Một ngày tháng 5 tại cơ sở tang lễ thú cưng ở thành phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc, một cặp vợ chồng vừa khóc vừa chải lông lần cuối cho Pidan. Chú mèo Anh lông ngắn màu bạc đã sống cùng họ 8 năm trước khi qua đời vì bệnh tim.
Với họ, Pidan không chỉ là vật nuôi mà còn là thành viên trong gia đình. Người vợ mong chú mèo không còn đau đớn và có thể trở về thăm hai người trong những giấc mơ. Khoảng 10 phút sau, người chồng bế Pidan lên xe van để đưa đi hỏa táng.
Trong khoảng một thập niên qua, dịch vụ tang lễ thú cưng tại Trung Quốc phát triển nhanh. Dữ liệu từ Tianyancha cho thấy nước này có khoảng 43.600 doanh nghiệp kinh doanh hoặc liên quan đến lĩnh vực này. Riêng năm 2022, khoảng 27.100 doanh nghiệp mới được đăng ký, gấp 5 lần năm trước.
Theo iiMedia Research, quy mô thị trường đạt 10 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 1,5 tỷ USD, trong năm 2022. Động lực tăng trưởng đến từ số lượng vật nuôi ngày càng lớn. Năm ngoái, các cơ quan quản lý đô thị ghi nhận khoảng 53 triệu con chó và 73 triệu con mèo được nuôi tại các thành phố Trung Quốc.
Các cơ sở hiện cung cấp dịch vụ an tử, vệ sinh và chuẩn bị thi thể, lễ tưởng niệm, hỏa táng, lưu giữ tro cốt, chôn cất hoặc làm đồ lưu niệm. Theo CCTV, mức giá dao động từ khoảng 1.000 nhân dân tệ, gần 4 triệu đồng, đến hàng chục nghìn nhân dân tệ.
Một gói tang lễ cao cấp thiết kế theo yêu cầu có giá 9.880 nhân dân tệ, gần 40 triệu đồng, gồm bốn nhân viên mặc đồng phục khiêng quan tài và xe limousine đưa thi thể đến nơi tổ chức tang lễ. Một số cơ sở còn cung cấp nghi lễ tôn giáo với giá 1.800 nhân dân tệ.
Trong số những dịch vụ đắt nhất là biến tro cốt thú cưng thành “tinh thể sống”, giá 18.000 nhân dân tệ, gần 70 triệu đồng. Lễ tang cũng có thể gồm bia tưởng niệm, vật kỷ niệm, nghi thức tiễn biệt, hộp lưu dấu chân hoặc lọ đựng một phần lông của thú cưng.
Chủ một cơ sở tại Thẩm Dương cho rằng nghi thức tưởng niệm đáp ứng nhu cầu tình cảm và giúp chủ nuôi nói lời cuối cùng với thú cưng. Zhang Yingjun, 30 tuổi, mở cơ sở tại Đại Liên năm 2022, cho biết cô ngày càng đồng cảm với nỗi đau của khách hàng và chú trọng lo liệu tốt mọi khâu.
Dù tăng trưởng nhanh, ngành tang lễ thú cưng tại Trung Quốc vẫn chưa có cơ chế quản lý thống nhất. Chưa có cơ quan nhà nước cụ thể giám sát toàn bộ lĩnh vực. Trách nhiệm đang được phân tán giữa các cơ quan dân chính, nông nghiệp, chăn nuôi và bảo vệ môi trường.
Việc thiếu tiêu chuẩn thống nhất làm dấy lên lo ngại về chất lượng dịch vụ và quyền lợi khách hàng. Nhiều hợp đồng không quy định rõ nội dung và tiêu chuẩn dịch vụ, khiến khách hàng gặp khó khăn khi xảy ra tranh chấp.
Năm 2024, một người đàn ông tại Thâm Quyến trả 700 nhân dân tệ để hỏa táng riêng con mèo. Khi xem video cửa hàng gửi, anh phát hiện con vật trong hình không phải thú cưng của mình. Cửa hàng thừa nhận đã hỏa táng con mèo cùng những vật nuôi khác nhưng không bồi thường. Người đàn ông cho biết dù đã trả tiền, anh vẫn không biết con mèo của mình thực sự được xử lý thế nào.
