Từ ngày 01/7/2026, khi mức lương cơ sở được điều chỉnh lên 2.530.000 đồng/tháng theo quy định tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP, hàng loạt chế độ thai sản và các khoản trợ cấp liên quan đến sinh con cũng được điều chỉnh theo hướng có lợi hơn cho người lao động.
Đặc biệt, phụ nữ sinh con thứ hai từ thời điểm này nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật sẽ được hưởng nhiều khoản hỗ trợ từ Quỹ bảo hiểm xã hội cũng như chính sách dân số. Dưới đây là 5 khoản tiền đáng chú ý.
1. Trợ cấp một lần khi sinh con: 5.060.000 đồng cho mỗi con
- Chính thức từ 1/7: Phụ nữ sinh con được nhận tiền hỗ trợ ít nhất 2 triệu đồng, nghỉ thai sản lâu hơn, thủ tục cực đơn giản
- Từ 1/7: Hàng loạt chính sách mới về sinh con, nghỉ thai sản và siết chặt quy định về tiết lộ giới tính thai nhi. chính thức áp dụng, cụ thể ra sao?
- Từ 07/7/2026: Chính phủ xác định cắt toàn bộ phụ cấp ưu đãi nhà giáo tại Nghị định 182 trong thời gian nghỉ thai sản, cụ thể ra sao?
Theo khoản 1 Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, lao động nữ sinh con hoặc người lao động nhận con nhờ mang thai hộ, nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi (đáp ứng đủ điều kiện theo luật) sẽ được hưởng trợ cấp một lần bằng 2 lần mức tham chiếu tại thời điểm sinh hoặc nhận con.
Trong giai đoạn hiện nay, mức tham chiếu vẫn được xác định bằng mức lương cơ sở theo quy định tại Điều 141 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Kể từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở được nâng lên 2.530.000 đồng/tháng, vì vậy khoản trợ cấp một lần được tính như sau:
2 × 2.530.000 đồng = 5.060.000 đồng/con.
Như vậy, mỗi lao động nữ đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản sẽ được nhận 5,06 triệu đồng cho mỗi con sinh ra, bất kể mức lương đóng bảo hiểm xã hội cao hay thấp.
Đây là khoản hỗ trợ độc lập với tiền chế độ thai sản hằng tháng.
2. Hưởng chế độ thai sản trong 7 tháng với mức bằng 100% tiền lương bình quân đóng BHXH
Một trong những điểm đáng chú ý từ ngày 01/7/2026 là lao động nữ sinh con thứ hai trong một số trường hợp sẽ được nghỉ thai sản 07 tháng, thay vì 06 tháng như trước.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành, lao động nữ đang có một con đẻ còn sống và sinh con thứ hai từ thời điểm chính sách mới có hiệu lực sẽ được nghỉ hưởng chế độ thai sản tổng cộng 07 tháng, bao gồm cả thời gian nghỉ trước và sau sinh. Thời gian nghỉ trước sinh tối đa là 02 tháng.
Trong suốt thời gian nghỉ, mức hưởng thai sản mỗi tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của 06 tháng liền kề trước khi nghỉ việc.
Công thức tính như sau:
Tiền thai sản = Mức bình quân tiền lương đóng BHXH × 07 tháng
Ví dụ, nếu mức tiền lương bình quân đóng BHXH của 6 tháng trước khi nghỉ sinh là 6 triệu đồng/tháng, tổng số tiền thai sản người lao động được nhận sẽ là:
6.000.000 đồng × 7 = 42.000.000 đồng.
Khoản tiền này được Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả theo quy định.
3. Tiền dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau sinh lên tới 759.000 đồng/ngày
Sau khi kết thúc thời gian nghỉ thai sản, nếu sức khỏe chưa hồi phục, lao động nữ có thể tiếp tục được hưởng chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe theo Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.
Điều kiện là trong 30 ngày đầu kể từ ngày trở lại làm việc, người lao động được xác định chưa phục hồi sức khỏe.
