Khoảng 20 thành viên bộ lạc Awa, cộng đồng người bản địa sống biệt lập trong rừng Amazon (Brazil), bất ngờ xuất hiện ở rìa rừng và chủ động tìm đến người bên ngoài để xin thức ăn. Sự việc hiếm gặp này khiến các tổ chức bảo vệ người bản địa lo ngại về những sức ép mà cộng đồng đang phải đối mặt khi môi trường sống liên tục bị xâm lấn.
Theo Reuters, ngày 17/11, tổ chức bảo vệ quyền của người bản địa Survival International có trụ sở tại Anh cho biết, một nhóm công tác của chính phủ Brazil đã tiếp xúc với khoảng 20 người thuộc bộ lạc Awa vào ngày 16/11 tại một khu vực hẻo lánh thuộc bang Maranhão, đông bắc nước này.
Đáng chú ý, những người bản địa đã chủ động tiến đến và đề nghị được cung cấp thức ăn. Survival International nhận định đây là cuộc tiếp xúc có quy mô hiếm thấy, chưa từng được ghi nhận trong ít nhất vài thập kỷ qua.
Tổ chức này định nghĩa các bộ lạc chưa tiếp xúc là những cộng đồng người bản địa biết đến sự tồn tại của thế giới bên ngoài nhưng chủ động tránh tiếp xúc, không duy trì quan hệ thường xuyên với người ngoài.

Theo Survival International, việc các thành viên bộ lạc Awa bất ngờ rời khỏi rừng để tìm kiếm thức ăn có thể xuất phát từ tình trạng lãnh thổ sinh sống liên tục bị người ngoài xâm nhập. Nạn khai thác gỗ trái phép, săn bắn và hoạt động mở rộng trang trại đang khiến cộng đồng này chịu áp lực ngày càng lớn về nơi ở cũng như nguồn thực phẩm.
Quỹ Quốc gia về các vấn đề người bản địa Brazil (Funai) cho biết đang xác minh những đoạn video và thông tin lan truyền trên mạng xã hội, ghi lại cảnh người Awá sống biệt lập tương tác với các ngôi làng thuộc Khu bảo tồn người bản địa Araribóia, bang Maranhão.
Cơ quan này đã kích hoạt kế hoạch ứng phó khẩn cấp, tập trung hạn chế tối đa nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của người bản địa. Funai đồng thời khẳng định Chính phủ Brazil không chủ trương thiết lập liên lạc với bộ lạc và vẫn duy trì chính sách không chủ động tiếp xúc.
Người Awá thuộc nhóm dân tộc bản địa nói ngôn ngữ Tupi-Guarani, sinh sống chủ yếu ở khu vực tây bắc bang Maranhão. Một số nhóm trong cộng đồng này đến nay vẫn duy trì lối sống biệt lập, hạn chế tiếp xúc với thế giới bên ngoài.
Đoạn video ghi lại cuộc tiếp xúc được Survival International công bố theo đề nghị của tổ chức bảo vệ rừng bản địa Guardians of the Amazon (Những người bảo vệ Amazon). Tổ chức này đang đấu tranh chống nạn khai thác gỗ trái phép và hoạt động xâm lấn của các chủ trang trại.

Caroline Pearce, Giám đốc Survival International, cảnh báo người Awá đang phải chịu sức ép nghiêm trọng khi những kẻ xâm nhập liên tục lấn chiếm lãnh thổ từ nhiều phía. Điều này khiến cộng đồng bị đẩy vào một khu vực rừng ngày càng thu hẹp, xung quanh là những vùng đất đã bị tàn phá.
Theo thống kê của Survival International, hiện có 196 cộng đồng người bản địa sống biệt lập tại 10 quốc gia ở Nam Mỹ, châu Á và khu vực Thái Bình Dương. Khoảng 95% trong số này tập trung tại Amazon, riêng Brazil ghi nhận 124 cộng đồng.
Ngày 17/11, Tổ chức các cộng đồng người bản địa bang Maranhão (COAPIMA) cũng lên tiếng cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn từ các cuộc tiếp xúc không được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Theo tổ chức này, việc tiếp xúc thiếu kiểm soát có thể khiến các cộng đồng biệt lập đối mặt với nguy cơ lây nhiễm bệnh từ bên ngoài, đồng thời đe dọa sự tồn tại và tính toàn vẹn của cộng đồng. Vì vậy, các cơ quan chức năng cần đặc biệt thận trọng khi xử lý những tình huống tương tự.