Trước đây, cao huyết áp gần như được xem là “căn bệnh của người cao tuổi”. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, căn bệnh này đang dần trẻ hóa. Không ít người trung niên cũng bị cao huyết áp “đeo bám”, thậm chí tình trạng này ngày càng phổ biến.
Cao huyết áp là bệnh cần được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, đồng thời phải kiểm soát lâu dài bằng thuốc. Thế nhưng, nhiều người trong giai đoạn đầu hoàn toàn không biết mình đã bị huyết áp cao. Vì vậy, phát hiện sớm bệnh cao huyết áp có ý nghĩa rất lớn trong việc kiểm soát huyết áp hiệu quả.
Đừng xem nhẹ căn bệnh này. Cao huyết áp còn được gọi là “kẻ giết người thầm lặng”, bởi nó có thể âm thầm gây tổn thương tim, não, thận và nhiều cơ quan quan trọng khác mà không có dấu hiệu rõ ràng. Khi triệu chứng đã xuất hiện rõ rệt thì nhiều khi tổn thương đã trở nên khó hồi phục.
Các bác sĩ cho biết: khi huyết áp tăng vọt, cơ thể thường “biết trước”. Nếu cơ thể xuất hiện 5 dấu hiệu bất thường sau đây, bạn cần cảnh giác vì có thể cao huyết áp đang âm thầm tiến triển.
1. Đau đầu hoặc khó chịu vùng đầu kéo dài, lặp lại
Khi huyết áp tăng cao, áp lực trong các mạch máu não cũng tăng lên. Đầu là khu vực có hệ thống mạch máu dày đặc nên thường là nơi cảm nhận rõ nhất sự thay đổi của huyết áp.
Đau đầu do cao huyết áp thường có đặc điểm:
Cảm giác căng tức, nặng đầu, không phải đau theo nhịp mạch
Vùng sau gáy hoặc toàn bộ đầu có cảm giác như bị “siết chặt”
Triệu chứng rõ nhất vào buổi sáng sớm, thời điểm huyết áp thường tăng cao tự nhiên
Cơn đau có thể tăng lên khi cúi người hoặc gắng sức
Để phân biệt với các loại đau đầu khác:
Nếu đau một bên đầu, đau theo nhịp mạch, kèm buồn nôn và sợ ánh sáng, có thể là đau nửa đầu.
Nếu đau kiểu bị ép hai bên đầu, liên quan đến căng thẳng hoặc mệt mỏi, có thể là đau đầu do căng thẳng.
Còn đau đầu do cao huyết áp thường ở vùng sau đầu, nặng vào buổi sáng và giảm khi huyết áp hạ.
2. Chóng mặt, choáng váng không rõ nguyên nhân
Nếu ở tuổi trung niên mà đột nhiên xuất hiện cảm giác quay cuồng, chóng mặt, đầu nặng chân nhẹ, cần đặc biệt chú ý. Đây có thể là dấu hiệu liên quan đến huyết áp tăng cao.
Nếu chóng mặt kèm theo các biểu hiện sau thì cần đi khám ngay lập tức:
Nói khó, nói ngọng
Méo miệng
Đau ngực hoặc khó thở
Đau đầu dữ dội
Nôn vọt
Những triệu chứng này có thể cảnh báo biến chứng nguy hiểm như đột quỵ hoặc tai biến mạch máu não.
3. Ù tai kéo dài hoặc thay đổi thính lực
Nhiều người thường không liên hệ ù tai hoặc giảm thính lực với cao huyết áp, vì vậy đây cũng là lý do khiến nhiều trường hợp bị bỏ sót ở giai đoạn sớm.
Theo y học hiện đại, động mạch tai trong là một trong những mạch máu nhỏ nhất trong cơ thể và rất nhạy cảm với sự thay đổi của huyết áp. Khi huyết áp cao gây xơ cứng hoặc co thắt mạch máu, lượng máu cung cấp cho tai trong sẽ giảm, từ đó gây ù tai hoặc suy giảm thính lực.
Có thể nói, tai giống như một “chuông báo huyết áp” của cơ thể.
Ù tai do cao huyết áp thường có đặc điểm:
Âm thanh vo ve hoặc giống tiếng ve kêu
Kéo dài liên tục, không phải thoáng qua
Có thể xảy ra ở cả hai tai hoặc luân phiên hai bên
Nặng hơn vào ban đêm hoặc khi ở môi trường yên tĩnh
Nếu xuất hiện ù tai kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt kèm chóng mặt hoặc đau đầu, nên kiểm tra tai mũi họng và đo huyết áp càng sớm càng tốt.
4. Hồi hộp, tim đập nhanh và khó thở
Mặc dù cao huyết áp chủ yếu ảnh hưởng đến mạch máu não, nhưng tim cũng chịu tác động rất lớn.
Khi huyết áp tăng cao, tim phải làm việc mạnh hơn để bơm máu, lâu dài có thể dẫn đến phì đại cơ tim và giãn tim.
Khi tim bắt đầu quá tải, cơ thể sẽ phát tín hiệu cảnh báo thông qua:
Cảm giác hồi hộp, tim đập mạnh như đang “đập vào lồng ngực”
Nhịp tim có thể bỏ nhịp hoặc đập nhanh bất thường
Tình trạng này ngay cả khi đang nghỉ ngơi cũng có thể xảy ra
Ngoài ra, người bệnh có thể khó thở, hụt hơi, đặc biệt khi nằm. Một số trường hợp phải ngồi dậy để thở dễ hơn.
5. Mệt mỏi kéo dài, suy giảm trí nhớ
Huyết áp tăng cao có thể làm giảm lượng máu cung cấp cho não. Lâu dài, cao huyết áp gây xơ cứng động mạch não, khiến lưu lượng máu đến não giảm và dẫn đến nhiều triệu chứng thần kinh.
Các biểu hiện thường gặp gồm:
Mệt mỏi kéo dài, dù đã ngủ và nghỉ ngơi đầy đủ
Buổi sáng thức dậy không cảm thấy tỉnh táo
Giảm trí nhớ, hay quên
Khó tập trung, suy nghĩ chậm hơn
Dễ cáu gắt, lo âu hoặc buồn bã
Hiện nay, tỷ lệ mắc cao huyết áp trong xã hội ngày càng cao và mỗi năm đều có thêm nhiều người được chẩn đoán mắc bệnh. Đây là căn bệnh cần dùng thuốc lâu dài và kiểm soát thường xuyên, gây không ít bất tiện trong cuộc sống.