Mức hưởng mỗi ngày bằng 30% mức tham chiếu.
Với mức lương cơ sở mới từ ngày 01/7/2026 là 2.530.000 đồng/tháng, số tiền được hưởng tương ứng là:
30% × 2.530.000 đồng = 759.000 đồng/ngày.
Số ngày nghỉ tối đa được hưởng gồm:
- 10 ngày nếu sinh một lần từ hai con trở lên.
- 07 ngày nếu sinh con phải phẫu thuật.
- 05 ngày đối với các trường hợp sinh thường.
Thời gian nghỉ dưỡng sức được tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết và ngày nghỉ hằng tuần.
Lưu ý, người lao động quay trở lại làm việc trước khi kết thúc thời gian nghỉ thai sản sẽ không thuộc đối tượng hưởng chế độ dưỡng sức này.
4. Được thanh toán tiền nghỉ khám thai tối đa 10 ngày
Trong suốt thời gian mang thai, lao động nữ được nghỉ việc để đi khám thai và vẫn được hưởng chế độ từ bảo hiểm xã hội.
Theo Điều 51 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, người lao động được:
- Nghỉ khám thai tối đa 05 lần trong cả thai kỳ.
- Mỗi lần nghỉ 01 ngày; trường hợp phải đi xa hoặc thai kỳ có bệnh lý thì được nghỉ tối đa 02 ngày/lần.
Như vậy, tổng thời gian nghỉ khám thai có thể từ 05 đến 10 ngày, tùy từng trường hợp.
Tiền hưởng cho mỗi ngày nghỉ được tính theo công thức:
Mức hưởng thai sản theo tháng ÷ 24 ngày.
Do mức hưởng thai sản bằng 100% tiền lương bình quân đóng BHXH nên người có mức đóng bảo hiểm xã hội cao sẽ nhận được khoản tiền nghỉ khám thai tương ứng cao hơn.
5. Có thể được hỗ trợ thêm tối thiểu 2 triệu đồng theo chính sách dân số
Ngoài các khoản chi từ Quỹ bảo hiểm xã hội, một số nhóm đối tượng còn được hưởng thêm hỗ trợ tài chính theo chính sách dân số.
Theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP, các trường hợp có thể được hưởng hỗ trợ gồm:
- Phụ nữ thuộc dân tộc thiểu số rất ít người.
- Phụ nữ sinh con tại địa phương có mức sinh thấp hơn mức sinh thay thế.
- Phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi theo điều kiện quy định.
Đối với chính sách hỗ trợ dành cho phụ nữ sinh con tại các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, mức hỗ trợ tối thiểu là 2 triệu đồng/người, áp dụng từ ngày 01/01/2027. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thể quyết định mức hỗ trợ cao hơn tùy điều kiện thực tế của từng địa phương.
Hiện nay, nhóm địa phương có mức sinh thấp gồm: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Huế, Quảng Ninh, Khánh Hòa, Đồng Nai, Tây Ninh, Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cà Mau.
Người lao động cần chủ động kiểm tra điều kiện để không bỏ lỡ quyền lợi
Việc điều chỉnh mức lương cơ sở từ ngày 01/7/2026 không chỉ làm tăng mức trợ cấp một lần khi sinh con mà còn kéo theo nhiều chế độ thai sản khác được nâng lên.
Nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội và các chính sách dân số hiện hành, lao động nữ sinh con thứ hai có thể được hưởng đồng thời nhiều khoản hỗ trợ như trợ cấp một lần, tiền thai sản, dưỡng sức sau sinh, tiền nghỉ khám thai và các khoản hỗ trợ bổ sung từ ngân sách địa phương.
Người lao động nên tìm hiểu kỹ quy định áp dụng đối với từng trường hợp cụ thể, đồng thời hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục để bảo đảm quyền lợi hợp pháp khi sinh con từ ngày 01/7/2026.
