Hoành Châu hiện được coi là "thủ phủ hoa nhài" của Trung Quốc cũng như của thế giới. Thành phố sở hữu khoảng 12.000 ha trồng nhài, cung cấp hơn 80% sản lượng hoa nhài và trà nhài của Trung Quốc, đồng thời chiếm trên 60% nguồn cung trà nhài toàn cầu. Tạp chí Tri thức cho biết, năm 2025, địa phương này thu hoạch hơn 150.000 tấn hoa nhài tươi, đưa giá trị toàn ngành vượt 19 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 2,8 tỷ USD), tạo việc làm và thu nhập cho hơn 340.000 người.
Ít ai biết rằng, vài thập kỷ trước, Hoành Châu chỉ là một vùng nông nghiệp nhỏ với diện tích trồng hoa nhài khiêm tốn. Nhờ khí hậu nóng ẩm, đất đai màu mỡ cùng chất lượng hoa thơm đậm, nở sớm và lưu hương lâu, nơi đây dần thu hút các doanh nghiệp sản xuất trà đến thu mua nguyên liệu. Khi nhận thấy tiềm năng kinh tế, chính quyền địa phương đã mở rộng vùng trồng, quy hoạch sản xuất và phát triển ngành hoa nhài theo hướng công nghiệp.
Không chỉ dựa vào lợi thế về sản lượng, Hoành Châu còn tạo nên sự khác biệt nhờ phát triển chuỗi giá trị sau thu hoạch. Với hoa nhài, thời gian chính là yếu tố quyết định chất lượng. Hoa được hái vào buổi chiều, khi nhiệt độ cao giúp tinh dầu đạt hàm lượng tốt nhất, sau đó phải nhanh chóng đưa vào nhà máy bởi hoa chỉ nở trong vài giờ vào ban đêm.
Theo phương pháp truyền thống, trà xanh được ướp cùng những bông nhài vừa nở để hấp thụ hương thơm tự nhiên. Tờ China Daily cho biết, sau mỗi lần ướp, cánh hoa được loại bỏ và tiếp tục thay bằng hoa mới. Những dòng trà cao cấp có thể trải qua từ 5-9 lần ướp hương, tạo nên hương vị đặc trưng và giá trị cao hơn nhiều lần so với nguyên liệu ban đầu.
Đây cũng là lý do giá trị của ngành hoa nhài không nằm ở những cánh đồng hoa mà ở hệ thống chế biến và phát triển sản phẩm phía sau. Thay vì chỉ bán hoa tươi, Hoành Châu xây dựng mô hình phát triển "1+9", kết nối hoa nhài với hàng loạt lĩnh vực như trà, thực phẩm, mỹ phẩm, tinh dầu, dược liệu, du lịch, văn hóa, dịch vụ ăn uống và hàng tiêu dùng.
Hiện địa phương có hơn 170 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến hoa nhài và trà nhài. Từ những bông hoa vừa thu hoạch, doanh nghiệp tiếp tục sản xuất trà, tinh dầu, hương liệu, mỹ phẩm, thực phẩm, quà tặng và nhiều sản phẩm tiêu dùng khác. Nhờ đó, mỗi bông hoa được gia tăng giá trị qua nhiều công đoạn thay vì chỉ được bán dưới dạng nguyên liệu thô.
Sự phát triển của ngành hoa nhài còn được thúc đẩy nhờ công nghệ. Các vùng nguyên liệu đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp dữ liệu khí tượng để dự báo thời tiết, xác định thời điểm hoa nở và hướng dẫn nông dân thu hoạch đúng thời điểm. Trong khi đó, các nhà máy sử dụng dây chuyền tự động, robot vận chuyển và hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR nhằm nâng cao năng suất và kiểm soát chất lượng.
Ở khâu tiêu thụ, sự bùng nổ của thị trường đồ uống tiếp tục mở ra dư địa tăng trưởng. Không còn giới hạn trong trà truyền thống, hương hoa nhài ngày càng được sử dụng rộng rãi trong trà sữa, trà trái cây, cà phê và các loại đồ uống pha sẵn. Nhu cầu từ các chuỗi đồ uống lớn đã góp phần mở rộng đầu ra cho vùng nguyên liệu, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu và phát triển sản phẩm mới.
Song song với sản xuất, Hoành Châu cũng khai thác giá trị văn hóa của loài hoa này thông qua các lễ hội, tuyến du lịch trải nghiệm và hoạt động quảng bá thương hiệu. Từ một loài hoa nhỏ chỉ nở trong vài giờ, hoa nhài đã trở thành biểu tượng kinh tế của địa phương và là minh chứng cho cách một sản phẩm nông nghiệp có thể tạo nên ngành công nghiệp tỷ USD khi được đầu tư bài bản vào chế biến, thương hiệu và chuỗi giá trị.
