng bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng, điển hình là giữa khách hàng sản xuất và khách hàng sinh hoạt. Đồng thời, các quy định về xác định giá hợp đồng mua bán điện được làm rõ theo từng loại hình nguồn điện, kết hợp chính sách khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, nguồn năng lượng mới và hệ thống pin lưu trữ điện năng (BESS).
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định về việc áp dụng giá bán lẻ điện theo ba khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường đối với khách hàng khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Ban soạn thảo cũng đề xuất xây dựng lộ trình áp dụng cơ chế này đối với nhóm khách hàng sử dụng điện sinh hoạt.
Hiện nay, giá điện theo thời gian sử dụng trong ngày chủ yếu được áp dụng đối với nhóm khách hàng sản xuất và kinh doanh. Từ cuối tháng 4, khung giờ cao điểm được điều chỉnh sang khoảng 17h30-22h30 các ngày trong tuần, trong khi giờ thấp điểm kéo dài từ 0h đến 6h hằng ngày.
Trong khi đó, các hộ gia đình vẫn áp dụng biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt lũy tiến gồm 6 bậc, với mức giá từ 1.984 đồng/kWh đến 3.460 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.
Trước đó, hồi tháng 6, Bộ Công Thương cho biết hệ thống điện chưa đủ điều kiện kỹ thuật để triển khai đồng loạt biểu giá điện theo khung giờ đối với khách hàng sinh hoạt như nhóm khách hàng sản xuất. Vì vậy, việc đưa quy định này vào dự thảo luật gắn với lộ trình thực hiện được xem là bước chuẩn bị nhằm bảo đảm tính khả thi.
Khi đáp ứng đủ điều kiện kỹ thuật, cơ chế giá điện theo khung giờ có thể khuyến khích người dân chuyển hoạt động sử dụng các thiết bị công suất lớn sang giờ thấp điểm, qua đó góp phần giảm áp lực phụ tải vào những thời điểm nhu cầu điện tăng cao.
Đề nghị minh bạch lộ trình xóa bù chéo giá điện
Trình bày báo cáo thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh sự cần thiết phải phân định rõ việc xóa bỏ bù chéo giá điện với chính sách an sinh xã hội.
Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ làm rõ phạm vi, đối tượng và lộ trình thực hiện, đồng thời tách bạch cơ chế giá điện theo thị trường với chính sách hỗ trợ tiền điện trực tiếp dành cho hộ nghèo, gia đình chính sách và người dân tại những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Theo bà Nguyễn Thanh Hải, chính sách hỗ trợ an sinh cần có tiêu chí, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện rõ ràng, công khai, minh bạch. Việc chuyển đổi cơ chế giá điện không được làm ảnh hưởng đến quyền tiếp cận năng lượng thiết yếu của các nhóm yếu thế.
Đối với nguyên tắc hình thành giá điện và phân bổ rủi ro trong hoạt động kinh doanh, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cơ bản đồng tình với quan điểm giá điện cần bù đắp các chi phí sản xuất, kinh doanh hợp lý, hợp lệ, qua đó tạo điều kiện thu hút nguồn vốn đầu tư xã hội hóa.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý quy định trong dự thảo về việc giá hợp đồng mua bán điện phải bảo đảm thu hồi đầy đủ chi phí, vốn đầu tư và lợi nhuận hợp lý có thể dẫn đến cách hiểu rằng Nhà nước cam kết bảo đảm hiệu quả tài chính cho nhà đầu tư nguồn điện.
Do đó, cơ quan thẩm tra kiến nghị quy định rõ giá điện phải được hình thành trên cơ sở chi phí hợp lý, hợp lệ, hiệu quả đầu tư thực tế, mức độ rủi ro và điều kiện thị trường. Theo đó, không chuyển toàn bộ rủi ro đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp sang Nhà nước, bên mua điện hoặc người sử dụng điện.
